АҚШ халқының нәсілдік және этникалық әртүрлілігі

Кіріспе

АҚШ-та нәсілдік және этникалық тұрғыдан алуан түрлі халық бар. Федералдық деңгейде нәсіл және этникалық топтар жеке-жеке жіктеледі. Соңғы АҚШ халық санағы бес нәсілдік санатты (ақ, қара, американдық тумасы/Аляска тумасы, азиялық және гавайлық/басқа Тынық мұхиты аралдары) мойындады, сондай-ақ екі немесе одан көп нәсілдік санатқа жататын адамдарды да ескерді. АҚШ-та этникалық ұғым да кеңінен танылған. 2000 жылғы халық санағы мен 2010 жылғы Америкалық қоғамдық сараптамасы тұрғындардың "тегін" анықтауға сұрақ қойды, ал 2020 жылғы халық санағы адамдарға өздерінің "шығу тегін" енгізуге мүмкіндік берді. Халық санағы бюросы респонденттерді испаниялық немесе латын американдықтары ретінде жіктейді, бұл елдегі азшылық топтардың бірі болып табылады, бірақ Халықты бағалау бағдарламасы (PEP) бойынша Орта Батыста халықтың 85% құрайды. Орта Батыс халқының 79% испандық емес ақ адамдардан тұрады, бұл кез келген аймақтағы ең жоғары көрсеткіш. АҚШ-тың бес биелігіндегі әрқайсысы біртекті, бірақ әрқайсысы әртүрлі негізгі этникалық топты қамтиды. Америка Самоасында Тынық мұхиты аралдарынан шыққан адамдардың үлесі жоғары, Гуам мен Солтүстік Мариан аралдарында азиялық және Тынық мұхиты аралдарынан шыққан адамдар басым, Пуэрто-Рикода испаниялық/латын американдықтары көп, ал АҚШ Виргин аралдарында афроамерикандықтар басым.

1790 жылғы АҚШ-тың алғашқы халық санағы тұрғындарды еркін ақ адамдар (жасы мен жынысына қарай бөлінген), барлық басқа еркін адамдар (жынысы мен тері түсі бойынша есептелген) және құлдар деп жіктеді. 2000 жылғы халық санағы екі немесе одан көп нәсілдік топқа жататын адамдарды қоса алғанда, алты нәсілдік санатты ресми мойындады; «басқа нәсіл» деп аталатын санат халық санағы мен басқа да сараптамаларда қолданылды, бірақ ресми мәртебесі жоқ. Ақ американдық, еуропалық американдық немесе Таяу Шығыс американдығы: Еуропа, Таяу Шығыс немесе Солтүстік Африканың түпкі халықтарынан шыққандар. Таяу Шығыс және Солтүстік Африка (MENA) ұйымдарымен кеңескеннен кейін, Халық санағы бюросы 2014 жылы Таяу Шығыс, Солтүстік Африка және араб әлемінің халқы үшін жаңа MENA этникалық санатын құратынын жариялады. Алайда, бұл 2020 жылғы халық санағында іске аспады. Қара немесе афроамерикандық: Сахарадан оңтүстікке қарай Африканың түпкі халықтарынан шыққандар. 2000 жылғы халық санағында өздерінің нәсілдерін «Қара, африкалық американдық немесе негр» деп көрсеткен немесе «африкалық американдық», «афроамерикандық», «нигериялық» немесе «гаитилік» сияқты жазбалар қамтылды. Бұл OMB-ның стандартты нәсілдік санаты емес. Бірақ 2000 жылғы халық санағындағы жазбаларда Оңтүстік Африка, Белиз немесе Пуэрто-Рико сияқты ұлттар (этностық топтарға қарағанда), сондай-ақ Весорт, Мелунджон, аралас, нәсілдер аралық және басқалар сияқты аралас нәсілдік топтарға арналған басқа да терминдер де болды. Екі немесе одан көп нәсілдік топ, көп нәсілдік деп кеңінен танылған: бір немесе бірнеше нәсілдік топты таңдаған немесе жазған адамдар. Халық санағы мен басқа да формаларда «екі немесе одан көп нәсілдік топ» немесе «көп нәсілдік» деп белгіленген таңдау опциясы жоқ; жоғарыда аталған алты опцияның бірінен көбін көрсеткен адамдар кейінгі өңдеу кезінде «екі немесе одан көп нәсілдік топқа» жатады. Кез келген респондент нәсілдік санаттардың кез келген санына (оның ішінде барлығына да) сәйкес келе алады. Халық санағында адамдарға олардың нәсілдік ерекшеліктері, оның ішінде шығу тегі және олардың испаниялық этникалық тобына жататыны туралы сұрақтар қойылады. Бұл санаттар әлеуметтік-саяси құрылымдар болып табылады және оларды ғылыми немесе антропологиялық тұрғыдан түсіндіруге болмайды. 2007 жылы АҚШ Еңбек департаментінің Тең жұмыспен қамту мүмкіндігі жөніндегі комиссиясы EEO 1 есеп форматын жаңартуды және нәсілдік немесе этникалық санаттардың анықтамаларына қатысты нұсқауларды аяқтады. 2024 жылдың наурыз айында Басқарма және Бюджет басқармасы Статистикалық саясат директивасының No. 15: Раса және этникалық топ туралы федералды деректерді сақтау, жинау және ұсыну стандарттарын жаңартты, онда: (1) раса және этникалық топ бойынша біріктірілген сұрақ; (2) «Таяу Шығыс немесе Солтүстік Африка (MENA)» санатын қосу; және (3) деректерді жіктеуге мүмкіндік беретін қосымша мәліметтерді жинау қарастырылды.

The first United States census in 1790 classed residents as free White people (divided by age and sex), all other free persons (reported by sex and color), and enslaved people. The 2000 census officially recognized six racial categories including people of two or more races; a category called "some other race" was also used in the census and other surveys, but is not official. White American, European American, or Middle Eastern American: those having origins in any of the original peoples of Europe, the Middle East, or North Africa. Following consultations with Middle East and North Africa (MENA) organizations, the Census Bureau announced in 2014 that it would establish a new MENA ethnic category for populations from the Middle East, North Africa, and the Arab world. However, this did not occur on the 2020 census. Black or African American: those having origins in any of the native peoples of sub Saharan Africa. For the 2000 census, this includes people who indicated their race or races as "Black, African Am., or Negro", or wrote in entries such as African American, Afro American, Nigerian, or Haitian. This is not a standard OMB race category. but, write in entries reported in the 2000 census also included nationalities (as opposed to ethnicities), such as South African, Belizean, or Puerto Rican, as well as other terms for mixed race groups like Wesort, Melungeon, mixed, interracial, and others. Two or more races, widely known as multiracial: those who check off and/or write in more than one race. There is no option labelled "two or more races" or "multiracial" on census and other forms; people who report more than one of the foregoing six options are classified as people of "two or more races" in subsequent processing. Any respondent may identify with any number (including all six) of the racial categories. In the census, people are asked about their racial identity, including their origins, and whether or not they are of Hispanic ethnicity. These categories are sociopolitical constructs and should not be interpreted as being scientific or anthropological in nature. In 2007, the Equal Employment Opportunity Commission of the U. S. Department of Labor finalized the update of its EEO 1 report format and guidelines concerning the definitions of racial or ethnic categories. In March 2024, the Office of Management and Budget published revisions to Statistical Policy Directive No. 15: Standards for Maintaining, Collecting, and Presenting Federal Data on Race and Ethnicity that address: (1) combined question for race and ethnicity; (2) adding a "Middle Eastern or North African (MENA)" category; and (3) collecting additional detail to enable data disaggregation.

Санақ бойынша белгіленген этностар: испандық немесе латындық шығу тегі

Испандық немесе латындық тегі туралы сұрақ, нәсіл туралы сұрақтан бөлек. Испан және латын американдықтарының этникалық тегі, испан тілінде сөйлейтін елде немесе Бразилияда. Латын Америкасы елдері де, АҚШ сияқты, нәсілдік тұрғыдан әртүрлі. Сәйкесінше, испандықтар мен латындықтар үшін жеке нәсілдік категория жоқ, себебі олар нәсілді де, ұлттық топты да құрамайды. Халық санағы нысанындағы нәсіл туралы сұраққа жауап берген кезде, әр адам барлық американдықтар сияқты бірдей нәсілдік категориялардың ішінде таңдау жасайды және осы нәсілдерге қатысты есептелген сандарға енгізіледі. Әрбір нәсілдік категорияға испандық немесе латындық емес және испандық немесе латындық американдықтар кіре алады. Мысалы: ақ немесе еуропалық американдық нәсілдік категориясына испандық емес ақтар мен испандық ақтар кіреді (ақ испандықтар мен латындықтарды қараңыз); қара немесе африкалық американдық категориясына испандық емес қаралар мен испандық қаралар кіреді (қара испандықтар мен латындықтарды қараңыз); азиялық американдық категориясына испандық емес азиялықтар мен испандық азиялықтар кіреді (азиялық испандықтар мен латындықтарды қараңыз), және басқа барлық категориялар үшін де осылай. Өзін бірден испандық немесе латындық және испандық немесе латындық емес деп тануға нақты рұқсат жоқ, сондай-ақ нақты тыйым да салынбаған.

Ұрпақтың әлеуметтік анықтамасы

Расалық ұғым АҚШ-тың алғашқы кезеңінде кеңінен тарағаннан бері Американың түпкілікті халқының, Африка және Еуропа мұрасы бар адамдар әртүрлі нәсілге жатады деп саналды. Шамамен үш ғасыр бойы осы топтарға мүше болу критерийлері ұқсас болды: адамның сыртқы келбеті, әлеуметтік ортасы (қалай өмір сүргені) және ата-тегі – бәрі де біреудің нәсілін анықтауда қоғам тарапынан қарастырылды. Расалық сәйкестіктің тарихи анықтамалары, әсіресе Американың түпкілікті халқы мен афроамерикандықтардың сәйкестіктері қазіргі уақытта көп талқыланып отыр. Көптеген антропологтардың пікірінше, бұл расалық белгілеулер ақ үстемдігі мен артықшылықтар қоғамында ақ адамдардың билік, байлық, артықшылықтар мен жерді шоғырландыру құралы болған. Расалық айырмашылықтар көбінесе биологиямен байланысты емес, құлдықтың тарихымен, оның тудырған жүйелі расизммен және расалық сәйкестіктің нақты анықтамаларынан пайда алған ақ үстемдіктің нақты формаларымен байланысты болды. Мысалы, Американың түпкілікті халқының жеке басын анықтайтын қан мөлшері заңдары ақтарға жер бөлу кезінде жергілікті жерлерді иеленуге мүмкіндік берді, ал 20 ғасырдың басында заңды түрде күштелген афроамерикандықтардың жеке басын анықтаудың «бір тамшы ережесі» оларға Оңтүстікте ауыл шаруашылығы жұмыс күшін сақтауға мүмкіндік берді. Американың түпкілікті халқы мен афроамерикандықтардың ұрпақтары тек көпшіліктің игілігі үшін олардың расалық сәйкестігін анықтайтын заңдармен ғана емес, сонымен қатар қоғамда қалай қабылданатындарына байланысты әртүрлі әлеуметтік салдарлармен күресуге мәжбүр болды. Басқа аралас нәсілді американдықтармен салыстырғанда, қан мөлшері заңдары еуропалық және Американың түпкілікті халқының араласуынан туған адамдардың ақ деп қабылдануын жеңілдетті. Бірнеше ұрпақ аралас некеден өткеннен кейін, Американың түпкілікті халқы мен ақтардың ұрпақтары енді заңды түрде Американың түпкілікті халқы болып саналмайтын. Олар жерді иеленуге келісім-шарт құқығына ие болуы мүмкін, бірақ тек бір Американың түпкілікті халқының арғы атасы бар адам енді Американың түпкілікті халқы ретінде жіктелмеді, олар тарихи үлестіру ережелері бойынша өздерінің жерлеріне заңды талап ету құқығын жоғалтты, бұл ақ американдықтарға өздерінің дамуы үшін жерді сатып алуды жеңілдетті. Екінші жағынан, бір руда заңды мәртебеден бас тартылуы мүмкін сол адам, өйткені ол «өте ақ» болғандықтан, меншік құқығын талап ету үшін, әлі де әлеуметтік тұрғыдан «жартылай нәсіл» ретінде қарастырылатын және екі қоғамдастық та таңқалған жерлі ата-тегі болуы мүмкін. 20 ғасырдың «бір тамшы ережесі» белгілі афроамерикандықтардың ақ ретінде қабылдануын салыстырмалы түрде қиындатты. Афроамерикандық жерді жалға алып, ақ адаммен бірге туған бала жергілікті қоғамда афроамерикандық деп саналатын, сондықтан ол да жерді жалға алып, жер иеленушінің немесе жұмыс берушінің жұмыс күшін арттыратын. Сол кездегі ауыл шаруашылығы экономикасы афроамерикандықтарды жұмыс күші ретінде пайдаланудан пайдаланғандықтан, мүмкіндігінше көп адам афроамерикандық деп анықталуы тиімді болды. Джим Кроу кезеңіндегі көптеген сарапшылар 20 ғасырдағы көрінбейтін афроамерикандық туралы түсінік түстер сызығын сарқылмауға қарай жылжытты және Оңтүстік афроамерикандықтарының Солтүстікке Ұлы көші-қонына жауап ретінде жұмыс күшін «кеңейтті», дегенмен басқалар (тарихшылар С. Ванн Вудвард, Джордж М. Фредриксон және Стетсон Кеннеди) «бір тамшы ережесін» афроамерикандықтарды қанауды ақтау және ақ түсті таза деп анықтау қажеттілігінің салдары деп қарады. Ғасырлар бойы ақтар АҚШ-та түрлі-түсті адамдарға әлеуметтік және саяси билік жүргізген кезде, олар аралас нәсілдің балаларын төменгі мәртебелі топтарға жатқызған, гиподесценттік әлеуметтік тәртіпті құрды. Алайда, олар көбінесе Американың түпкілікті халқы тайпалары арасындағы әлеуметтік жіктеу жүйесін білмейтін. Мысалы, отағасы туыстық жүйеге ие болған Омаха халқы ақ әкесі бар барлық балаларды «ақ» деп жіктеді және оларды еркек мүшелер ресми түрде қабылдамаса, тайпа мүшелері ретінде алып тастады. Асыл тұқымдылар ақ нәсілдің аралас нәсілдің балаларын қамқорлықпен күтуі мүмкін, бірақ олар тұқым қуалайтын кланнан тыс және тайпалық қоғам үшін маңызды туыстық деп саналды. Гиподесценттің әлеуметтік құрылысы құлдықпен байланысты расалық каста жүйесімен де байланысты болды. Ол Вирджиния мен басқа да отарлаулардың заңдарымен 1662 жылы нақтыланды. Вирджиния құл заңына римдік partus sequitur ventrem қағидасын енгізді, құл аналардың балалары да құл болып туылды деп айтты. Ағылшын заңына сәйкес балалардың әлеуметтік мәртебесін анасы емес, әкесі анықтайды, бірақ отарлаушылар құл африкалықтарды ағылшын азаматтарының санатынан тыс деп есептеді. Ақ еркектердің құл афроамерикандық әйелдерімен сексуалдық қатынасқа баруға мүмкіндігі болғанымен, олардың ұрпақтары афроамерикандық болып есептелетін және олардың тегіне қарамастан, құлдыққа түсетін. Алайда, 1790–1810 жылдардағы халық санақтарында тізілген көптеген бос афроамерикандық отбасылар Вирджиниядағы отарлық кезеңде ақ әйелдер мен африкалық еркектер арасындағы одақтардан тараған, сол кезде жұмысшы табының өмірі тығыз байланысқан және құлдық расалық каста ретінде қатаймай тұрған жылдарда. АҚШ-та ақтар әлеуметтік және заңдық конвенцияларды дамытып, аралас текті адамдарды қарапайым расалық санаттарға жіктеді, бірақ олар әрқашан кемшіліктері болды. 1870 жылдан бері жүргізілген он жылдық халық санақтары, АҚШ-та құлдық жақсы орнасқаннан кейін, «ақ», «қара», «мұлат» және «үнді» санаттарымен адамдарды раса бойынша жіктеуді қамтыды. Мұлатты қосу аралас нәсілді адамдарды ерекше мойындаудың сирек жағдайы болды, бірақ бұл мәртебе әдетте нақты қоғамда бір расаға дейін қарапайымдатылды. Азамат соғысынан бұрын Вирджиния сияқты штаттарда ақ түстің заңдық анықтамасы болды, онда адамдар 1/8 бөлігінен аспаса, ақ деп жіктелетін. Мысалы, құлдыққа тумаған болса, Томас Джефферсонның құлы Салли Хемингстен туған балалары 7/8 бөлігі ақ болғандықтан заңды түрде ақ деп жіктелетін. Төрттен үш бала ересек болғанда ақ қоғамға енді және олардың ұрпақтары ақ деп танылды. 18 және 19 ғасырларда аралас нәсілді адамдар көбінесе қоғамның ашық болатын шекаралық аймақтарға көшіп, азаматтық міндеттерін орындаса, ақ деп қабылдануы мүмкін. Америкадағы басқа елдерде, топтар арасындағы араласу айқын түрде кеңірек болған жерлерде, әлеуметтік санаттар көбінесе көп және икемді болып келеді. Кейбір жағдайларда, адамдар әлеуметтік-экономикалық жағдайға, әлеуметтік классқа, тегіне және сыртқы келбетіне байланысты санаттарға кіріп немесе шығып кетуі мүмкін. Испандық термині 20 ғасырда АҚШ-қа Батыс жарты шардан испан тілінде сөйлейтін еңбекшілердің көші-қонымен қатар пайда болды. Оған өз елдерінде расалық жағынан ерекше деп саналған (қара, ақ, түпкілікті, немесе басқа аралас топтар) адамдар кіруі мүмкін. Бүгінде «латино» сөзі көбінесе «испандық» сөзінің синонимі ретінде қолданылады. Мұндай санаттар бұрын расалық санаттар ретінде түсінілсе де, бүгінде олар расаға қарамастан этнолингвистикалық санаттарды білдіре бастады. Сонымен қатар, «англо» префиксі қазір көптеген испандықтар арасында ағылшын тілінде сөйлейтін, бірақ негізінен ағылшын тегінен емес, ақ американдықтарды немесе еуропалық американдықтарды білдіру үшін қолданылады. Ұқсас этнолингвистикалық үлгі Луизиана креолдарының жағдайында да тарихи (және кейбір жағдайларда қазіргі) байқалады, олар кез келген нәсілге жата алады, бірақ белгілі бір мәдени ерекшеліктерді бөліседі.

Since the concept of race became widespread in the early United States, people of Native American heritage, African heritage, and European heritage were considered to belong to different races. For nearly three centuries, the criteria for membership in these groups were similar; a person's appearance, their social circle (how they lived), and ancestry were all considered by society when determining someone's race. The motivations behind historical definitions of racial identity, especially Native American and black identities, have been the topic of much discussion in modern years. According to many anthropologists, these racial designations were a means to concentrate power, wealth, privilege and land in the hands of white people in a society of white hegemony and privilege. Racial distinctions generally had little to do with biology and more to do with the history of slavery, the systemic racism it produced, and specific forms of white supremacy that benefited from specific definitions of racial identity. For example, it has been suggested that the blood quantum laws defining Native American identity enabled whites to acquire indigenous lands during the allotment process, and the one drop rule of black identity, enforced legally in the early 20th century, enabled them to preserve their agricultural labor force in the South. The descendants of Native and Black Americans not only had to contend with laws defining their racial identity for the benefit of the majority, but also with a variety of social consequences depending on how they were perceived in society. Compared to other mixed Americans, the blood quantum laws made it easier for a person of mixed European and Native American ancestry to be accepted as white; after a few generations of intermarriage, the offspring of Native and White Americans would no longer legally be considered Native American. They could have treaty rights to land, but because an individual with only one native great grandparent was no longer was classified as Native American, they lost legal claim to their land under historical allotment rules, making it easier for White Americans to acquire the land for their own development. On the other hand, the same individual who could be denied legal standing in a tribe because he was "too White" to claim property rights might still have enough visually identifiable native ancestry to be considered socially as a "half breed" and stigmatized by both communities. The 20th century one drop rule made it relatively difficult for anyone of known black ancestry to be accepted as white. The child of a black sharecropper and a white person was considered black by the local communities, and would likely become a sharecropper as well, thus adding to the landholder or employer's labor force. Because the agricultural economy of the time benefited from using Black Americans as a labor force, it was advantageous for as many people as possible to be defined as black. Many experts on the Jim Crow period agree that the 20th century notion of invisible blackness shifted the color line in the direction of paleness, and "expanded" the labor force in response to Southern blacks' Great Migration to the North, although others (such as the historians C. Vann Woodward, George M. Fredrickson, and Stetson Kennedy) considered the one drop rule a consequence of the need to justify the oppression of Black Americans and define whiteness as pure. Over the centuries, as whites wielded social and political power over people of color in the United States, they created a social order of hypodescent, in which they assigned mixed race children to the lower status groups. However, they were often ignorant of the systems of social classification within Native American tribes. The Omaha people, for instance, who had a patrilineal kinship system, classified all children with white fathers as "White", and excluded them as members of the tribe unless they were formally adopted by a male member. Tribal members might care for mixed race children of White fathers, but they were considered outside the hereditary clan and kinship fundamental to tribal society. The social construction of hypodescent also related to the racial caste system associated with slavery. It was made explicit by Virginia and other colonies' laws as early as 1662. Virginia incorporated the Roman principle of partus sequitur ventrem into slave law, saying that children of enslaved mothers were born into slavery as well. Under English common law, children's social status was determined by the father, not the mother, but the colonists considered enslaved Africans outside the category of English subjects. Although White men were in positions of power to take sexual advantage of enslaved black women, this meant that their offspring would be considered Black and were enslaved regardless of their parentage. However, most free Black American families listed in the censuses of 1790–1810 were descended from unions between White women and African men in colonial Virginia, from the years when working classes lived and worked closely together, and before slavery had hardened as a racial caste. In the United States, social and legal conventions developed over time by Whites classified individuals of mixed ancestry into simplified racial categories, but these were always flawed. The decennial censuses conducted since 1790, after slavery was well established in the United States, included a classification of persons by race, with the categories of "White", "Black", "Mulatto", and "Indian". The inclusion of mulatto was a rare explicit acknowledgement of mixed race people, but that status was usually simplified into one race or another in actual society. Before the Civil War, states such as Virginia had a legal definition of whiteness that classified people as white if they were no more than 1/8th black. For example, if not born into slavery, Thomas Jefferson's children by his slave Sally Hemings would have been classified as legally white, as they were 7/8ths White by ancestry. Three of the four surviving children entered white society as adults, and their descendants have identified as white. In the late 18th and 19th centuries, people of mixed race often migrated to frontiers where societies were more open, and they might be accepted as white if they satisfied obligations of citizenship. In other countries in the Americas, where mixing among groups was overtly more extensive, social categories have tended to be more numerous and fluid. In some cases, people may move into or out of categories on the basis of a combination of socioeconomic status, social class, ancestry, and appearance. The term Hispanic as an ethnonym emerged in the 20th century, with the rise of migration of laborers from Spanish speaking countries of the western hemisphere to the United States. It includes people who may have been considered racially distinct (black, white, native, or other mixed groups) in their home countries. Today, the word "Latino" is often used as a synonym for "Hispanic". Even if such categories were earlier understood as racial categories, today they have begun to represent ethnolinguistic categories, regardless of perceived race. Similarly, the prefix "Anglo" is now used among many Hispanics to refer to non Hispanic White Americans or European Americans, most of whom speak the English language but are not of primarily English descent. A similar phenomenon of ethnolinguistic identity can historically (and in some cases contemporarily) be seen in the case of the Louisiana Creole people, who may be of any race but share certain cultural characteristics.

АҚШ халқының нәсілдік құрамы

Нақты этникалық топтар бойынша демографиялық мәліметтерді, жалпы нәсіл емес, төмендегі "Тегі" бөлімінен қараңыз.

Ақ және еуропалық американдықтар

АҚШ-та тұратын адамдардың көпшілігі ақ және еуропалық американдықтар болып табылады. АҚШ Халық санағы бюросы ақ адамдарды «Еуропаның, Таяу Шығыстың немесе Солтүстік Африканың түпкі халықтарының кез келгенінен тегі бар» деп анықтайды. АҚШ-тың барлық ресми нәсілдік санаттары сияқты, «Ақ» категориясы да «испаниялық немесе латино емес» және «испаниялық немесе латино» деген екі бөліктен тұрады, екіншісі көбінесе ақ мексикалық американдықтар мен ақ кубалық американдықтардан құралған. 2019 жылғы мәліметтерге сәйкес, ақ американдықтар 50 штаттың 49-ында (сонымен қатар Пуэрто-Рикода) көпшілікті құрайды. Гавайи, Колумбия округі, Америка Самоасы, Гуам, Солтүстік Мариан аралдары және АҚШ-тың Виргин аралдарында ақ американдықтар көпшілік емес. 2019 жылғы мәліметтерге сәйкес, испандық емес ақ адамдар Калифорния, Гавайи, Мэриленд, Невада, Нью-Мексико, Техас, Колумбия округі, Америка Самоасы, Гуам, Солтүстік Мариан аралдары, Пуэрто-Рико және АҚШ Виргин аралдарын қоспағанда, 44 штатта көпшілікті құрайды. 50 штаттың және Колумбия округінің испандық емес ақ нәсілділер үлесі (2019 жылы 60,1%) 20-ғасырдың ортасынан бері иммиграциялық саясаттағы өзгерістердің, әсіресе 1965 жылғы Харт-Селлер заңының нәтижесінде азайып келеді. Егер қазіргі тенденциялар сақталса, 2043 жылға қарай испандық емес ақ адамдар АҚШ халқының жалпы санының 50%-дан төмен болады деп күтілуде. Жалпы ақ американдықтар (испандық емес ақтар және ақ латындықтардың қосындысы) 2005 жылы 73% (немесе 420 миллионнан 303 миллионы) құрайды деп болжанып отыр, бұл көрсеткіш қазіргі 77%-дан төмендеуде. Халықтың көп бөлігінің бірнеше тегі бар екені белгілі болғанымен, 2000 жылғы АҚШ халық санағында, алғаш рет бірнеше тегті таңдау мүмкіндігі болғанына қарамастан, көптеген адамдар әлі де бір ғана нәсілдік категорияға жатты. 2000 жылғы санақта өздерін неміс деп атаған американдықтар АҚШ халқының 17%-ын құрады, одан кейін ирландтық американдықтар 12% құрады. Бұл неміс және ирландтықтарды АҚШ-тағы ең ірі және екінші ірі өздігінен хабарлаған тектік топтар етеді. Екі топтың да 19-ғасырдың ортасынан бастап АҚШ-қа иммиграцияның жоғары деңгейі байқалды, оған Ирландиядағы Ұлы ашаршылық және Германиядағы 1848 жылғы революцияның сәтсіздігі себеп болды. Ағылшын және британдық американдықтар, 2000 жылғы санақта көптеген ағылшын және британдық американдықтардың жаңа категорияға «американдық» деп жатқандығына байланысты статистикалық қателіктерге қарамастан, әлі де ең ірі этникалық топ болып саналады. 2000 жылғы санақта халықтың 7,2%-ы өз тегін «американдық» деп көрсеткен (американдық текті қараңыз). АҚШ Халық санағы бюросының мәліметінше, АҚШ-та америкалықтар және басқа ешқандай тегі жоқ адамдардың саны 1990 жылы 12,4 миллионнан 2000 жылы 20,2 миллионға дейін өсті. Бұл көрсеткіштің өсуі 1990-шы жылдардағы АҚШ-тағы кез келген этникалық топтың ең үлкен өсуін білдірді, бірақ бұл туу көрсеткіштерінен гөрі адамдардың өзін қалай есепке алуына байланысты болды және иммиграцияны көрсетпеді. Француз американдықтарының көпшілігі католик Жаңа Франция отаршылдарының ұрпақтары болып саналады; 1600 жылдардың соңы мен 1700 жылдардың басында шығыс ағылшын отарларына қоныс аударған қуғынға ұшыраған гугеноттар, олардың саны аз болды, көпшілік мәдениетке сіңісуі керек болды және ұрпақтар бойы аралас некелер құрды. Луизиананың кейбір креолдары, соның ішінде Луизиананың Isleños және оңтүстік-батыстағы испандықтар, ішінара тікелей испандық тегіне ие; көптеген ақ испандықтар мексикалық, пуэрторикалық, кубалық және сальвадорлық тегінен шыққан, олардың әрқайсысы көпұлтты елдер. Испан иммиграциясы Орталық және Оңтүстік Америка елдерінен күшейді. Шығыс және Оңтүстік Еуропадан шыққан көптеген ақ американдықтар бар, мысалы орыс, поляк, итальян және грек американдықтары. Шығыс еуропалықтар Батыс еуропалықтарға қарағанда АҚШ-қа соңғы кезде көшіп келді. Арабтар, түріктер, ирандықтар, израильдіктер, армян және басқа да Батыс Азиялықтар АҚШ халық санағында ақ деп жарияланады, бұл 1909 жылғы федералды сот шешімінің нәтижесінде болды, тіпті көпшілігі өзін ақ деп санамаса да.

White and European Americans are the majority of people living in the United States. White people are defined by the United States Census Bureau as those "having origins in any of the original peoples of Europe, the Middle East, or North Africa". Like all official U. S. racial categories, "White" has a "not Hispanic or Latino" and a "Hispanic or Latino" component, the latter consisting mostly of White Mexican Americans and White Cuban Americans. As of 2019, White Americans are the majority in 49 of the 50 states (plus Puerto Rico). White Americans are not a majority in Hawaii, the District of Columbia, American Samoa, Guam, the Northern Mariana Islands, and the U. S. Virgin Islands. As of 2019, non Hispanic Whites are a majority in 44 states, excluding California, Hawaii, Maryland, Nevada, New Mexico, Texas, the District of Columbia, American Samoa, Guam, the Northern Mariana Islands, Puerto Rico, and the U. S. Virgin Islands. The non Hispanic White percentage of the 50 states and District of Columbia (60.1% in 2019) has been decreasing since the mid 20th century as a result of changes made in immigration policy, most notably the Hart–Celler Act of 1965. If current trends continue, non Hispanic Whites will drop below 50% of the overall U. S. population by 2043. White Americans overall (non Hispanic Whites together with White Hispanics) are projected to continue as the majority, at 73% (or 303 million out of 420 million) in 2005, from currently 77%. Although a high proportion of the population is known to have multiple ancestries, in the 2000 U. S. census, the first with the option to choose more than one, most people still identified with one racial category. In the 2000 census, self identified German Americans made up 17% of the U. S. population, followed by Irish Americans at 12%, as reported in the 2000 census. This makes German and Irish the largest and second largest self reported ancestry groups in the United States. Both groups had high rates of immigration to the U. S. beginning in the mid 19th century, triggered by the Great Famine in Ireland and the failed 1848 Revolution in Germany. English Americans and British Americans are still considered the largest ethnic group, despite the statistical errors caused by events such as the confusion in the 2000 census where many English and British Americans self identified under the new category entry "American", thus considering themselves indigenous because their families had resided in the US for so long, or, if of mixed European ancestry, identified with a more recent and differentiated ethnic group. 7.2% of the population listed their ancestry as American on the 2000 census (see American ancestry). According to the U. S. Census Bureau, the number of people in the U. S. who reported American and no other ancestry increased from 12.4 million in 1990 to 20.2 million in 2000. This change in reporting represented the largest "growth" of any ethnic group in the United States during the 1990s, but it represented how people reported themselves more than growth through birth rates, for instance, and certainly did not reflect immigration. Most French Americans are believed to be descended from colonists of Catholic New France; exiled Huguenots, much fewer in number and settling in the eastern English colonies in the late 1600s and early 1700s, needed to assimilate into the majority culture and have intermarried over generations. Some Louisiana Creoles, including the Isleños of Louisiana, and the Hispanos of the Southwest have had, in part, direct Spanish ancestry; most self reported White Hispanics are of Mexican, Puerto Rican, Cuban, and Salvadoran origins, each of which are multi ethnic nations. Hispanic immigration has increased from nations of Central and South America. There are a substantial number of White Americans who are of Eastern and Southern European descent, such as Russian, Polish, Italian, and Greek Americans. Eastern Europeans immigrated to the United States more recently than Western Europeans. Arabs, Turks, Iranians, Israelis, Armenians, and other West Asians are reported as White in the United States census, as a result of a federal court case from 1909, even though most do not identify as White.

Таяу Шығыс және Солтүстік Африка америкалықтары

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, Таяу Шығыс америкалықтарының саны 9–10 миллионға жетеді, оның ішінде араб және араб емес америкалықтар бар. Олар АҚШ халқының 0,6%-ын құрайды. Алайда, Араб Америка институты бұл көрсеткішті 3,6 миллионға жуық деп бағалайды. АҚШ Халық санағының халық санын есептеуі, санақтағы шежіре сұрағына берілген жауаптарға негізделгендіктен, Таяу Шығыс америкалықтарын дәл санау қиынға түседі. Орта Шығыс америкалықтарының қауымдастықтары 50 штаттың барлығында кездеседі, бірақ олардың көп бөлігі 10 штатта тұрады. Үштен бірі Калифорния, Нью-Йорк және Мичиган штаттарында шоғырланған. Калифорния штатында Орта Шығыс америкалықтары ең көп, олардың арасында арабтар, парсылар және армяндар үлкен үлес құрайды. Бірақ Мичиган штатының халқында Орта Шығыс америкалықтарының үлесі ең жоғары. Атап айтқанда, Мичиган штатының Дирборн қаласы Орта Шығыс америкалықтарының көптеп шоғырланған жері болып табылады. АҚШ Халық санағы бюросы MENA (Таяу Шығыс және Солтүстік Африка) аймақтарының этникалық жіктелуін әлі де аяқтауда. Қазіргі таңдағы санақта Орта Шығыс америкалықтары нәсілдік жағынан ақ терілі деп есептеледі, бірақ көптеген адамдар оларды осылай танымайды. 2012 жылы, 11 қыркүйек оқиғасынан кейінгі кемсітушілікке байланысты, Америка арабтарының кемсітушілікке қарсы комитеті Сауда департаментінің Азшылықтарды дамыту агенттігіне MENA аймақтарының халқын азшылық және әлеуметтік жағдайы нашар топ ретінде тану туралы өтініш жасады. MENA ұйымдарымен кеңескеннен кейін, АҚШ Халық санағы бюросы 2014 жылы Таяу Шығыс, Солтүстік Африка және араб әлемінен келген халықтар үшін жаңа MENA этникалық санатын құратынын мәлімдеді. Бұл санат бұрынғы «ақ» санатынан бөлек болады, себебі 1909 жылы осы халықтар осы санатка жатауға тырысқан. Сарапшылар бұрынғы «ақ» санаты MENA халқының өзін-өзі тануын дұрыс бейнелемейтінін айтты және олар ерекше санатка қол жеткізу үшін сәтті күш сарп етті. Алайда, бұл процеске сикхтер сияқты этно-діни топтар енбейді, себебі бюро оларды этностық топтардың мүшелері емес, дінді ұстанатын адамдар ретінде тіркеуде. Араб Америка институтының мәліметінше, араб америкалықтарының шыққан елдері: Алжир, Бахрейн, Египет, Ирак, Иордания, Кувейт, Ливан, Ливия, Марокко, Оман, Катар, Палестина, Сауд Арабиясы, Сирия, Тунис, Біріккен Араб Әмірліктері және Йемен. 2015 жылдың желтоқсанына қарай, жаңа MENA санатының іріктеу тізіміне Халық санағы бюросының 19 MENA тобының жұмыс жіктемесі, сондай-ақ Армения, Ауғанстан, Иран, Әзірбайжан және Грузия топтары кіреді.

There are an estimated 9–10 million Middle Eastern Americans according to the U. S. Census Bureau, including both Arab and non Arab Americans, comprising 0.6% of the total U. S. population; however, the Arab American Institute estimates a population closer to 3.6 million. U. S. census population estimates are based on responses to the ancestry question on the census, which makes it difficult to accurately count Middle Eastern Americans. Though Middle Eastern American communities can be found in each of the 50 states, the majority live in just 10 states; nearly a third live in California, New York, and Michigan. More Middle Eastern Americans live in California than any other state, with ethnic groups such as Arabs, Persians, and Armenians being a large percentage, but Middle Eastern Americans represent the highest percentage of the population of Michigan. In particular, Dearborn, Michigan has long been home to a high concentration of Middle Eastern Americans. The U. S. Census Bureau is still finalizing the ethnic classification of MENA populations. Middle Eastern Americans are currently counted as racially White on the census, although many do not identify as such. In 2012, prompted in part by post 9/11 discrimination, the American Arab Anti Discrimination Committee petitioned the Department of Commerce's Minority Business Development Agency to designate the MENA populations as a minority/disadvantaged community. Following consultations with MENA organizations, the U. S. Census Bureau announced in 2014 that it would establish a new MENA ethnic category for populations from the Middle East, North Africa, and the Arab world, separate from the "white" classification that these populations had previously sought in 1909. The expert groups felt that the earlier "White" designation no longer accurately represents MENA identity, so they successfully lobbied for a distinct categorization. This process does not currently include ethnoreligious groups such as Sikhs, as the Bureau only tabulates these groups as followers of religions rather than members of ethnic groups. According to the Arab American Institute, countries of origin for Arab Americans include Algeria, Bahrain, Egypt, Iraq, Jordan, Kuwait, Lebanon, Libya, Morocco, Oman, Qatar, Palestine, Saudi Arabia, Syria, Tunisia, United Arab Emirates, and Yemen. As of December 2015, the sampling strata for the new MENA category includes the Census Bureau's working classification of 19 MENA groups, as well as Armenian, Afghan, Iranian, Azerbaijani, and Georgian groups.

Африкалық американдықтар

Африкалық американдықтар немесе қара американдықтар – Америка Құрама Штаттарының африкалық түп-тегі бар азаматтары. Басқару және бюджет кеңсесінің мәліметінше, бұл топқа өздерін африкалық американдықтар деп танытқан және Америка Құрама Штаттарына күштеп көшірілген, құлдыққа түскен африкалықтардың ұрпақтары, сондай-ақ Кариб бассейні мен Сахарадан оңтүстік Африка елдерінен ерікті түрде көшіп келгендер кіреді. Адамдардың екі тобы да қара немесе басқа нәсілге жататындығын айтуы мүмкін. Дегенмен, Африка құрлығынан келген кейбір иммигранттар өздерін қара деп санамайды және олардың әлеуметтік жағдайы да солай, мысалы, Оңтүстік Африкадағы африканерлер. 2010 жылғы АҚШ халық санауы бойынша, көп ұлтты африкалық американдықтарды есепке алғанда, олардың саны 42 миллионға жетті. Африкалық американдықтар АҚШ-тағы екінші ең ірі топты құрайды, бірақ ақ американдықтардан және кез келген нәсілдегі испандық немесе латындық американдықтардан кейін үшінші орында тұрады. Халықтың көп бөлігі (55%) Оңтүстікте тұрады, ал Солтүстік-Шығыс және Орта Батыста африкалық американдықтардың саны азайды. Көптеген африкалық американдықтар қазіргі АҚШ шекарасында құлдық дәуірінен аман қалған Батыс Африкадан әкелінген тұтқындардың тікелей ұрпақтары. Алғашқы батыс африкалықтар 1619 жылы Вирджиния штатының Джеймстаун қаласына жеткізілді. Англиялық отарлаушылар оларды мерзімі бар қызметкерлер ретінде қарады және бірнеше жылдан кейін босатты. Бұл практика бірте-бірте Кариб аймағында қолданылған нәсілге негізделген құлдық жүйесімен ауыстырылды. Американың барлық колонияларында құлдық болды, бірақ көбінесе Солтүстікте жеке қызметкерлер (халықтың 2% құлдыққа түскен) және Оңтүстікте плантациялардағы далалық жұмысшылар (25% құлдыққа түскен) түрінде кездесті. Америка революциялық соғысының басында халықтың бес бөлігінің бірі құлдыққа түскен. Революция кезіндегілердің кейбіреулері Континенттік армияда немесе Континенттік флотта қызмет етті, ал басқалары Лорд Данмордың Эфиопия полкі сияқты бөлімшелерде британдықтар үшін күресті. 1804 жылға қарай Мейсон-Диксон сызығының солтүстігіндегі штаттар құлдықты жойды. Алайда, құлдық АҚШ Азамат соғысының аяқталуына және Он үшінші түзетудің қабылдануына дейін оңтүстік штаттарда сақталды. Реконструкция дәуірінің аяқталуынан кейін, Конгресте алғаш рет африкалық американдық өкілдігі болған африкалық американдықтар сайлау құқығынан айырылып, Джим Кроу заңдарына бағынды, бұл заңнама азаматтық құқық қозғалысының нәтижесінде 1964 жылғы Азаматтық құқық туралы заң мен 1965 жылғы Сайлау құқығы туралы заң қабылдануына дейін сақталды. АҚШ халық санағы бюросының мәліметтеріне сәйкес, африкалық иммигранттардың өте аз бөлігі өзін "африкалық американдық" деп атайды (өйткені "африкалық американдық" термині әдетте АҚШ-тың құлдық кезеңінен бастау алатын терең тамырланған түп-тегі бар қара нәсілді білдіреді). 2000 жылғы АҚШ халық санауында Африка тұрғындарының 5% -дан азы өзін "африкалық американдық" немесе "афроамерикандық" деп таныстырды. Африкадан келген иммигранттардың басым көпшілігі (~95%) өздерінің этникалық тобымен сәйкестендірді. Өзін "африкалық американдық" немесе "афроамерикандық" деп атау Батыс Африкадан келгендер арасында (4-9%) ең жоғары, ал Кабо-Верде, Шығыс Африка және Оңтүстік Африкадан келгендер арасында (0-4%) ең төмен болды. Дегенмен, африкалық иммигранттар көбінесе африкалық американдықтармен кәсіби және іскерлік қарым-қатынастарды жасайды. Кейбір Кариб, Орталық Америка және Оңтүстік Америка елдерінен келген иммигранттар мен олардың ұрпақтары өздерін "африкалық американдық" деп санауы мүмкін немесе санамауы мүмкін. Соңғы кезде АҚШ-қа көшіп келген африкалықтар Ямайка, Гаити, Нигерия, Эфиопия, Доминикан Республикасы, Гана, Тринидад және Тобаго, Кения, Гайана және Сомали сияқты елдерден келеді.

African Americans, or Black Americans, are citizens of the United States with African ancestry. According to the Office of Management and Budget, the grouping includes individuals who self identify as African American and are descended from Africans that were forcibly relocated to the United States and enslaved, as well as those who recently and voluntarily emigrated from nations in the Caribbean and sub Saharan Africa. Both groups of people may also identify as Black or some other written in race. However, some immigrants from the continent of Africa do not identify as Black and are not socially perceived as such, such as the Afrikaners of South Africa. According to the 2010 U. S. census, this number increased to 42 million when including multiracial African Americans, African Americans make up the second largest group in the United States, but the third largest group after White Americans and Hispanic or Latino Americans of any race. The majority of the population (55%) lives in the South, and there has been a decrease of African Americans in the Northeast and Midwest. Most African Americans are the direct descendants of captives from West Africa, who survived the slavery era within the boundaries of the present United States. The first West Africans were brought to Jamestown, Virginia in 1619. The English settlers treated these captives as indentured servants and released them after a number of years. This practice was gradually replaced by the system of race based slavery used in the Caribbean. All the American colonies had slavery, but it was usually in the form of personal servants in the North (where 2% of the population were enslaved), and field hands in plantations in the South (where 25% were enslaved); by the beginning of the American Revolutionary War, a fifth of the total population was enslaved. During the revolution, some served in the Continental Army or Continental Navy, while others fought for the British Empire in units such as Lord Dunmore's Ethiopian Regiment. By 1804, the states north of the Mason–Dixon line had abolished slavery. However, slavery would persist in the southern states until the end of the American Civil War and the passage of the Thirteenth Amendment. Following the end of the Reconstruction Era, which saw the first African American representation in Congress, African Americans became disenfranchised and subject to Jim Crow laws, legislation that would persist until the passage of the Civil Rights Act of 1964 and Voting Rights Act of 1965 due to the civil rights movement. According to U. S. Census Bureau data, very few African immigrants self identify as "African American" (as "African American" is usually referring to Blacks with deeply rooted ancestry dating back to the U. S. slave period as discussed in the previous paragraph.) On average, less than 5% of African residents self reported as "African American" or "Afro American" in the 2000 U. S. census. The overwhelming majority of African immigrants (~95%) identified instead with their own respective ethnicities. Self designation as "African American" or "Afro American" was highest among individuals from West Africa (4–9%), and lowest among individuals from Cape Verde, East Africa and Southern Africa (0–4%). Nonetheless, African immigrants often develop very successful professional and business working relationships with African Americans. Immigrants from some Caribbean, Central American, and South American nations and their descendants may or may not also self identify with the term "African American". Recent African immigrants in the United States come from countries such as Jamaica, Haiti, Nigeria, Ethiopia, Dominican Republic, Ghana, Trinidad and Tobago, Kenya, Guyana, and Somalia.

Азиялық американдықтар

Үшінші маңызды азшылық – 2019 жылы 19,36 миллион адамды, немесе АҚШ халқының 5,9 пайызын құраған азиялық америкалықтар. Олар бастапқыда Гавайи және Батыс жағалауда шоғырланған болса, қазір бүкіл елде тұрады, Нью-Йорк, Чикаго, Бостон, Хьюстон және басқа да ірі қалалық орталықтарда көптеп өмір сүріп, жұмыс істейді. 2010 жылғы мәліметтерге сәйкес, Тынық мұхитындағы АҚШ-тың аумақтарында (Гуам және Солтүстік Мариан аралдары) да көптеген азиялықтар тұрады. Гуам халқының 32,2 пайызы, ал Солтүстік Мариан аралдарының халқының 49,9 пайызы азиялықтарды құрайды. Филиппиндіктер 16 ғасырдан бері АҚШ болып құрылған аумақтарда болған. 1635 жылы Вирджиния штатының Джеймстаун қаласында «Шығыс үндісі» тізімге алынған, бұл 1790 жылдары Шығыс жағалауда және 1800 жылдары Батыс жағалауда үнді иммигранттарының кеңінен қоныстануына дейін болды. 1763 жылы филиппиндіктер испандық кемелердегі қатыгездіктен қашып, Луизиана штатында Сент-Мало деген шағын елді мекен құрды. Олармен бірге филиппиндік әйелдер болмағандықтан, «маниламендер» деп аталған бұл адамдар кейжун және жергілікті әйелдерге үйленді. АҚШ-қа келіп, ұзақ уақыт қалған алғашқы жапондық адам – 1841 жылы Шығыс жағалауына жеткен Накахама Манжиро, ал Джозеф Хеко 1858 жылы алғашқы жапон-американдық азамат атанды. 19 ғасырдың ортасынан бастап Орталық және Шығыс Еуропадан Шығыс жағалауға жаңа иммиграция болғандай, 19 ғасырда азиялықтар да АҚШ-қа көптеп көшіп келе бастады. Иммиграцияның алғашқы үлкен толқыны негізінен қытай және жапон жұмысшыларынан, сондай-ақ корей және Оңтүстік Азия иммигранттарынан тұрды. Бұл кезеңде және одан кейін көптеген иммигранттар Филиппиннен келді, ол 1898 жылдан 1946 жылға дейін АҚШ колониясы болды. 1940 жылдарға дейін шектеу заңдары мен саясаты азиялық иммиграцияны көбінесе тыйым салып, шектеді. 1940-1960 жылдары АҚШ иммиграция заңдарын өзгертіп, елге кіруді жеңілдеткеннен кейін Азиядан иммиграцияның жаңа үлкен толқыны басталды. Бүгінде санақ деректеріне сәйкес, ең ірі өзін-өзі таныстыратын азиялық америкалық топтары – қытайлық америкалықтар, филиппиндік америкалықтар, үнділік америкалықтар, вьетнамдық америкалықтар, корейлік америкалықтар және жапондық америкалықтар, басқа да топтардың арасында. Азиялық америкалықтардың барлық ата-бабалары өздерінің туған елінен АҚШ-қа тікелей көшіп келген жоқ. Мысалы, Оңтүстік Америкадағы Гайанадан 270 000-нан астам адам АҚШ-та тұрады, бірақ гианалалықтардың көп бөлігі үнді тегінен шыққан.

A third significant minority is the Asian American population, which comprised 19.36 million people, or 5.9% of the U. S. population, in 2019. Although they were historically first concentrated in Hawaii and the West Coast, Asian Americans now live across the country, living and working in large numbers in New York City, Chicago, Boston, Houston, and other major urban centers. There are also many Asians living in two Pacific U. S. territories (Guam and the Northern Mariana Islands)as of 2010, Guam's population was 32.2% Asian, and the population of the Northern Mariana Islands was 49.9% Asian. Filipinos have been in the territories that would become the United States since the 16th century. In 1635, an "East Indian" is listed in Jamestown, Virginia; preceding wider settlement of Indian immigrants on the East Coast in the 1790s and the West Coast in the 1800s. In 1763, Filipinos established the small settlement of Saint Malo, Louisiana, after fleeing mistreatment aboard Spanish ships. Since there were no Filipino women with them, these "Manilamen", as they were known, married Cajun and indigenous women. The first Japanese person to come to the United States, and stay any significant period of time was Nakahama Manjirō who reached the East Coast in 1841, and Joseph Heco became the first Japanese American naturalized U. S. citizen in 1858. As with the new immigration from central and eastern Europe to the East Coast from the mid 19th century on, Asians started immigrating to the United States in large numbers in the 19th century. This first major wave of immigration consisted predominantly of Chinese and Japanese laborers, but also included Korean and South Asian immigrants. Many immigrants also came during and after this period from the Philippines, which was a U. S. colony from 1898 to 1946. Exclusion laws and policies largely prohibited and curtailed Asian immigration until the 1940s. After the US changed its immigration laws during the 1940s to 1960s to make entry easier, a much larger new wave of immigration from Asia began. Today, the largest self identified Asian American sub groups, according to census data, are Chinese Americans, Filipino Americans, Indian Americans, Vietnamese Americans, Korean Americans, and Japanese Americans, among other groups. Not all of Asian Americans' ancestors directly migrated from their country of origin to the US. For example, more than 270,000 people from Guyana, a South American country, reside in the U. S., but a predominant number of Guyanese people are of Indian descent.

Америка және Аляска жерлестері

Американың жергілікті халықтары, әсіресе американдық индейлер, 2020 жылы халықтың 2,9%-ын құрады, олардың саны 3,7 миллионға жетті. Тағы 5,9 миллион адам өзінің американдық индей немесе Алясканың жергілікті тұрғыны екенін мәлімдеді. Американың түпкілікті халықтарының тегінің деңгейі (американдық индейлердің жеке басын ескере алмай) әртүрлі. Өзін-өзі афроамерикалықтар деп жариялағандардың геномында орташа есеппен 0,8% американдық индей тегі болды, еуропалық американдықтарда – 0,18%, ал латиноамерикандықтарда – 18,0%. Американың түпкілікті халықтарының кім екендігін заңдық және ресми анықтау мәселесі демографтар, тайпалық ұлттар және үкіметтік шенеуніктер арасында ондаған жылдар бойы дау тудырып келді. Федералды және штаттық деңгейде танылған тайпалар өздерінің мүшелік талаптарын белгілейді. Тайпаға қабылдану үшін резервацияда тұруы, Доуэс тізімі сияқты танылған құжаттарда көрсетілген тікелей туыстық байланыстың болуы және басқа да критерийлер қажет болуы мүмкін. Кейбір тайпалар «қан мөлшері» принципін қабылдап, мүшелердің белгілі бір пайыздық үлесін талап етеді. Федералды үкімет белгілі бір федералды бағдарламаларға (мысалы, танылған тайпалардың мүшелеріне қолжетімді білім беру жәрдемақысы) қатысу үшін жеке тұлғалардан ата-тегінің «қан мөлшерін» құжаттап растауды талап етеді. Халық санау жүргізушілер кез келген жауап берушінің өзін-өзі анықтауын қабылдайды. Генетикалық ғалымдардың бағалауынша, африка және испан тілдес американдықтардың (әсіресе мексикалық тегі барлардың) арасында 15 миллионнан астам адамның тегінде төрттен бір бөлігі американдық индей тегі болуы мүмкін. Бір кезде жойылып кету қаупі бар деп есептелген американдық индейлердің көптеген тайпалары өз мәдениеттерінің элементтерін қайта жаңғыртуға қол жеткізіп, ғасырлар бойы өздерінің егемендігін сақтап, өз істерін өзі басқару үшін күресіп келеді. Соңғы жылдары көптеген тайпалар дәстүрлі тілдерді қолдануды жандандыру үшін тілдік бағдарламаларды іске қосты, өздерінің резервацияларында тайпалық басқарудағы колледждер мен мектептерді құрды және экономикалық даму үшін кіріс табу мақсатында өздерінің егемендік жерлерінде ойын-сауық казиноларын ашты, сондай-ақ денсаулық сақтау және жақсартылған тұрғын үйлер салу арқылы халқының білім алуын және әл-ауқатын жақсартуға ұмтылды. Бүгінде 800 мыңнан бір миллионға дейін адам өздерін чероки тегінен екенін айтады, олардың шамамен 300 мыңы Калифорнияда, 160 мыңы Оклахома штатында (олардың көпшілігі Чероки ұлтының азаматтары) және 15 мыңы Солтүстік Каролинада, чероки индейлерінің Шығыс тобының мүшелері ретінде ата-бабаларының жерінде тұрады. Екінші ірі тайпа – навахо, олар өздерін дине деп атайды және 16 миллион акрлық индей резервациясында тұрады, ол солтүстік-шығыс Аризона, солтүстік-батыс Нью-Мексико және оңтүстік-шығыс Юта штаттарын қамтиды. Бұл жерде Навахо ұлтының 450 мың мүшесінің жартысы тұрады. Үшінші ірі топ – лакота (сиу) ұлты, олардың федералды түрде танылған тайпалары Миннесота, Небраска, Монтана, Вайоминг, Солтүстік және Оңтүстік Дакота штаттарында орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша, басқа нәсілмен араласпаған ең үлкен өзін-өзі американдық индейлер деп жариялаған топ – ацтектер, олардың саны 378 122 адамды құрайды. Ацтектер Америка Құрама Штаттары емес, Мексиканың түпкілікті халқы болғанымен, халық санауының нұсқауларына сәйкес, олар Американың кез келген түпкілікті халқын қамтитындықтан, американдық индейлер деп есептеледі.

Indigenous peoples of the Americas, particularly Native Americans, made up 2.9% of the population in 2020, numbering 3.7 million. An additional 5.9 million persons declared part American Indian or Alaska Native ancestry. Levels of Native American ancestry (distinct from Native American identity) differ. The genomes of self reported African Americans averaged to 0.8% Native American ancestry, those of European Americans averaged to 0.18%, and those of Latinos averaged to 18.0%. The legal and official designation of who is Native American has aroused controversy by demographers, tribal nations, and government officials for many decades. Federally recognized tribes and state recognized tribes set their own membership requirements; tribal enrollment may require residency on a reservation, documented lineal descent from recognized records, such as the Dawes Rolls, and other criteria. Some tribes have adopted the use of blood quantum, requiring members to have a certain percentage. The federal government requires individuals to certify documented blood quantum of ancestry for certain federal programs, such as education benefits, available to members of recognized tribes. Census takers accept any respondent's identification. Genetic scientists estimated that more than fifteen million other Americans, including African and Hispanic Americans (specifically those of Mexican heritage), may have up to one quarter of Native ancestry. Once thought to face extinction as a race or culture, Native Americans of numerous tribes have achieved revival of aspects of their cultures, and have fought to retain sovereignty and control of their own affairs for centuries. In recent years, many have started language programs to revive use of traditional languages, established tribally controlled colleges and other schools on their reservations, and developed gaming casinos on their sovereign land to raise revenues for economic development, as well as to promote the education and welfare of their people through health care and construction of improved housing. Today, more than 800,000 to one million persons claim Cherokee descent in part or as full bloods; of these, an estimated 300,000 live in California, 160,000 in Oklahoma (of which a majority are Cherokee Nation citizens), and 15,000 in North Carolina, living in ancestral homelands as members of the Eastern Band of Cherokee Indians. The second largest tribal group is the Navajo, who call themselves Diné and live on a 16million acre Indian reservation covering northeast Arizona, northwest New Mexico, and southeast Utah. It is home to half of the 450,000 members of the Navajo Nation. The third largest group are the Lakota (Sioux) Nation, with distinct federally recognized tribes located in the states of Minnesota, Nebraska, Montana, Wyoming; and North and South Dakota. As of the 2020 census, the largest self identified Native American group not combined with another race is Aztec, numbering 378,122 individuals. Though Aztecs are indigenous to Mexico and not the United States, they are nevertheless considered Native American people per census guidelines, which includes any indigenous people from the Americas.

Гавайлықтар және басқа да Тынық мұхит аралдары тұрғындары

2019 жылы жергілікті гавайлықтар мен Тынық мұхитының басқа да аралдарының тұрғындарының саны шамамен 656 400-ге жетіп, халықтың 0,2% құрады. Бұл топ АҚШ-тағы ең кішкентай азшылық топтарының бірін құрайды. Олардың жартысынан астамы өзін «толыққанды» деп санайды, бірақ тарихи тұрғыдан Гавай аралдарындағы көптеген жергілікті гавайлықтардың Азия және Еуропалық тегі бар деп есептеледі. Кейбір демографтардың пікірінше, 2025 жылға қарай соңғы толыққанды гавайлық жойылып, мәдени ерекшелігі бар, бірақ нәсілдік құрамы аралас халық қалады. Дегенмен, Гавай аралдарының барлық жерінде жергілікті гавайлықтардың салт-дәстүрлерін және гавай тілін сақтап, дамыту жұмыстары жүргізілуде, оның ішінде гавайлық студенттерге арналған мәдени мектептер ашылуда. Тынық мұхитының тұрғындары АҚШ-тың үш аймағында (Америкалық Самоа, Гуам және Солтүстік Мариан аралдары) көптеп қоныстанған. 2010 жылғы мәліметтерге сәйкес, Америкалық Самоа халқының 92,6% -ы Тынық мұхитының тұрғындары (көбінесе самоандықтар), Гуам халқының 49,3% -ы Тынық мұхитының тұрғындары (көбінесе чаморролар), ал Солтүстік Мариан аралдары халқының 34,9% -ы Тынық мұхитының тұрғындары. АҚШ-та көпұлттық жекеліктің қозғалысы қарқынды дамуда. Колониялар мен оңтүстік штаттар ақ нәсілді әкелерді қорғау үшін, құл әйелдерден туған барлық балаларды әкесіне қарамастан құлдар ретінде тіркеген, сонымен қатар, ақ және қара нәсілділер арасындағы некелерге тыйым салған. Бірақ бұл аралас некелерді тоқтатуға көп көмектеспеді. Демографтардың айтуынша, жаңа толқындардағы көші-қонның нәтижесінде 20 ғасырдың басында американдықтардың көп бөлігі әртүрлі иммигранттық ұлттардың көпұлтты ұрпақтары болған, олар уақыт өте келе ассимиляция, көші-қон және интеграция процесінен өтіп, мәдени ерекшеліктерін сақтап келген. 20 ғасырдағы азаматтық құқықтар қозғалысы арқасында азшылықтардың, соның ішінде көпұлтты американдықтардың конституциялық құқықтарын қамтамасыз етуге бағытталған маңызды заңдар қабылданды. Көпұлтты халықтың ең үлкен үлесін ақ нәсілділер құрайды. 2000 жылғы халық санауы бойынша 7 015 017 адам өзін ақ / американдық үнді және Аляска тумасы, 737 492 адам ақ / қара, 727 197 адам ақ / азиялық және 125 628 адам ақ / гавай және Тынық мұхитының тұрғыны деп атады.

Native Hawaiians and other Pacific Islanders numbered approximately 656,400 in 2019, or 0.2% of the population. This group constitutes the smallest minority in the United States. More than half identify as "full blooded", but historically most Native Hawaiians on the island chain of Hawaii are believed to have some Asian and European ancestry. Some demographers believe that by 2025, the last full blooded Native Hawaiian will die off, leaving a culturally distinct but racially mixed population. However, throughout Hawaii, they are working to preserve and assert adaptation of Native Hawaiian customs and the Hawaiian language by establishing cultural schools solely for legally Native Hawaiian students and more. There are significant Pacific Islander populations living in three Pacific U. S. territories (American Samoa, Guam, and the Northern Mariana Islands). As of 2010, American Samoa's population was 92.6% Pacific Islander (mostly Samoan), Guam's population was 49.3% Pacific Islander (mostly Chamorro), and the population of the Northern Mariana Islands was 34.9% Pacific Islander. The U. S. has a growing multiracial identity movement. While the colonies and southern states protected White fathers by making all children born to slave mothers be classified as slaves, regardless of paternity, they also banned miscegenation or interracial marriage, most notably between Whites and Blacks. However, this did little to stop interracial relationships. Demographers state that, due to new waves of immigration, the American people through the early 20th century were mostly multi ethnic descendants of various immigrant nationalities, who maintained cultural distinctiveness until, over time, assimilation, migration and integration took place. The civil rights movement through the 20th century gained passage of important legislation to enforce constitutional rights of minorities, including multiracial Americans. The multiracial population that is part White is the largest percentage of the multiracial population. As of the 2000 census, 7,015,017 people self identified as White/American Indian and Alaskan Native, 737,492 as White/Black, 727,197 as White/Asian, and 125,628 as White/Native Hawaiian and Pacific Islander.

Генетикалық қоспа

2002 жылғы зерттеу 232 африкалық-американдықтан алынған сынамада еуропалық генетикалық үлес 18,6% және американдық жергілікті халықтың генетикалық үлесі 2,7% құрағанын анықтады (сәйкесінше стандартты қателіктері 1,5% және 1,4%). Ал Пенсильвания штатындағы Мемлекеттік колледжден алынған 187 еуропалық-американдықтан тұратын сынамада батыс африкалық генетикалық үлес 0,7%, ал американдық жергілікті халықтың генетикалық үлесі 3,2% болды (сәйкесінше стандартты қателіктері 0,9% және 1,6%). Еуропалық емес араласудың көп бөлігі сынаманың 30% -ында шоғырланған, батыс африкалық араласу 2%-дан 20%-ға дейін ауытқып, орташасы 2,3% құрады. 1958 жылы Роберт Стукерт тарихи халық санау деректері мен көші-қон статистикасын пайдаланып статистикалық талдау жүргізді. Ол ақ нәсілді халықтың өсімі тек ақ нәсілділердің тууы мен Еуропадан көшіп келуіне ғана емес, сонымен қатар өзін жартылай қара нәсілді деп санаған адамдардың да болуына байланысты деген қорытындыға келді. Ол ақ американдықтардың 21%-ының жақында африкалық-американдық түбірі бар екенін және африкалық тегі бар американдықтардың көпшілігі толық сахаралық африкалық емес, ішінара еуропалық екенін анықтады. Соңғы кездегі көптеген ДНК зерттеулері көптеген африкалық-американдықтардың еуропалық араласуы бар екенін көрсетті, бұл осы елдегі әртүрлі халықтардың ұзақ тарихын көрсетеді. Зерттеулерде африкалық-американдық ДНК-сындағы еуропалық араласудың үлесі 17%-дан 10,6%-дан 22,5%-ға дейін екені анықталды. Тағы бір соңғы зерттеу орташа көрсеткішті 21,2% деп тапты, стандартты қателік 1,2% құрады.

Шығу тегі

Америка Құрама Штаттарының халқының тегі әртүрлі және әлемнің түкпір-түкпірінен келген халықтардың ұрпақтарын қамтиды. Оның алуандығымен қатар, Америка Құрама Штаттарындағы адамдардың тегі этностық және нәсілдік топтар арасындағы әртүрлі араласу деңгейлерімен де ерекшеленеді. Кейбір американдықтар өз тегін Еуропа, Африка немесе Азиядағы нақты бір этникалық топқа немесе халыққа дейін жегізе алады, бірақ олар көбінесе бірінші, екінші және үшінші буын американдықтар болып табылады. Әдетте, аралас тектің деңгейі адамдардың ата-бабалары АҚШ-та қаншалықты ұзақ өмір сүрсе, соншалықты жоғарылайды (қорыту қазанды қараңыз). Америка Құрама Штаттарында тұратын адамдардың тегін анықтау үшін генеалогия, генетика, ауызша және жазбаша тарих, сондай-ақ Федералдық халық санағы деректерін талдау сияқты бірнеше тәсілдер бар; бірақ іс жүзінде олардың тек бір бөлігі ғана халықтың көп бөлігі үшін қолданылған.

2020 жылғы американдық қоғамдастық зерттеуі

2015–2020 жылдардағы Америка қоғамдық сауалнамасына сәйкес, АҚШ-тағы ең ірі тридцать ата-тегі бойынша топтар келесідей:
РетіАта-тегіХалық саныЖалпы халықтың үлесі1Германиялық42,589,57113.04%2Қара немесе африкалық америкалық (испаниялық емес)39,994,65312.22%3Мексикалық36,537,02811.19%4Ирландиялық31,518,1299.65%5Англиялық25,213,6197.72%6Америкалық19,364,1035.93%7Италиялық16,549,0225.07%8Жергілікті американдықтар9,666,0582.9%9Француз (Канадалық француздарды қоса алғанда)9,372,9882.87%10Поляк8,936,0022.74%11Пуэрто-Рикалық5,699,1501.75%12Шотландиялық5,298,8611.62%13Норвегиялық4,289,8251.31%14Қытайлық4,151,0091.27%15Үнділік4,143,1341.27%16Голландиялық3,692,8891.13%17Швециялық3,627,7961.11%18Батыс Үндістан/Кариб (испаниялық емес)3,008,0350.92%19Шотланд-Ирландиялық2,937,1560.9%20Филиппиндық2,884,2100.88%21Ресейлік2,538,4360.78%22Кубалық2,332,5840.71%23Сальвадорлық2,244,9140.68%24Араб2,056,5940.62%25Доминикалық2,042,3600.62%26Вьетнамдық1,852,9060.56%27Уэльстік1,851,2560.56%28Гватемалалық1,484,0050.45%29Кореялық1,477,3250.45%30Португалиялық1,363,9640.41%

Дегенмен, демографтар америкалық ағылшындардың санының көрсетілген мәнін статистикалық қате деп санайды, өйткені оның тұрақсыздық индексі жоғары және көптеген, мүмкін, көптеген ағылшын текті американдықтар өздерін жай ғана американдықтар деп тануға бейім, немесе егер олардың тегі әртүрлі еуропалық болса, басқа еуропалық этникалық топқа жатқызуға бейім.

Негізгі ата-бабалары

Бұл суреттер 2000 жылғы АҚШ халық санағы бойынша адамдардың өздері анықтаған тегінің таралуын көрсетеді. Африканың аймақтық тектері тізімде келтірілмеген, бірақ басқа дереккөзден афроамерикандықтардың картасы қосылған.

Еуропалық американдық ата-бабалары

Бұл суреттер 2000 жылғы АҚШ халық санағы бойынша еуропалық американдық тегін өздері айтқан адамдардың санының жиілігін көрсетеді.