Кіріспе

Филиппин мифологиялық аңындағы құс

Сариманок (Сарыманок) – Филиппиннің Минданао аралынан шыққан Маранао халқының аңыз құсы, филиппин мифологиясының бір бөлігі. Оның аты "сари" және "манок" деген сөздерден құралған. "Сари" сөзі "әртүрлі" немесе "көптеген" мағынасын білдіреді, ал "манок" бұрын "құс" дегенді білдірген (мұны испандық отаршылдардың алғашқы жазбалары дәлелдейді), бірақ қазір тек "тауық" деген мағынада қолданылады, яғни бұл жаратылыс – "әртүрлі түсті құс/тауық".

Сипаттама

Сариманок – Маранао өнерінің кең таралған символына айналған аңыз құс. Ол түрлі-түсті қанаты мен қауырсынды құйрығы бар құс ретінде бейнеленеді, оның мұны немесе тырнақтары балықты ұстап тұрады. Басы өрнектелген жапырақтар мен спиральді мотивтермен тығыз әшекейленген. Ол бақыттың белгісі деп есептеледі.

Шығу тегі

Сариманок маранаолықтардың Итоторо деп аталатын тотемдік құсынан туындаған. Маранао халқының айтуынша, Итоторо көзге көрінбейтін иық құсы Иникадова арқылы рухтар әлемімен байланыс құратын медиум. Кейінгі ислами аңыздарда Мұхаммед жеті аспанның біріншісінде әтеш тауыпты. Бұл құс соншалықты үлкен болған, оның шоқысы екінші аспанға дейін жеткен. Оның әуені адамнан басқа барлық тірі жандарды оятқан. Қайта тірілу күні осы әсем әтеш үнсіз қалғанда ғана болады.

Мәдени маңызы

Салт бойынша, сариманок ешқашан жалғыз көрсетілмейді. Ол жалаулар, тулар және вексиллоидтар жиынтығымен бірге қойылған болуы керек. Қазіргі уақытта бұл толығымен дұрыс емес; сариманок сұлтанның немесе жоғары лауазымды тұлғаның шатырына орнатылуы мүмкін, сондай-ақ Минданао мемлекеттік университеті дәстүрден тыс қолданыспен диплом беру салтанатында оны қабылдады. Филиппин суретшісі Абдулмари Азия Имао өзінің кейбір туындыларында сариманокты мотив ретінде пайдаланады, бұл оның танымалдылығын арттыруға көмектесті. Қиыр Шығыс университетінің мөрінде FEU гербі және сариманок мотиві бейнеленген. FEU гербі – FEU-дың алғашқы сегіз маңызды пәнін көрсететін сегіз қырлы алтын жұлдыздан тұрады. Сариманок – университет негізінде жатқан ұлттық рухтағы, түрлі түстерге боялған аңыз құсы. Университет барлық істе филиппин ұлттық ерекшеліктерін көрсетуді қалады, себебі олар Филиппин ғалымы доктор Никанор Рейес ағаның құрған алғашқы университеттерінің бірі болды. Филиппин телеарнасы ABS-CBN 1993 жылы арнаның идентификациялық белгісінде сариманокты пайдаланды және 1993 жылдан 2000 жылға дейін арнаның талисманы болды. Ол алғаш рет 1966 жылдың қараша айында түсті хабар тарату кезінде қолданылды, бұл АҚШ-тағы NBC арнасының 1956 жылы түсті хабар тарату үшін жасаған әйгілі символына ұқсас: тауыс, ол бүгінгі күнге дейін компанияның ресми логотипі болып табылады. 2004 жылы сариманок аймақтық хабарларын жарнамалауда қайта қолданылды. ABS-CBN News Channel 1996 жылы «Сариманок News Channel» деп аталды және 1999 жылға дейін осы атауды сақтап келді. 1998 жылғы Гүлдер парадында Филиппиннің өкілі 55 футтық алып сариманокты көрсетті, ол «АҚШ-тан тыс ең әдемі гүл шоғы» құрметіне ие болды. Сариманок сондай-ақ «Манила рухы» әуе компаниясының логотипі болды, ол 2011-2012 жылдар аралығында қызмет етті.