Жүйелік инженерияда функционалды емес талаптар – жүйенің жұмысын бағалау критерийлері. Функционалды талаптар жүйенің не істеуін, ал бұл – қалай істеуін анықтайды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жүйелік инженериядағы талап түрі. Жүйелік инженерия және талаптарды жасау салаларында функционалдық емес талап (NFR) – жүйенің жұмысын бағалауға қолданылатын өлшемдерді анықтайтын, нақты мінез-құлықтарды емес, талаптар. Олар нақты мінез-құлықты немесе функцияларды анықтайтын функционалдық талаптардан өзгеше. Функционалдық талаптарды іске асыру жоспары жүйелік жобада толыққанды көрсетілген. Ал функционалдық емес талаптарды іске асыру жоспары жүйелік архитектурада толыққанды сипатталады, себебі олар көбінесе архитектуралық тұрғыдан маңызды талаптар болып табылады.
Type of requirement in systems engineering
In systems engineering and requirements engineering, a non functional requirement (NFR) is a requirement that specifies criteria that can be used to judge the operation of a system, rather than specific behaviours. They are contrasted with functional requirements that define specific behavior or functions. The plan for implementing functional requirements is detailed in the system design. The plan for implementing non functional requirements is detailed in the system architecture, because they are usually architecturally significant requirements.
Анықтама
Жалпы алғанда, функционалдық талаптар жүйенің не істеу керектігін, ал функционалдық емес талаптар жүйенің қалай болу керектігін анықтайды. Функционалдық талаптар әдетте «жүйе <талапты> орындауы тиіс» түрінде болады, бұл жүйедегі жеке әрекет немесе оның бөлігі, мысалы математикалық функция, кіріс, шығыс, процесс және басқарудың функционалдық моделі немесе IPO моделі сияқты қара қорапша түрінде беріледі. Ал функционалдық емес талаптар «жүйе <талапты> болуы тиіс» түрінде болады, бұл жүйеге қатысты жалпы қасиет немесе белгілі бір ерекшелік, бірақ нақты функция емес. Жүйенің жалпы қасиеттері даму жобасының сәтті немесе сәтсіздігі арасындағы шешуші айырмашылықты көрсетеді. Функционалдық емес талаптарды жүйенің «сапа атрибуттары» деп атайды. Функционалдық емес талаптарға арналған басқа терминдер – «сапа», «сапа мақсаттары», «қызмет көрсету сапасы талаптары», «шектеулер», «әрекеттік емес талаптар» немесе «техникалық талаптар». Бұл талаптар бейресми түрде тұрақтылық және тасымалдағыштық сияқты атрибуттардан «-лы» деп аталатын қасиеттермен сипатталады. Сапа – яғни функционалдық емес талаптар – екі негізгі санатқа бөлінеді:
Broadly, functional requirements define what a system is supposed to do and non functional requirements define how a system is supposed to be. Functional requirements are usually in the form of "system shall do <requirement>", an individual action or part of the system, perhaps explicitly in the sense of a mathematical function, a black box description input, output, process and control functional model or IPO Model. In contrast, non functional requirements are in the form of "system shall be <requirement>", an overall property of the system as a whole or of a particular aspect and not a specific function. The system's overall properties commonly mark the difference between whether the development project has succeeded or failed. Non functional requirements are often called the "quality attributes" of a system. Other terms for non functional requirements are "qualities", "quality goals", "quality of service requirements", "constraints", "non behavioral requirements", or "technical requirements". Informally these are sometimes called the "ilities", from attributes like stability and portability. Qualities—that is non functional requirements—can be divided into two main categories:
Орындалу сапасы, мысалы, қауіпсіздік, қорғалу және пайдалануға ыңғайлылық, олар жүйе жұмыс істеп тұрғанда (жүргізілу кезінде) байқалады. Даму сапасы, мысалы, сынауға дайындық, күтіп ұстауға ыңғайлылық, кеңейтілу және масштабталу мүмкіндігі, олар жүйенің статикалық құрылымында көрініс табады. Функционалдық емес талаптарды нақты және өлшенетін етіп беру маңызды.
Execution qualities, such as safety, security and usability, which are observable during operation (at run time). Evolution qualities, such as testability, maintainability, extensibility and scalability, which are embodied in the static structure of the system. It is important to specify non functional requirements in a specific and measurable way.