Кіріспе

Негізінен қалқанша безінде экспрессияланатын фермент

Қалқанша безінің пероксидазасы, сондай-ақ тиропероксидаза (ТРО), қалқанша безіне тән пероксидаза немесе йод пероксидазасы деп те аталады, бұл фермент негізінен қалқанша безінде экспрессияланады, онда ол коллоидқа секрецияланады. Қалқанша безінің пероксидазасы йод иондарын йод атомдарын түзетіп, тироксин (T4) немесе трийодтиронин (T3) – қалқанша безі гормондарының өндірісі үшін тиреоглобулиндегі тирозин қалдықтарына қосады. Адамдарда тиропероксидаза TPO генімен кодталады.

Функция

Органикалық емес йод денеге негізінен йодид ионы (I−) түрінде түседі. Қалқанша бездің фолликуласына (немесе қалқанша бездің фолликулярлық жасушасына) базолатеральді жағындағы Na+/I− симпортері (NIS) арқылы енгеннен кейін, йодид пендрин арқылы апикальды мембранадан колоидқа тасымалданады, содан кейін қалқанша безінің пероксидазасы йодидті атомдық йодқа (I) немесе йодиум ионына (I+) окистендіреді. "Йодты ұйымдастыру" – тиреоид гормонының өндірілуі үшін йодты тиреоглобулинге енгізу процесі ерекше емес; яғни, TPO байланысқан аралық қосылыс болмайды, бірақ йодтану TPO-дан бөлінетін реактивті йод түрлері арқылы жүзеге асырылады. Қалқанша безінің пероксидазасы катализдейтін химиялық реакциялар сыртқы апикальды мембрана бетінде өтеді және сутек пероксидімен шартталған.

Стимуляция және тежеу

ТТГ ТПО-ны стимуляциялайды, бұл ген экспрессиясын күшейтеді. Пропилтиоурацил және метимазол сияқты тиоамид препараттары ТПО-ны тежейді. Йодтың жеткіліксіз түсуімен зертханалық тышқандарда генистеин ТПО-ны тежеуге қабілетті екені көрсетілді.

Клиникалық маңызы

Қалқанша безінің пероксидазасы аутоиммундық қалқанша безі ауруларындағы аутоантителолардың жиі кездесетін эпитопы болып табылады, мұндай антителолар қалқанша безінің пероксидазасына қарсы антителолар (анти-ТПО антителолары) деп аталады. Бұл ең көп кездесетіні Хашимото тиреоидитімен байланысты. Сондықтан, мұндай антителолар пайда болған пациенттерде аурудың белсенділігін бағалау үшін антителолардың титрін қолдануға болады.

Диагностикалық қолдану

Диагностикалық иммуногистохимияда папиллярлық қалқанша безі ісігінде қалқанша безі пероксидазасының (TPO) экспрессиясы жоғалады.