Кіріспе

Кардиотоксин III (CTX III, сондай-ақ цитотоксин 3 деп те аталады) – Тайвань кобрасы Naja atra-дан алынған алпыс аминқышқылынан тұратын полипептидтік токсин. CTX III – жоғары базалық және гидрофобты ақуыз. Бұл жыланның үш саусақты уытынан құралған қысқа жылан кардио/цитотоксиндер тобының (InterPro: IPR003572) мысалы. У үлгілерінен 50-ден астам цитотоксин полипептиді бөлініп, тізбектелген. CTX функционалдығының айырмашылығы полипептид құрылымындағы шамалы ғана өзгерістерге байланысты болуы мүмкін, бұл әртүрлі CTX-тарға әртүрлі жасуша түрлерінде лизис тудыруға мүмкіндік береді. CTX III молекуласы бірнеше байланыс орындарын қамтиды және миокард жасушалары мен адам лейкоздық T-жасушалары үшін цитотоксикалық әсерге ие. CTX III молекулалық құрылымы полипептидтік тізбектің бүктелуін көрсетеді, ол шар тәрізді құрылымнан бес жіпті құрайды. Бұл жіптер қос және үш антипараллель β-парақ құрайды. CTX III-ті толықтыратын антиденемен жүргізілген зерттеулер молекуланың гемолитикалық және цитотоксикалық функциялары мен қасиеттеріне жауапты белсенді орын екі бөлек жерден тұратындығын көрсетті.

Биологиялық зерттеулер

Жақында алынған деректер CTX III цитохром c-нің босатылуы арқылы K562 жасушаларында апоптозды тудыруы мүмкін екенін көрсетті. Нәтижелер CTX III қолданған механизмның ROS-қа тәуелсіз митохондриялық дисфункция жолы болғанын көрсетеді. Тайваньдық зерттеуде алынған CTX III туралы мәліметтер, полипептид CD8+ T-жасушаларында апоптоз индукциясын селективті түрде күшейтетінін ұсынады. MDA MB 231 сүт безі қатерлі ісігі жасушаларын пайдалана жүргізілген тағы бір зерттеу CTX III JAK2, STAT3, PI3K және Akt сигналдық жолдарын бір мезгілде инактивациялау арқылы апоптозды тудыруы мүмкін деген қорытындыға келді. Colo205 адам колоректальды қатерлі ісік жасушаларында CTX III апоптозды тудырады. Адамда кездесетін карциномалық жасушалардың бір түрі – HepG2, оқшауланған токсин үлгілеріне ұшырағанда S фазасында тоқтау арқылы апоптозға ұшырайды. U937 жасушаларын қолданатын зерттеуде токсиннің мембраналық бұзылу белсенділігі Ca2+/PP2A/AMPK осі арқылы жасушалардың өлімін тудыру үшін қажет емес екені анықталды.