Кіріспе

Американдық тарихшы Роланд Герберт Бэйнтон (30 наурыз 1894 - 13 ақпан 1984) - Ұлыбританияда туған американдық протестант шіркеу тарихшысы.

Өмір

Бейтон Англияның Дербишир графтығындағы Илкестон қаласында дүниеге келді және 1902 жылы АҚШ-қа көшті. Ол Уитман колледжінен бакалавр (АБ), дінтану бакалавры (БД) және философия докторы (PhD) дәрежелерін алды. Сонымен қатар, ол Медвилл теологиялық семинариясы мен Оберлин колледжінен құрметті докторлық дәрежесін, Германияның Марбург университетінен теология докторы (Dr. Theologiae) және Геттисбург колледжінен әдебиет докторы (LittD) дәрежелерін алды. Реформация тарихы бойынша маман болған Бейтон 42 жыл бойы Йель діни мектебінде шіркеу тарихының Тит-стрит профессоры қызметін атқарды және зейнеткерлікке шыққаннан кейін де 20 жыл бойы жазуын жалғастырды. Бейтонның әкесі пацифист болған, ал ол өзі квакер әйелге үйленді. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда семинарияны бітірген ол бейбітшілдік көзқарасын ұстанды және саналы түрде әскери қызметтен бас тартты. Ол Америка Қызыл Крестінің Достар қоғамына мүше болды. Конгрегационалистік пастор ретінде тағайындалса да, ол ешқашан діни қауымның басшысы болған емес. Бейтон өз білімін қарапайым түрде жеткізе білді және оның жазу стилі көркем, оқуға қолайлы болды. Оның ең танымал кітаптары – «Мен мұнда тұрмын: Мартин Лютердің өмірі» (1950), бір миллионнан астам дана сатылған, және «Он алтыншы ғасырдың реформациясы» (1952) кітаптары, екеуі де оқулық ретінде кеңінен қолданылды. Барлығында ол христиан діні туралы 30-дан астам кітап жазған. Бейтонның көптеген кітаптары орта ғасырлық және Ренессанс кезеңдеріне тән суреттер, ағаштан ойылған кескіндер мен гравюралардан алынған мысалдармен безендірілген. 1954 жылы ол Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1962 жылы Роланд Бейтонның құрметіне эсселер жинағы жарық көрді.

Мен осы жерде тұрмын

1950 жылы Бэйнтон "Мен осы жерде тұрмын: Мартин Лютердің өмірі" атты еңбегін жариялады. 2019 жылы ол әлі де басылып жатыр. Кеннет Скотт Латурет өзінің "Христиандық тарихындағы" "Лютер және лютерандық діннің өркендеуі мен таралуы" тарауындағы түсіндірмелерде Бэйнтонның Лютер туралы өмірбаянын " бастапқы көздер мен зерттеулерді жан-жақты білуге негізделген, нақты ғылыми зерттеудің тамаша үйлесімі, көрегендік, көркем, оқуға қолайлы әдеби стиль және сол заманғы иллюстрациялардың көшірмелері. Бұл тарауда кеңінен тоқталудың қажеті жоқ құнды әдебиеттер тізімін де қамтиды" деп бағалады. Марк А. Нолл өзінің "Классикалық шығармаларға шақыру" еңбегінде Лютердің жазбаларына арналған тарауда Бэйнтонның өмірбаянын бөлек атап: "Көптеген тамаша зерттеулердің арасында Роланд Бэйнтонның жарты ғасыр бұрын жазған "Мен осы жерде тұрмын: Мартин Лютердің өмірі" атты еңбегі классикалық тақырыптағы классикалық шығарма ретінде лайықты түрде танылды" деді. Бэйнтон Эрик Эриксонның Лютердің психоаналитикалық өмірбаяны, "Жас Лютер" еңбегін қатаң сынады.

XVI ғасырдағы реформация

Бұл том 1952 жылы басылып шықты. Оның құндылығын Латюрет "Лютер және лютерандық діннің өрлеуі мен таралуы" тарауындағы жазбаларында мойындайды (қараңыз, "Міне, мен тұрмын" ескертпесі), осылай деп: "Көрнекті маман жазған тамаша халыққа арналған қысқаша және нақты қорытынды".