Кіріспе

Француздық басқарудағы Суантарктика архипелагы

Басты арал, Гранде-Тер, шамамен Корсиканың үштен екі бөлігін алып жатыр және оны тағы 300-ге жуық кішкентай аралдар мен аралшықтар қоршап, архипелақты құрайды. Климаты қатал және суық, жыл бойы күшті желдер жиі соғады. Айналасындағы теңіздер көбінесе толқынды және жыл бойы мұзсыз болып қалады. Тұрғын халық жоқ, бірақ Франция 45-100 әскери қызметкер, ғалым, инженер және зерттеушілерден тұрақты қатысуды қамтамасыз етеді. Аралдарда әуежайлар жоқ, сондықтан сыртқы әлеммен барлық байланыс кеме арқылы жүзеге асырылады.

Экономика

thumb 300px Француздық "Марион Дюфрен" кемесі Кергелен аралдарына үнемі келіп-кетеді және көбінесе шағын туристік топтарды тасымалдайды. Кергелен аралдарындағы басты қызметтер ғылыми зерттеулерге, әсіресе жер ғылымдары мен биологияға бағытталған. Порт-о-Франсуаның шығысындағы бұрынғы зымыран ұшыру полигоны қазір SuperDARN радарының орналасқан жері. 1992 жылдан бері Француз Ұлттық Ғарыш зерттеулер орталығы (CNES) Порт-о-Франсуаның шығысында спутниктік және зымыранды қадағалау стансасын басқарып келеді. CNES Оңтүстік жарты шардан қадағалау стансасына мұқтаж болды, ал француз үкіметі оның Австралия немесе Жаңа Зеландия сияқты тығыз қоныстанған, бірақ шетелдік жерде емес, француз территориясында орналасуын талап етті. 2007 жылға дейін шаруашылық қызметтері негізінен Longue аралында қой өсірумен (3500 Бизет қойы, бұл тұқым материктік Францияда сирек кездеседі) және негізгі француз базасының жанындағы жылыжайда аз мөлшерде көкөніс өндірумен шектелген. Сонымен қатар, аң аулауға болатын жабайы қоян мен қойлар, әрі жабайы құстар да кездеседі. Реюньон аралындағы (Францияның солтүстігіндегі департамент) балықшыларға тиесілі бес балық аулау кемесі бар, олар архипелагтың эксклюзивті экономикалық аймағында балық аулауға лицензия алған.

Геология

thumb|right|upright=1.3|Кергелен аралдарының жекеленген геологиялық картасы

Кергелен аралдары су астындағы Кергелен платосының көтерілген бөлігін құрайды, оның жалпы ауданы шамамен 6 миллион км²-ға жуық. Плато Кергелен ыстық нүктесімен байланысты вулканизм нәтижесінде пайда болды және қазір Антарктика тақтасында орналасқан. Аралдарда көрінетін вулканизмнің көп бөлігі – эффузивті вулканизмге тән, ол 35 миллион жыл бұрын мұхит деңгейінен жоғары көтеріле бастаған базальтты жыныстардың қалыптасуына себеп болды. Базальт ағындары, әрқайсысының қалыңдығы үштен он метрге дейін, бірінің үстіне бірін үйіп, кейде 100 метрге дейін жиналған. Мұндай вулканизм пирамида тәрізді қабаттардан тұратын еңсерлеген рельефті жасайды. Жергілікті жерлерде Стромболиандық Мон Росс жанартауы және Раллиер-дю-Бати түбегіндегі вулкандық-плутондық кешен сияқты вулканизмінің басқа түрлері де кездеседі. Аралдардың барлық жерінде трахиттер, трахифонолиттер және фонолиттер сияқты лаваның әр түрлі тамырлары мен шығарулары жиі кездеседі. Тарихи кезеңде жанартаулық белсенділік тіркелмеген, бірақ Гранде-Терре аралының оңтүстік-батысындағы кейбір фумарольдер әлі де активті. thumb|left|upright=1.2|Мон Росс

Аралдарда табылған тас бұрғыш ағаштар араукариялар мен кипаристер екені анықталды, бұл аралдардың бұрын қонысқан қылқан жапырақты ормандарға толы болғанын көрсетеді. Бұл ағаш қалдықтарының нақты жасы белгісіз болса да, олар кензой эрасының басында пайда болған деп саналады. Бұл түрлердің болуы Кергеленнің геологиялық өткендегі флорасы Оңтүстік жарты шардың Антарктика флорасына ұқсас болғанын көрсетеді. Мұз басу архипелагтың солтүстігі мен шығысындағы шығанақтарды қалыптастырған шұңқыма мен ауытқу құбылыстарын тудырды. Мұздық және өзен әрекеттерінен болған эрозия аңғарлар мен фьордтарды ойып шығарды, сонымен қатар конгломератты шөгінді кешендер мен Курбе түбегінің жазықтығын жасады. Аралдар Кергелен субконтиненті деп аталатын су асты микроконтинентінің бөлігі болып табылады. Бұл микроконтинент 100 миллион жыл бұрын мен 20 миллион жыл бұрын аралығында үш рет теңіз деңгейінен жоғары көтерілген. Кергелен субконтинентінде 50 миллион жыл бұрын тропикалық өсімдіктер мен жануарлар дүниесі болған болуы мүмкін. Кергелен субконтиненті 20 миллион жыл бұрын суға батып, қазір теңіз деңгейінен төмен жатыр. Кергеленнің шөгінді жыныстары Австралия мен Үндістандағы жыныстарға ұқсас, бұл олардың бұрын біріккенін көрсетеді. Ғалымдар Кергелен субконтинентін зерттеу Австралия, Үндістан және Антарктиданың қалай бөлініп кеткенін анықтауға көмектеседі деп үміттенеді.

Климат

Кергеленнің климаты мұхиттық, суық және өте желді. Кеппен климаттық жіктелімі бойынша Кергеленнің климаты ET немесе тундралық климат деп саналады, бұл техникалық тұрғыдан полярлық климаттың бір түрі, өйткені ең жылы айдағы орташа температура төмен. Салыстырмалы климаттарға Алеут аралдары, Кэмпбелл аралы (Жаңа Зеландия), Фолкленд аралдары, Исландия, Камчатка түбегінің солтүстігі (Ресей), Лабрадор (Канада) және Вулластон аралдары (Чили) кіреді. Барлық климаттық өлшемдер Порт-о-Франсуа базасынан алынған, ол жағалауға жақын орналасқандықтан және желден қорғалған шығанақта орналасқандықтан Кергелендегі ең қолайлы климаттардың бірі болып табылады. Жылдық орташа температура шамамен, ал жылдық ауытқуы шамамен құрайды. Жылдың ең жылы айлары қаңтар мен ақпан, орташа температурасы аралығында. Жылдың ең суық айы – тамыз, орташа температурасы . Жылдық ең жоғары температуралар сирек , аспайды, ал қыста температуралар теңіз деңгейінде ешқашан төмендемеген. Кергеленде жиі жауын-шашын жауады, жыл бойы қар да, жаңбыр да болады. Порт-о-Франсуа жылына шамамен жауын-шашын алады, бұл батыс жағалаумен салыстырғанда аз, онда жылына үш есе көп жауын-шашын жауады. Таулар көбінесе қармен жабылған, бірақ жаңбыр жауғанда тез еріп кетуі мүмкін. Соңғы ондаған жылдарда көптеген тұрақты мұздықтар кері шегіну белгілерін көрсетті, ал кейбіреулері толығымен жоғалып кетті. Батыс жағалауда желдің орташа жылдамдығы шамамен болады, өйткені аралдар «Қырылдап тұрған қырықжылдықтар» және «Қырылдап тұрған елужылдықтар» арасында орналасқан. Желдің жылдамдығы жиі кездеседі және тіпті дейін жетеді. Биіктігі бар толқындар жиі кездеседі, бірақ кемелердің аялдай алатын көптеген қорғалған жерлер бар.

Флора мен фауна

thumb|upright=1.2 Кергелен капустасы
Аралдар Оңтүстік Үнді мұхиты аралдары тундрасының бір бөлігі болып табылады, ол бірнеше суантарктикалық аралдарды қамтиды. Өсімдіктер негізінен шөптермен, мүктермен және лишайлармен шектеледі, бірақ аралдар сонымен қатар теңізшілер үшін С витаминінің жақсы көзі болып табылатын жергілікті, жеуге жарамды Кергелен капустасымен де танымал. Негізгі жергілікті жануарлар - жәндіктер, сондай-ақ теңіз құстары, ителкелер және пингвиндердің көптеген популяциялары. Жабайы табиғат әкелінген түрлерге өте осал; ерекше мәселе мысықтар болды. Басты аралда кеме мысықтарынан тараған жабайы мысықтар популяциясы бар. Олар теңіз құстарын және аралдарға әкелінген жабайы қояндарды жейді. Сонымен қатар, жабайы қойлар (Ovis orientalis orientalis) және бұғылар да кездеседі. 1950-1960 жылдары француз геологы Эдгар Альберт де ла Ру бірнеше лосось түрлерін енгізе бастады. Енгізілген жеті түрдің ішінде тек Salvelinus fontinalis және Salmo trutta ғана тірі қалды және жабайы популяция құрды.