Кіріспе
Химиялық қосылыс, сарышаян нейротоксині. Charybdotoxin (ChTX) – Leiurus quinquestriatus hebraeus (өлім сақшысы) сарышаянының уытынан алынған, кальцийге сезімтал калий арналарын бұғаттайтын 37 аминқышқылынан тұратын нейротоксин. Бұл бұғаттау жүйке жүйесінің жоғары сезімталдығына (гипервозбудылуына) әкеледі. Ол агитоксинге өте ұқсас, және екі токсин де Leiurus quinquestriatus hebraeus сарышаянынан шығады. Оның аты грек мифологиясындағы теңіз құбыжығы Харибдис (Charybdis) есімімен байланысты.
Charybdotoxin (ChTX) is a 37 amino acid neurotoxin from the venom of the scorpion Leiurus quinquestriatus hebraeus (deathstalker) that blocks calcium activated potassium channels. This blockade causes hyperexcitability of the nervous system. It is a close homologue of agitoxin and both toxins come from Leiurus quinquestriatus hebraeus. It is named after Charybdis, a sea monster from Greek myth.
Отбасы
Шарбдотоксиндер отбасы – шағын пептидтердің көптеген мүшелерін қамтитын топ, мысалы, пандинотоксин, ол Pandinus imperator шаянының уынан алынған.
Құрылымы
Өлімге ұшыратушы сарышаяндар сияқты, шаяндар өз жемдерін күшті пептидтік у қоспасын енгізу арқылы парализге түсіреді. Карбдотоксин – 37 аминқышқылынан тұратын, молекулалық формуласы C176H277N57O55S7 болатын 4 кДа нейротоксин, және ол шаян уынан бөліп алынатын пептидтік токсиндердің бірі. Оның құрылымы маргатоксинге өте ұқсас. Карбдотоксин үш дисульфидтік байланысқа ие.
Әрекеттің түрі
Карибдотоксин кальцийге сезімтал, кернеумен ашылатын K+ шейкерлік арналардың тесігін төрт тәуелсіз, бір-бірімен жабысатын байланыс орындарының біріне байланысып бітеп тастайды. Ол арнаның ашық және жабық күйлеріне де байланысады. Бұған қоса, иондық күш төмендегенде бұл блокада күшейеді. Бұл блокада CTX-тегі Asn 30 аминоқышқылының K+ арнасындағы Asp 381 аминоқышқылымен өзара әрекеттесуі нәтижесінде пайда болады. Карибдотоксин пептидінің K+ арналарын бітеуі нейрондардың жоғары сезімталдығын тудырады. Lys31Gln және Asn30Gln мутациялары шейкерлік арнадағы CTX блокадасын әлсіздетеді.