Моратува қаласы: тарихы, географиясы және білім орталығы
Moratuwa
Моратува – Шри-Ланкадағы қала, халқы 168 280 адам. Географиясы, тарихы, атақты тұлғалары (Veera Puran Appu, Sir Charles de Soysa, W. D. Amaradeva) туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Моратауа – Шри-Ланканың оңтүстік-батыс жағалауында, Дехивала-Маунт Лавинияның жанында орналасқан ірі муниципалитет. Ол Галле-Коломбо (Галле тас жолы) басты магистралінде, Коломбо орталығынан оңтүстікке қарай орналасқан. Моратауаның үш жағы сумен қоршалған, тек қаланың солтүстігінде ғана емес, батысында Үнді мұхиты, шығысында Болгода көлі және оңтүстігінде Моратау өзені жатыр. 2012 жылғы халық санауы бойынша, бұл маңда 168 280 адам тұрады. Моратауа – Маталеде британдық үстемдікке қарсы күрескен Веера Пуран Аппу, қайырымды адам сэр Чарльз Генри де Сойса және музыкант Пандит В. Д. Амарадеваның туған жері.
Moratuwa is a large municipality in Sri Lanka, on the southwestern coast of Sri Lanka, near Dehiwala Mount Lavinia. It is situated on the Galle–Colombo (Galle road) main highway, south of the centre of Colombo. Moratuwa is surrounded on three sides by water, except in the north of the city, by the Indian Ocean on the west, the Lake Bolgoda on the east and the Moratu river on the south. According to the 2012 census, the suburb had a population of 168,280. Moratuwa is also the birthplace of Veera Puran Appu, a resistance fighter against British rule in Matale, the philanthropist Sir Charles Henry de Soysa and the musician Pandit W. D. Amaradeva.
Моратауа және Лакшапатия екеуі де 15 ғасырдағы Кокила Сандеша поэмасында еске алынады, бұл поэманы Девундараның монах-ақыны патша Паракрамабаху VI билігі кезінде Сапумал ханзаданы құрметтеу үшін жазған. Лунава, Уяна және Раватхаватте 16 ғасырдың жылнамаларында және шейіттердің шіркеу жазбаларында айтылады, соңғысы патша Виджаябаху I салған ғибадатхананың бас иесі болған Ревата Тераны еске алады. Лакшапатия, яғни "жүз мыңға басшылық ету" мағынасын беретін атау, бір кезде патша Ниссанка Малланың қолбасшысы Лак Виджая Сингуға сыйланған жер болған. Виджаяба Коллаядан кейін және Котте патшалығының бөлінуі кезінде Коралавелла ауылы Райгам Корале құрамына енді, ол 1735 жылы Моратауаның бір бөлігіне айналды, бірақ Ратмалана мен Борупаненің бір бөлігін Дехивалаға жоғалтты. Моратауа атауы сингал тілінде "күзет мұнарасы" деген мағына беретін "Мура Атува" сөзінен шыққан, ол бір кезде Калдаммуллада болған.
Both Moratuwa and Lakshapathiya are mentioned in the 15th century poem Kokila Sandesha, written by a monk poet of Devundara to celebrate Prince Sapumal during the reign of King Parakramabahu VI. Lunawa, Uyana and Rawathawatte are mentioned in 16th century chronicles and church records of martyrs, the latter commemorates Revatha Thera, the chief incumbent of a temple built by King Vijayabahu I. Lakshapathiya, meaning commanding a hundred thousand, was once the land awarded to Lak Vijaya Singu, a Commander of King Nissanka Malla. Subsequent to the Wijayaba Kollaya and the division of the Kotte Kingdom, the hamlet of Koralawella was created as part of Raigam Korale, which again became part of Moratuwa in 1735, however losing Ratmalana and parts of Borupane to Dehiwala. The name Moratuwa is derived from "Mura Atuwa" meaning sentry turret in Sinhalese which once existed at Kaldamulla.
Білім
Моратау университеті – Оңтүстік Азиядағы жетекші технологиялық университет. Университет 1978 жылғы 22 желтоқсанда №16 Университеттер заңына сәйкес құрылған тәуелсіз мемлекеттік университет және Университеттер гранттары комиссиясының жалпы басшылығымен жұмыс істейді. Цейлон-Неміс техникалық оқу институты (CGTTI немесе Неміс Тех) – Шри-Ланканың Моратауда орналасқан инженерлік колледж. Ол Жастар ісі және дағдыларды дамыту министрлігінің бақылауында. Индустриалды инженерлік оқу институты (IETI) – Моратауда орналасқан ұлттық институттардың бірі. IETI Ұлттық оқушылар және өнеркәсіптік оқыту органының (NAITA) құрамына кіреді және Шри-Ланкадағы 92 кәсіптік колледждің бірі болып табылады.
The University of Moratuwa, a leading technological university in South Asia is situated on the banks of the Bolgoda Lake in Katubedda, Moratuwa. The University of Moratuwa is an independent state university, which was established on 22 December 1978 under the Universities Act No. 16 of 1978 and operates under the general direction of the University Grants Commission. The Ceylon German Technical Training Institute (also known as CGTTI or German Tech) is an engineering college located in Moratuwa, Sri Lanka. It is under the preview of the Ministry of Youth Affairs and Skills Development. Industrial Engineering Training Institute (IETI) is one of a national institute located in Moratuwa. IETI belongs to the National Apprentice and Industrial Training Authority (NAITA) as well as it is one of the 92 Vocational Colleges in Sri Lanka
Аймақтағы жоғары мектептер: Морату Маха Видялая, Уэльс принці колледжі, Сент-Себастьян колледжі, Уэльс ханшайымы колледжі, Біздің Жеңісіміз әйелдер монастыры, Сент-Себастьян қыздар мектебі, Веера Пуран Аппу үлгі мектебі, Пувакарамба методистік жоғары мектебі, Жанаджая Видялая, Де Сойса Маха Видялая, Ангулана Подужая Видялая, Рауатаватта Рим-католик мектебі, Эгодауяна Сри Сунанда Упананда Маха Видялая, Кадалана Сент-Энтони мектебі, Коралавелла Рим-католик мектебі, Коралавелла Шри Саддармодая Видялая, Эгодауяна Модара Арафат Мұсылман Маха Видялая, Виллораватте Гнаниссара Буддист Видялая, Лакшапатия Шекшадана Маха Видялая, Рауатаватта методистік колледжі, Эгодауяна кіші мектебі және Кусинара халықаралық мектебі. Бастауыш мектептер: Катубедда Бодхираджа Видялая, Калдемулла Салина Бастауыш мектебі, Моратумулла Ланка Саба Видялая, Катукурунда Сент-Мэри колледжі, Коралавелла Тилака Видялая, Коралавелла Шри Нагасена Видялая, Эгодауяна Сугатхадхармадхара Видялая және Уяна кіші мектебі.
High schools in the area are Moratu Maha Vidyalaya, Prince of Wales' College, St. Sebastian's College, Princess of Wales' College, Our Lady of Victories Convent, St. Sebastian's Girls' School, Weera Puran Appu Model School, Methodist High School Puwakaramba, Janajaya Vidyalaya, De Soysa Maha Vidyalaya, Podujaya Vidyalaya Angulana, Rawathawaththa Roman Catholic School, Sri Sunanda Upananda Maha Vidyalaya Egodauyana, St. Anthony's School Kadalana, Koralawella Roman Catholic School, Sri Saddarmodaya Vidyalaya Koralawella, Arafath Muslim Maha Vidyalaya Egodauyana Modara, Willorawatte Gnanissara Buddhist Vidyalaya, Shikshadana Maha Vidyalaya Lakshapathiya, Rawathawaththa Methodist College, Egodauyana Junior School and Kusinara International School. As primary schools are Bodhiraja Vidyalaya Katubedda, Saleena Primary School Kaldemulla , Moratumulla Lanka Saba Vidyalaya, St. Mary's College Katukurunda, Thilaka Vidyalaya Koralawella, Sri Nagasena Vidyalaya Koralawella, Sugathadharmadhara Vidyalaya Egodauyana and Uyana Junior School.
Көрікті жерлер
Моратауда орналасқан Болгода көлі – Шри-Ланканың ең үлкен табиғи көлі. Ол Адам шыңынан бастау алатын Калу Ганганың саласы болып табылады және жүзу, балық аулау және қайықпен жүзуге танымал демалыс орны. Болгода көлі Ратмаланадан Моратау және Панадура арқылы, Моратау Гангасы арқылы Ваддуваға дейін, содан кейін теңізге құяды. Моратау қалалық кеңесінің аумағында Пуран Аппуға ескерткіш орнатылған, ал Веера Пуран Аппу Видялаясында мұражай жұмыс істейді.
The Bolgoda lake situated in Moratuwa is the largest natural lake of Sri Lanka. It is a tributary of the Kalu Ganga which originates at Adam's Peak and is a popular resort for swimming, angling and boating. Bolgoda lake spreads, twisting from Ratmalana via Moratuwa and Panadura till it meets the sea at Wadduwa and Moratuwa via the Moratu ganga. A monument to Puran Appu stands in the premises of the Moratuwa Municipal Council and a museum is housed at the Weera Puran Appu Vidyalaya.
Музыка
Моратауа музыкасымен танымал және W. D. Амарадева, C. T. Фернандо, M. S. Фернандо, Нихал Нельсон, Прия Пейрис (La Bambas), Сунил Перера (The Gypsies) және Ниранжала Сароджини сияқты белгілі музыканттардың туған жері. Қаланың "Пунсада паяя Моратауа дилленна" (толық айдың шарапатындағы Моратауа) деген әйгілі әні бар, ол Моратауада өтетін көптеген музыкалық шараларда міндетті түрде орындалады. Кларенс Виджевардена қалаға құрмет көрсету үшін "Моратауа, Моратауа меа номакена нама" әнін де жазған.
Moratuwa is famous for its music and is home to some well known musicians such as W. D. Amaradeva, C. T. Fernando, M. S. Fernando, Nihal Nelson, Priya Peiris (La Bambas), Sunil Perera (The Gypsies) and Niranjala Sarojini. The town also has a famous theme song, Punsada paaya Moratuwa dillenna (meaning "Moratuwa in the splendour of the full moon"), which is a staple at most musical events held in Moratuwa. Clarence Wijewardena also composed Moratuwa Moratuwa mea nomakena nama song in tribute to the town.
Демография
Моратауа Шри-Ланкада кездесетін барлық этникалық және діни топтардан тұрады. Бұл қала маңындағы халықтың христиандар үлесі Негомбо қаласынан кейін, ұлттық орташа көрсеткіштен едәуір жоғары. +Этностық құрамыЖалпы санына қатысты пайызыСингалдар168,32495.00Сри-Ланка тамилдары4,4332.50Үнді тамилдары3750.21Сри-Ланка маврлары2,4521.38Басқалар (бургерлер, малайлар және т.б.)1,6060.91Барлығы 177,190100
Moratuwa consisting of all ethnic and religious groups seen in Sri Lanka. This suburb has a percentage Christian population after Negombo city, significantly higher than the national average. +EthnicityPopulation% Of TotalSinhalese168,32495.00Sri Lankan Tamils4,4332.50Indian Tamils3750.21Sri Lankan Moors2,4521.38Other (including Burgher, Malay)1,6060.91Total 177,190100
+Діни құрамыЖалпы санына қатысты пайызыБуддистер124,20570.00Католиктер33,89319.1Басқа христиандар11,8066.7Ислам3,3111.9Индуистер3,3671.9Барлығы 177,190100
+ReligionPopulation % of TotalBuddhist124,20570.00Catholics33,89319.1Other Christians11,8066.7Islam3,3111.9Hindu3,3671.9Total 177,190100
Қоғамдық кітапхана
Моратау қалалық кеңесінің қоғамдық кітапханасы «Жанасета Кала Кета» 1987 жылы Шри-Ланка, Моратау, Катубедда, Галле жолында ашылды. Ол Моратау қалалық кеңесі жинаған 15 лак рупия және жапондық «Дүниежүзілік көрме естелігі» ұйымы жинаған 50 лак рупия қаражатымен салынды. Кітапхана жапон сәулетінің стилінде салынған. Басты кітапхана балаларға арналған өнер және оқу сағаттары, тамил тілі сағаты, балалар мен ересектерге арналған компьютерлік курстар, конференциялар, лекциялар және басқа да мүмкіндіктер ұсынады. Кітапхана жыл сайын әдебиет айын (қыркүйек) және Ұлттық оқу айын (қазан) тойлап, балалардың оқу дағдыларын дамытуға бағытталған түрлі шаралар өткізеді. Моратаудың қоғамдық кітапханасы «Жанасета Кала Кета» 2012 және 2013 жылдары Коломбо ауданындағы үздік қоғамдық кітапхана, ал 2012 жылы аралдың Батыс провинциясындағы үздік қоғамдық кітапхана деп танылды.
The Public library of Moratuwa Municipal Council “Janasetha Kala Ketha” at Galle Road, Katubedda, Moratuwa, Sri Lanka was opened in 1987. This was constructed by the funds raised by Moratuwa municipal council to the amount of rupees 15 laks and 50 laks by the Japanese organization “World Exposition Commemorative”. The library was constructed according to Japanese architecture. Among the other facilities provided by the main library are art and stories hour and Tamil language hour for children, Computer classes for children and adults, conference, lectures etc. Every year the library celebrates the literature month (September) and National reading month (October), conducting various activities to develop reading habits among the children. Janasetha Kala Ketha, the public library of Moratuwa, has been awarded as The Best Public Library in Colombo district in the years 2012 and 2013 and as The Best Public Library in the Western Province of the Island in 2012.
Көлік
Моратауаға негізгі құрлық көлігі байланысы – Коломбо-Галле тас жолы (Галле жолы), ол қала маңындағы елді мекенді солтүстік және оңтүстікке қарай байланыстырады. Моратауа қала сыртына төрт көпір арқылы қосылған: қала орталығындағы Ескі Моратауа көпірі, Модарадағы Жаңа Галле көпірі, Коспалана көпірі және Борупана жол көпірі – барлығы Болгода көлінен өтеді. Қала Галле жолы арқылы солтүстікте Ратмаланамен, оңтүстікте Панадурамен және шығыста Пилияндаламен байланысады. Оңтүстік экспресс жолына Моратауадан Коттава немесе Хорана жолы арқылы қол жеткізуге болады. Моратауа қаласында ШРТБ-ның екі депосы орналасқан: Моратауа С.Л.Т.Б. депосы және Катубедда С.Л.Т.Б. депосы. Коломбодан Матараға дейінгі жағалау теміржол желісі Моратауа арқылы жағалау бойымен өтеді. Моратауа қаласында бес теміржол станциясы бар. Ангулана, Лунава, Моратауа, Коралавелла және Эгодауяна теміржол станциялары Моратауа тұрғындарына қызмет көрсетеді.
The main road transport link to Moratuwa is the Colombo Galle Highway (Galle Road), which links the suburb from the North and South. Moratuwa is linked to the outside by four bridges, Old Moratuwa Bridge at the town centre, New Galle Road Bridge at Modara, Kospalana Bridge and Borupana Road Bridge, all across the Bolgoda Lake. The town is linked by Galle Road to the North at Ratmalana, to Panadura to the South and to Pilyandala in the East. Access to the Southern Expressway from Moratuwa is either through Kottawa or by Horana Road. There are two Sri Lanka Transport Board Depots in Moratuwa city as Moratuwa S. L. T. B Depot and Katubedda S. L. T. B Depot. The Coastal Railway Line from Colombo to Matara runs through Moratuwa along the coast. There are five Railway Stations in Moratuwa city. Railway Stations at Angulana, Lunawa, Moratuwa, Koralawella and Egodauyana serve residents of Moratuwa.
Сәулет
Шри-Ланканың көптеген басқа қалаларынан өзгеше, Моратауда көптеген христиандық мектептер мен әртүрлі шіркеу ғимараттары бар, мысалы, 1857-1860 жылдары биік сағат мұнарасымен бірге неоготикалық стильде салынған Англикандық Киелі Еммануил шіркеуі, 2016 жылы Моратауэллада салынған заманауи Методист шіркеуі және необарокко стиліндегі Рим-католик Сент-Себастьян шіркеуі. Колониялық кезеңнен қалған аз ғана ғимарат сақталған, мысалы, Сағат мұнарасы мен Пошта кеңсесі.
Unlike most other cities in Sri Lanka, Moratuwa is characterised by many Christian schools and a large variety of church buildings, e. g. Anglican Holy Emmanuel Church which was built 1857 1860 in a neogothic style with a tall clock tower, the modern Methodist Church dating from 2016 in Moratuwella and St. Sebastian's Church, a neobaroque Roman Catholic church. Few buildings dating from colonial times are preserved, e. g. the Clock Tower and the Post Office.