Кіріспе

KUD Idijoti – Хорватияның Пула қаласынан шыққан панк-рок тобы. Топтың атауы «Ақымақтар» мәдени-көркемдік қоғамы деп аударылады. «Idijoti» сөзі қасақана дұрыс жазылмаған, осы сөздің хорват тіліндегі дұрыс жазылуы – «idioti». «KUD» префиксі (толық атауы – kulturno umjetničko društvo, мәдени-көркемдік қоғам) бұрынғы Югославия елдеріндегі әуесқой фольклорлық би және музыка ұйымдарының жиі қолданылатын атауы.

Тарих

Топ 1981 жылы құрылып, 1986 жылы тұңғыш альбомын шығарды. 1987 жылы олар 300-ден астам топпен бәсекелесіп, Суботицадағы жастар фестивалінің жүлдесін жеңіп алды және бұрынғы Югославияның панк сахнасындағы ең танымал топтардың бірі ретінде тез танылды. Бірінші орынды жеңіп алғаннан кейін олар халықаралық деңгейде танымал болды, Швейцария, Германия, Венгрия және Италияда тікелей эфирде өнер көрсетті. Әсіресе Италияның Реджио-Калабрия қаласындағы Жерорта теңізі елдерінің фестивалінде, KUD Idijoti-нің танымал коммунистік әні "Bandiera Rossa" орындалған кезде итальяндық жандармерияның карабинері орындауды тоқтатқандықтан, жағдай халықаралық жанжалға ұласуға жақын болды. Олардың жинақ альбомы "Bolivia R'N'R", алғашқы үш сингл мен бұрын жарияланбаған үш әннен тұрады және 1990 жылдың қаңтар айында тәуелсіз неміс лейблі "Incognito Records" арқылы шығарылды. Сол жылдың мамыр айында олар келесі альбомын, "Mi smo ovdje samo zbog para" (Біз тек ақша үшін келдік) шығарды, ол осы уақытқа дейін олардың ең көп сатылған альбомы болды. Югославияның ыдырауына байланысты, олардың үшінші альбомы "Glupost je neuništiva" (Ақымақтық жойылмайды) қысқа мерзімге кейінге қалдырылды және 1992 жылдың соңында жарық көрді. Келесі жылы олар "Tako je govorio Zaratusta" (Осылай сөйледі Заратустра) альбомын шығарды, бұл олардың CD форматында шыққан алғашқы альбомы болды. Бұл альбомда олардың ең танымал әндерінің бірі, "Za tebe" (Сенің үшін) және итальяндық партизан әні "Bella Ciao"-ның кавер нұсқасы бар. 1994 жылы топ Германия, Швейцария және Македонияда гастрольдік сапармен болды және Будапешттегі Sziget фестивалінде өнер көрсетті. Сонымен қатар, сол жылдың 10 қазанында Люблянаның Тиволи залында өткен маңызды концертте KUD Idijoti американдық панк-рок тобы Ramones-тің алдын ашты. 1995 жылы топ Pula қаласынан шыққан "Gori Ussi Winnetou" тобымен бірлесіп альбом шығарды (көп қолданылатын дөрекі сөз бен "Ана Истрия" сөздерінің ойыны). Альбом шығарылғаннан кейін Radio Pazin станциясы "Turbo Cattolica" әнін эфирге шығарғаны үшін тыйым салынды, себебі ән Pazin Inquisitor туралы айтады. 1995 және 1996 жылдары тағы екі студиялық альбом шықты: LP "Megapunk" және EP "Fuck". "Megapunk" және "Fuck" альбомдарына сыншылар жағымды баға берді. 1997 жылдың басында топ "Dancing Bear" лейблімен келісімшарт жасасты және "Cijena ponosa" (Мақтан бағасы) альбомын шығарды. 1999 жылы топтың 18 жылдық мерейтойына арналған "Uljanik Pula" клубындағы өнер көрсетілімдерінен алынған материалдар "Gratis hits live" альбомында жинақталды. KUD Idijoti бұрынғы Югославияның басқа елдерінде де танымал болды және оның бұрынғы республикалары бойынша жиі гастрольдік сапарлар жасады. Олардың соңғы альбомы "Remek djelo" (Шедевр) 2001 жылы шықты, содан кейін жарнамалық концерттік тур өтті. Франци Блашковичтен басқа, топ мүшелері словениялық панк-топ "Pankrti"-нің әншісі Питер Ловшин, сондай-ақ "Šajeta" және "Hladno pivo" топтарымен де жұмыс істеді. 2011 жылы әнші Бранко Чернак "Tusta" өкпе және жұтқыншақ қатерлі ісігіне шалдықты, содан кейін топ белгісіз мерзімге үзіліске шықты. Оның емделуіне көмектесу үшін бірқатар қайырымдастық концерттер ұйымдастырылды, бірақ Туста 2012 жылдың 14 қазанында 57 жасында осы аурудан қайтыс болды. Оның қайтысынан кейін бірнеше күн өткен соң, топтың негізін қалаушы және бас гитарисі Сале Веруда, Тустаның өлімімен KUD Idijoti тобының құлауын жариялады.