Кіріспе

Ла Мартиниер колледжі – екіұлттық элиталық жеке меншік мектептердің консорциумы, олардың көпшілігі Үндістанда орналасқан. Олар ресми түрде діни емес жеке мектептер, Үндістанның Калькутта және Лакхнау қалаларында екі филиалдан және Францияда Лион қаласында үш филиалдан өкілдік етеді. Ла Мартиниер мектептері 19 ғасырдың басында генерал-майор Клод Мартиннің өлімінен кейін құрылды. Мартин Авад науабы Асаф уд Даулаға қызмет еткенде зор байлыққа ие болды және мектептерді құру үшін мүлкінің көп бөлігін мұра етті. Оның өсиеті мектептердің орналасқан жерінен бастап жыл сайынғы Құрылтайшы күнін тойлау жолына дейін, барлық егжей-тегжейлі мәліметтерді қамтыды. Жеті филиал тәуелсіз жұмыс істейді, бірақ тығыз байланыста болып, көптеген дәстүрлерді ортақ пайдаланады. 1857 жылғы Сепай көтерілісі кезінде Лакхнаудағы Резиденцияны қорғаудағы еңбегі үшін Лакхнау қаласындағы Ла Мартиниер колледжіне «Лакхнауды қорғау» атты шайқасқа арналған құрметті атақ берілді – бұл құрметке ие болған әлемдегі жалғыз мектеп. Ла Мартиниер Калькутта және Ла Мартиниер Лакхнау жеке ұлдар мен қыздар мектептерінен тұрады, ал Лиондағы үш Ла Мартиниер мектебі бірлесіп білім береді. Колледждер күндізгі мектептер, бірақ үнділік бөлімшелерінде интернаттар да бар. Спорт және қоғамдық қызметтер сияқты сыртқы іс-шараларға, сондай-ақ музыка мен биге арналған оқу бағдарламасы басымдық беріледі.

Бас генерал-майор Клод Мартин, негізін қалаушы

Клод Мартин 1735 жылдың 5 қаңтарында Францияның Лион қаласында дүниеге келді. Ол он жеті жасында Үндістанға келді. Үндістанда француздық ықпал азайғаннан кейін, ол Британдық Шығыс Үндістан компаниясында қызмет етіп, генерал-майор шеніне дейін көтерілді. Лакхнауда тұрып, ол Наваб Шужа уд Дауланың және кейін оның ұлы Асаф уд Дауланың сарайында маңызды лауазымды иеленді. Осы кезеңде Мартин шамамен 4 000 000 рупияға жуық байлық жинады. Ол «Констанция» сарайын және әдемі «Фаруд Бакш» үйін салды. Ол екеуін де түрлі тілдерде жазылған 4 000 томдық кітапханасы және өнер туындыларынан тұратын суреттер галереясы сияқты сәнді заттармен жабдықтады. Мартин 1800 жылдың 13 қыркүйегінде Лакхнауда қайтыс болды. Оның өсиеті бойынша, ол Лакхнаудағы колледждің жертөлесіндегі арнайы дайындалған мазарға жерленді. Оның мүлкінің басым бөлігі Лакхнау, Калькутта және оның туған жері Францияның Лион қаласында үш институт ашуға арналды. Клод Мартиннің өсиетіне байланысты туындаған сот ісін қарауға 30 жыл кетті. Ақырында, Жоғарғы соттың шешімімен 1836 жылдың 1 наурызында Калькуттада «La Martinière Schools» ашылды. Оның өсиетінде білім беру мекемелеріне түсуге ниет білдірушілерге қатысты этникалық немесе діни шектеулер көрсетілмегенімен, Калькуттадағы Ла Мартиниер колледжі (отыз жылдық сот ісінен кейін) тек еуропалық және армян христиандарына ғана қабылдауға рұқсат берді. Компанияның Үндістандағы әкімшілігінде нәсілге деген көзқарас өзгеруіне байланысты, мектеп тек 1935 жылы кез келген діни ағымға жататын үнді студенттерін қабылдауға рұқсат берді.

Ла Мартиниер елтаңбасы

Ла Мартиниер гербін негізін қалаушы Клод Мартин жасаған. Оны Оуд мемлекетінің символы – балық суреті салынған жеті ту ұстап тұр. Эскульпедегі бейнелер Клод Мартиннің өмірін көрсететіндей. Кеме оның Үндістанға жасаған саяқатын, онда ол өзінің байлығын құрғанын еске түсіреді. Ту және мачтадағы флаг оның Шығыс Үндістан компаниясындағы және Оуд Навабы қызметіндегі мансабын көрсетеді. Балықтың оң жағындағы қамалдың артындағы батып бара жатқан күн оның өмірінің аяқталуын және "Констанция" ғимаратының соңғы жылдарындағы маңызды рөлін білдіреді. Герб пен "Labore et Constantia" ұраны қазір Мартин негізін салған барлық мектептерде қолданылады. Ла Мартинер колледжінің туы көк және алтын түсті фонда гербтен тұрады. Ту әдетте ғимараттардың үстінде көтеріледі және жыл сайынғы Құрылтайшы күні сияқты ресми шаралар мен мерекелерде пайдаланылады. Мөр мектеп ғимараттарына қашалған.

Құрылтайшы күні

Құрылтайшы күні жыл сайын 13 қыркүйекте, Клод Мартиннің қайтыс болған күні еске алынады. Бұл күннің дәстүрлеріне таңертеңгі кеңейтілген ресми жиналыс, факультет шеруі, көрнекті қонақ немесе түлек сөйлейтін сөз, қазы ойнату, колледж хорының мектеп әнін және таңдалған гимндерді орындауы, сондай-ақ Клод Мартиннің қабіріне гүл шоғы қою кіреді. Құрылтайшы күніне арналған кешкі асқа жоғары сынып оқушыларының барлығы мен мектеп қызметкерлері шақырылады, олар түстен кейін әсем дастарқан басында тойланады. Клод Мартин өсиетінде өлімін аза тұту күні ретінде емес, өмірін тойлау күні ретінде атап өтуді қалағанын көрсеткен. Ол сондай-ақ кешке берілетін тағамдардың тізімін жазып қалдырған. Бүгінде мәзір сол кездегідей болмаса да, Құрылтайшы күніне арналған кешкі ас дәстүрі сақталған. Кешке жоғары сынып оқушылары үшін Құрылтайшы күніне арналған мерекелік кеш ұйымдастырылады. Құрылтайшы күні сабақтар тоқтатылады, одан кейін әдетте мектеп демалысы болады.

Сыйлық күні

Әр оқу жылының соңында, әдетте сәуір айында, академиялық жетістіктерді мойындау және үлкен жетістіктерге қол жеткізген студенттерді құрметтеу мақсатында Сыйлық күні өткізіледі. Бұл шараның дәстүрлеріне түстен кейін факультеттің салтанатты шеруі, көрнекті қонақ немесе түлектердің ресми сөзі, мектеп әні мен колледж хорының таңдаулы өнер туындыларын орындауы кіреді. Әдетте, әр сыныптың үздік үш оқушысы сыйлықтармен марапатталады, көбінесе кітаптар, ал жоғары сыныптар пән бойынша шеберлігі үшін сыйлықтар алады. Үндістанда 10-шы және 12-ші сыныптарда академиялық байқауларда бірінші орын алған студенттерге Құрылтайшының алтын медалі табыс етіледі. Сонымен қатар, бірнеше қосымша арнайы сыйлықтар да беріледі.

Спорт күні

Жыл сайын қараша айының соңғы жексенбісінде оқушылардың спорттық қабілеттері көрсетіледі. Дәстүрлерге мектеп шеруі (мектеп аумағында әскери стильдегі маршпен бірге), гимнастика, мектеп оркестрінің қойылымы және мектептер арасындағы спорттық жарыс кіреді. Спорттық жарысқа дорба тастау, жеңіл атлетика және ұзындыққа секіру сияқты бірнеше жарыс түрлері қосылған.

Мектептің әлеуметтік қызметі

Ла Мартиниердегі әлеуметтік кештері – ағылшын дәстүріндегі тақырыпты шаралар. Оқушылар, қыздар және ұлдар бөлімдерінен, барлығы әлеуметтік кештерге шақырылады. Ұлдар салтанатты форма киеді, ал қыздар – кешкі көйлектер. "Социал" – Ла Мартиниердің дәстүрі және оның ағылшын тарихының бір бөлігі. Әлеуметтік кештер колледж залында өтеді, және қыздар ұлдар мектебіне шақырылады. Сонымен қатар, Лакхнау мен Калькуттадағы екі мектеп арасында жыл сайынғы "Интер Мартиниер кездесуінен" кейін де әлеуметтік кештер ұйымдастырылады. Ла Мартиниер әрқашан Үндістанның ең жақсы мектептерінің бірі деп есептелген. Ағылшын дәстүрінде негізделгендіктен, ол Англияның жеке мектептерімен салыстырылады, ал Уильям Далримпл өзінің "Кали дәуірі" кітабында оны "Шығыстың Этоны" деп атады.

Қонақ үй

"La Matinière Calcutta" және "Laknow" мектептерінде жатақханалар бар. Жатақханаларда жүзу бассейні және басқа да ыңғайлы жағдайлар қарастырылған. Әр желтоқсан айында жатақ оқушылары үшін "Жатақ түнi" деген арнайы кеш ұйымдастырылады, онда барлық жатақ оқушылары мен ұстаздар жиналып, би билейді. Келесі күні жатақ оқушылары арасында ұлдар мен қыздардың әлеуметтік жиындары өтеді.