Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Антарктидада тұрақты адамзат қоғамын құру – Антарктиданың территориялық колонизациясы
Establishing permanent human societies in Antarctica
the territorial colonization
Антарктиданы колонизациялау – Антарктида құрлығында, отбасыларды қоса алғанда, адамдар тұратын азаматтық елді мекендерді құру. Қазіргі уақытта континентте екі ғана азаматтық колония бар: Аргентина басқаратын Эсперанса базасы және Чили басқаратын Вилла Лас Эстрельяс. Сонымен қатар, 70-ке жуық ғылыми және әскери база бар, онда ғалымдар мен көмекші персонал уақытша тұрады. Антарктида – Антарктида түбегінде Аргентина мен Чилиге жақын орналасқандықтан, жер бетіндегі жергілікті халқы жоқ жалғыз континент. Қазіргі уақытта 30 елден келген ғалымдар мен қызметкерлер 70 базада (40-ы жыл бойы, 30-ы жазда ғана) тұрады, жазғы маусымда шамамен 4000, қысқы маусымда 1000 адамды құрайды. Антарктидада кем дегенде он бір бала дүниеге келген, алғашқысы 1978 жылы Аргентинаның елді мекенінде, содан кейін сол базада жеті бала, ал Чилидің елді мекенінде үш бала туған. Антарктика шарты жүйесі – халықаралық келісімдердің жиынтығы, ол қазіргі уақытта Антарктидадағы талаптар мен қызметтерді шектейді. Антарктика шартына қосымша экологиялық қорғау хаттамасын ескере отырып, ұлттық территориялық талаптармен сәйкес келетін, одан әрі кең ауқымды колонизацияны заңды түрде жүзеге асыру үшін оны өзгерту немесе одан бас тарту қажет.
Colonization of Antarctica refers to establishment of civilian settlements in Antarctica having humans, including families, living on the continent of Antarctica. Currently, the continent hosts only two civilian colonies, the Argentinian administered Esperanza Base and Chilean administered Villa Las Estrellas, as well as about 70 scientific and military bases with a transient population of scientists and support staff. Antarctica is the only continent on Earth without indigenous human inhabitants, despite its proximity to Argentina and Chile at the Antarctic Peninsula. At present scientists and staff from 30 countries live on about 70 bases (40 year round and 30 summer only), with an approximate population of 4,000 in summer and 1,000 in winter. There have been at least eleven human births in Antarctica, starting with one in 1978 at an Argentine settlement, with seven more at that base and three at a Chilean settlement. The Antarctic Treaty System, a series of international agreements, presently limit claims and activities on Antarctica. It would need to be modified or abandoned before additional large scale colonization (coincident with national territorial claims) could legally occur, in particular with respect to the Protocol on Environmental Protection to the Antarctic Treaty.
Өткен отарлау туралы болжамдар
1950 жылдары кең таралған идея Антарктика қалаларын шыны күмбездермен қоршау болды. Күмбездердің қуатпен және температурасын реттеу осы күмбездердің сыртында орналасқан атомдық генераторлар арқылы жүзеге асырылуы тиіс еді. Кеңес Одағы Арктика мен Антарктиканың кейбір шалғай аймақтарында радиоизотоптық жылу генераторларын пайдаланғанмен, американдықтар өздерінің әскери ядролық электр стансалары бағдарламасына сүйене отырып, ядролық бөлінумен тәжірибе жасады. МакМердо станциясындағы PM 3A ядролық реакторы сенімділік мәселелеріне тап болды (жеткілікті пайдалану коэффициенті тек 74% құрады) және нәтижесінде ластану қаупі деп танылып, жабылып, демонтаждалды. Геодезиялық күмбезді жасаған Бакминстер Фуллер Антарктикада бақыланатын климат пен күмбез астында ғимараттар салуға мүмкіндік беретін күмбезді қалалар мүмкіндігін көтерді. Оның 1965 жылы жарияланған күмбезді қалаға қатысты алғашқы нақты ұсынысында Антарктика мұндай жобаның бірінші орны ретінде қарастырылды. Амундсен-Скот Оңтүстік полюс станциясындағы екінші база (1975-2003 жылдары жұмыс істеді) осы идеяның кішірейтілген нұсқасына ұқсайды; ол бірнеше ғылыми ғимараттарды қамтуға жеткілікті. 1971 жылы неміс архитектор Фрей Отто басқарылған команда екі километрге дейінгі диаметрі бар, 40 мың тұрғынды сыйдыра алатын, ауамен толықтырылатын қала күмбезінің мүмкіндігін зерттеді. Кейбір авторлар соңғы кезде осы идеяны жаңартуға тырысып жатыр.
An idea common in the 1950s was to have Antarctic cities enclosed under glass domes. Power and temperature regulation of the domes would come from atomic driven generators outside of these domes. While the Soviets used radioisotope thermal generators in some of their remote Arctic and Antarctic locations, the Americans experimented with nuclear fission, building on their Army nuclear power plant program. The PM 3A nuclear power reactor at McMurdo Station was plagued with reliability issues (achieving an availability factor of only 74%) and was eventually deemed a pollution hazard and consequently shut down and dismantled. Buckminster Fuller, the developer of the geodesic dome, had raised the possibility of Antarctic domed cities that would allow a controlled climate and buildings erected under the dome. His first specific published proposal for a domed city in 1965 discussed the Antarctic as a likely first location for such a project. The second base at Amundsen–Scott South Pole Station (operated 1975–2003) resembles a reduced version of this idea; it is large enough to cover only a few scientific buildings. In 1971, a team led by German architect Frei Otto made a feasibility study for an air supported city dome two kilometers across that could house 40,000 residents. Some authors have recently tried to update the idea.
Болашақ жағдайлар
Бүгінде Антарктиданың қоршаған ортасы өте қатал болса да, болашақта жағдай жақсаруы мүмкін. Ғаламдық жылынудың ұзақ мерзімді әсерінің нәтижесінде 22 ғасырдың басында Батыс Антарктиданың кейбір бөліктері бүгінгі Аляска мен Солтүстік Скандинавиядағы сияқты климаттық жағдайларды бастан кешіруі мүмкін. Тіпті Антарктиданың ең солтүстік аймақтарында егіншілік пен дақыл өсіру де мүмкін болады. Өсімдіктер мен саңырауқұлақтар Антарктиданың жанартауларының маңында өсуге қолайлы орта табады деген пікір бар, бұл алғашқы ауылшаруашылық жұмыстары қайда жүргізілуі мүмкін екеніне меңзес. Антарктидада 110-ға жуық жергілікті емес қырықжапырақ түрлері және екі гүлді өсімдік (Deschampsia antarctica және Colobanthus quitensis) бар. Ауа райының жылынуы мен күштірек түрлердің келуіне байланысты осы жергілікті түрлердің жойылуы мүмкін деп саналады. Адамдар континентке 200-300 шетелдік түрлерді әкелуге жауапты. Жақында Оңтүстік полюске жақын аймақтағы ғылыми зерттеулер жер астынан жоғары геотермальдық жылудың бетке шығып жатқанын көрсетті.
Although today Antarctica's environment is very harsh, conditions may become better in the future. It has been suggested that, as a result of long term effects of global warming, the beginning of the 22nd century will see parts of West Antarctica experiencing similar climate conditions to those found today in Alaska and Northern Scandinavia. Even farming and crop growing could be possible in some of the most northerly areas of Antarctica. It is suggested that plants and fungi find a favorable environment around Antarctica's volcanoes to grow, a hint as to where the first agricultural efforts could be led. There are about 110 native species of moss in Antarctica, and two angiosperms (Deschampsia antarctica and Colobanthus quitensis). It is believed those native species will disappear with warmer weather and the arrival of stronger species. Humans are responsible for the introduction of 200 to 300 outside species on the continent. Recently scientific surveys of an area near the South Pole have revealed high geothermal heat seeping up to the surface from below.
Антарктидада туғандар
Эмилио Маркос Палма (7 қаңтар 1978 жылы туған, Аргентина азаматы) – Антарктида құрлығында туған бірінші адам. Ол Антарктида түбегінің ұшына жақын орналасқан Эсперанса базасындағы Фортин Саргенто Кабрал әскери бекетінде дүниеге келді. Ол туғаннан бері құлықта оннан астам бала дүниеге келді.
Emilio Marcos Palma (born January 7, 1978) is an Argentine citizen who is the first person known to be born on the continent of Antarctica. He was born in Fortín Sargento Cabral at the Esperanza Base near the tip of the Antarctic Peninsula and weighed Since his birth, about ten others have been born on the continent.