Кіріспе

Офанин – Оңтүстік-Шығыс Азияда таралған патша кобрасының (Ophiophagus hannah) уында табылатын токсин. Бұл токсин цистеинге бай секреторлық белоктар (CRISP) отбасысына жатады. Офанин жоғары калийдің әсерінен туындаған тегіс бұлшық еттердің жиырылуын әлсіз тоқтатады, бұл оның кернеуге тәуелді кальций каналдарын тежейтінін көрсетеді.

Этимология

Улы зат патша кобраның (Ophiophagus hannah) уынан алынғандығына орай офаннин деп аталды.

Құрылымы

Офанин гель сүзгісі және катион алмасу хроматографиясы арқылы О. Ханна уынан сәтті бөліп алынды.

Гомология

Офанин – цистеинге бай секреторлық ақуыз, сондықтан ол CRISP отбасысына жатады. Бұл ақуыздар 16 қатаң сақталатын цистеин мен 8 дисульфидтік байланысқа ие. 16 цистеин қалдығының 10-ы ақуыздың C-терминальды бөлігінде шоғырланған. Офанин ең ұзын тізбекке ие 9 CRISP-ден тұратын «ұзын» CRISP-тардың кіші тобына жатады. Елік уындағы CRISP-тар әртүрлі кіші топтарға жатады және әртүрлі биологиялық нысаналарға әсер етеді, осылайша жылан уының зиянды әсерлерінің әртүрлілігіне үлес қосады.

Отбасы

Барлық белгілі жылан уы CRISP-терінің нуклеотидтік тізбектерінен құралған филогенетикалық ағаш, O. Ханна Елапидтер жыландарына жатса да, офаниннің Елапидтер тармағына қарағанда Viperidae тармағымен тығыз байланысты екенін көрсетеді.

Мақсат

Офанин – жоғары калийдің әсерінен тегіс бұлшық еттердің жиырылуын әлсіз тежейтін зат. Жылан уының CRISP отбасылық ақуыздары деполяризация тудырған тегіс бұлшық еттердің жиырылуын әртүрлі деңгейде тежейді. Тегіс бұлшық еттің қалыпты жиырылуымен салыстырғанда, офанин олардың жиырылу күшін 84% ± 1% дейін төмендете алады, бұл көптеген басқа CRISP-терге қарағанда аз. Апломинге қатысты, ол да CRISP тұқымдасына жататын жылан уынан алынған токсин және деполяризация тудырған тегіс бұлшық еттердің жиырылуын тежейді, сондықтан офанин үшін де ұқсас механизм болуы мүмкін деп болжауға болады. Абломин тек деполяризациядан туындаған жиырылуды ғана, бірақ кофеиннен туындаған жиырылуды тежемейді, сондықтан абломиннің әсері кернеуге сезімтал иондық арналарды тежеуден туындауы мүмкін. Тегіс бұлшық еттерді кофеин арқылы белсендіру саркоплазмалық тордың рианодин рецепторларын белсендіреді, ал сыртқы калийдің жоғары деңгейі мембрананы деполяризациялайды (калийдің кері потенциалының оң мәндерге қарай өзгеруіне байланысты), содан кейін кернеуге сезімтал кальций иондық арналарды белсендіреді, бұл жасуша ішіндегі кальций иондарының деңгейінің жоғарылауына әкеледі. Жасуша ішіндегі кальций иондарының концентрациясы егеуқұйрық артериясындағы жиырылу күшімен тығыз байланысты. Осылайша, жоғары калий ерітіндісін сырттан қолданғаннан кейін болатын жиырылу кернеуге сезімтал кальций арналары арқылы сыртқы кальций иондарының ағынына байланысты. Сондықтан абломин (демек, офанин) тегіс бұлшық еттердегі кернеуге сезімтал кальций арналарын басты назарда ұстауы мүмкін. Офаниннің LD50 көрсеткіші әлі белгілі емес.