Аристидеш Гомеш: Биография саяхатшысы және саяси өмір жолы

Кіріспе

Аристид Гомес (1954 жылы 8 қарашада туған) – Гвинея-Бисау саяхатшысы, 2019 жылдың 8 қарашасынан 2020 жылдың 28 ақпанына дейін Гвинея-Бисау премьер-министрі болған. Бұрын ол 2018 жылдың сәуірінен 2019 жылдың қазанына дейін және 2005 жылдың 2 қарашасынан 2007 жылдың 13 сәуіріне дейін премьер-министр қызметін атқарған. Содан кейін ол Тәуелсіздік және даму республикалық партиясының (PRID) президенті болды.

Өмір және мансап

1954 жылы Кашу аймағындағы Канчунго қаласында, президент Жоао Бернардо Виейраның бұрынғы үкіметінде дүниеге келген. Ол Гвинея және Кабо-Верде тәуелсіздігі үшін Африкалық партияның (PAIGC) ұзақ жылғы мүшесі болды және 1973 жылдың 18 желтоқсанында партияға қосылды. 1991 жылғы қаңтарда партияның екінші кезектен тыс съезіне делегат ретінде қатысты, ал 1998 жылғы мамырдағы алтыншы кезекті съезде партияның Саяси бюросына сайланды. 2002 жылғы қаңтар-ақпан айларында өткен PAIGC-нің төртінші кезектен тыс съезінде партияның бірінші вице-президенті болып сайланды. Кейіннен ол PAIGC премьер-министрі Карлос Гомес Жуниордың үкіметінде Аумақтық әкімшілік, Әкімшілік реформа, Мемлекеттік қызмет және Еңбек министрі болып тағайындалды. Кейін Гомес 2005 жылдың 7 сәуірінде Гвинея-Бисауға жер аударылудан оралған Виейраны қарсы алуға жиналған PAIGC жетекшілерінің бірі болды. 2005 жылдың 8 мамырында ол (басқа 36 жетекші мүшелермен бірге) 2005 жылғы маусым және шілде айларында өткен президенттік сайлауда PAIGC-нің Малам Бакай Саньяға қарсы Виейраның кандидатурасын ашық қолдағандығы үшін партиядан шеттетілді. Виейра сайланғаннан кейін көп ұзамай Гомес партиядан шығып, Виейра 2005 жылдың 28 қазанында премьер-министр Гомес Жуниорды қызметтен босатып, 2 қарашада Гоместі премьер-министр етіп тағайындады. 2007 жылдың 12 наурызында PAIGC, Әлеуметтік жаңару партиясы (PRS) және Біріккен социал-демократиялық партия жаңа үкімет құруға келісті. Алайда Виейра Гомес үкіметін таратуға құлықсыз болғандай көрінді; министрлер кабинетінің директоры мұндай шешімге «негізгі себеп жоқ» деді, ал Виейраның жақтастары тараптар арасындағы келісімді қабылдамады және оны заңды түрде жоюға тырысатындарын мәлімдеді. 19 наурызда парламент Гомес үкіметіне сенімсіздік білдіру туралы ұсынысты қабылдады, оған 54 депутат қолдау көрсетті, 28 қарсы дауыс берді; сегіз депутат дауыс беруден бас тартты, ал он депутат қатыспады. Үш партияның барлығы 100 орынның 97-сін иеленсе де, олардың бірқатар депутаттары Гомеске қолдау көрсетті. 13 сәуірде жаңа үкімет құрылды. Қызметтен кеткеннен кейін Гомес премьер-министр болған кезінде жоғалған 734 килограмм есірткіге қатысты құқықтық мәселеге тап болды. Гомес мәлімдемесіне сәйкес, ол есірткіні қазынада сақтау үшін тапсырыс берген. Гомес құрған саяси партия – Тәуелсіздік және даму Республикалық партиясы (PRID) 2008 жылдың 7 наурызында құрылтай съезін өткізді. Гомес – Виейраны қолдаған және 2008 жылғы қарашада өткен парламенттік сайлауға қатысқан PRID партиясының президенті. PRID сол сайлауда 100 орынның үшеуін жеңіп алды, ал PAIGC көпшілік орындарды жеңіп алды; Гомес өзі PRID үміткері ретінде Канчунго-э-Кайо сайлау округінде Ұлттық халық жиналысына өкіл болып сайланды.

Born in 1954 in Canchungo, Cacheu Region, in a past government of President João Bernardo Vieira. He was a long time member of the African Party for the Independence of Guinea and Cape Verde (PAIGC), which he joined on 18 December 1973. He was a delegate to the party's Second Extraordinary Congress in January 1991, and at its Sixth Ordinary Congress in May 1998 he was elected to the party's Political Bureau. At PAIGC's Fourth Extraordinary Congress, held in January–February 2002, he was elected as the First Vice President of the party. Subsequently he was appointed to the government of PAIGC Prime Minister Carlos Gomes Júnior as Minister of Territorial Administration, Administrative Reform, the Civil Service, and Labor on May 11, 2004, Later, Gomes was one of the PAIGC leaders on hand to greet Vieira when he returned to Guinea Bissau from exile on April 7, 2005, and on May 8, 2005 he was suspended from the party (along with 36 other leading members) for openly supporting Vieira's candidacy against the PAIGC's Malam Bacai Sanhá in the presidential election that took place in June and July 2005. Soon after Vieira's election, Gomes defected from the party, and following Vieira's dismissal of Prime Minister Gomes Júnior on 28 October 2005, he named Gomes as Prime Minister on 2 November. On 12 March 2007, the PAIGC, Party of Social Renewal (PRS), and United Social Democratic Party agreed to form a new government together. Vieira appeared unwilling to dissolve Gomes' government, however; the director of the cabinet said that there was "no valid reason" to do so, and Vieira's allies rejected the pact between the parties, saying that they would try to have it legally annulled. On 19 March, parliament passed a motion of no confidence against Gomes' government, with 54 votes in favor of the motion and 28 against it; eight deputies abstained, and ten were not present. Although the three parties together held a total of 97 out of 100 seats, some of their deputies supported Gomes. and Kabi took office on 13 April. After leaving office, Gomes faced a legal issue regarding 734 kilograms of drugs that disappeared while he was Prime Minister. According to Gomes, he had ordered the drugs to be stored by the Treasury for safekeeping. A political party founded by Gomes, the Republican Party of Independence and Development (PRID), opened its constitutive congress on March 7, 2008. Gomes is the President of PRID, which supported Vieira and participated in the November 2008 parliamentary election. PRID won three out of 100 seats in that election, while PAIGC won a majority of seats; Gomes himself won a seat in the National People's Assembly as a PRID candidate in the Cantchungo e Caio constituency,