Кіріспе

Қалқанша безінің ісігі – қалқанша безінің ісігі немесе жаңа пайда болуы. Ол қатерсіз ісік, мысалы, қалқанша безінің аденомасы, немесе қатерлі ісік (қалқанша безінің қатерлі ісігі) болуы мүмкін, мысалы, папиллярлық, фолликулярлық, медуллярлық немесе анапластикалық қалқанша безінің қатерлі ісігі. Диагнозы алғаш рет қойылған кезде көптеген науқастардың жасы 25-тен 65-ке дейін болады; әйелдер ерлерге қарағанда жиірек аурады. 2023 жылы АҚШ-та қалқанша безінің қатерлі ісігінің 43 720 жаңа жағдайы тіркелді, ал өлім-жітім көрсеткіші 2120 адамды құрады. Табылған қалқанша безі түйіндерінің шамамен 5 пайызы ғана қатерлі, ал олардың 3 пайызынан азы өлімге әкеледі.

Диагностика

Қалқанша безінің жаңа қалыптасуын диагностикалаудың алғашқы қадамы – мойын аймағының физикалық тексеруі. Егер қандай да бір аномалиялар байқалса, дәрігерге кеңесу қажет. Отбасылық дәрігер диагноз қою үшін қан талдауын, ультрадыбысты зерттеуді және ядролық сканилеуді жүргізе алады. Осы зерттеулердің нәтижелерін эндокринолог қарап, қалқанша безінің қандай мәселелері бар екенін анықтайды. Гипертиреоз және гипотиреоз – бұл қалқанша безінің бұзылған жұмысынан туындайтын екі жағдай. Бұл, қалқанша безінің тиісінше тым көп немесе тым аз тироид гормоны өндірген кезде пайда болады. Қалқанша безінің қатерлі ісігі йодты сіңіре алатындықтан, радиоактивті йодты қалқанша безінің қатерлі ісігін емдеу үшін жиі қолданады, одан кейін жоғары дозалы тироксинмен TSH деңгейін басу терапиясы жүргізіледі. 20 жасқа дейінгілерде түйіндер табылуы ерекше алаңдаушылық тудырады. Осы жаста қатерсіз түйіндердің пайда болуы азырақ, сондықтан қатерлі ісікке айналу ықтималдығы әлдеқайда жоғары.

Жіктеу

Қалқанша безінің ісігі қатерсіз немесе қатерлі болуы мүмкін.