Кіріспе

Оңтүстік Кореялық жекпе-жек шебері Хан Бонг Су (хангул=한봉수; 25 тамыз 1933 – 8 қаңтар 2007), сондай-ақ Бонг Су Хан деп те белгілі, корейлік жекпе-жек шебері, автор және Халықаралық Хапкидо федерациясын құрған адам. Ол кітаптарда, журналдардағы мақалаларда және жекпе-жек өнерін көрсететін танымал фильмдерде қатысқан арқасында хапкидоның ең көрнекті және танымал шеберлерінің бірі болды. Америкада оны көбінесе "Хапкидоның әкесі" деп атайды.

Ерте өмір

Хан 1933 жылғы 25 тамызда Кореяның Инчхон қаласында дүниеге келген. Ол жасөспірім кезінде Сеулдегі Юнгсул Чоймен хапкидоны оқуға кіріскен, бірақ қара белбеу дәрежесінің көп бөлігін алу үшін басқа көптеген хапкидо оқытушыларынан тәлім алған. Хан осы корей жекпе-жегін 50 жылдан астам уақыт бойы зерттеп, жетілдірген. Ол хапкидодан 9-шы дан қара белбеу дәрежесіне ие болған. Ол Халықаралық хапкидо федерациясын құрған және өмірінің соңына дейін оның президенті болды. 1910-1945 жылдар аралығында Кореяны жапондықтар қатыгездікпен басып алған кезде, корей мектептеріндегі барлық оқушылар жапон тілінде оқуға, жазуға және сөйлеуге міндеттелген. Одан бөлек, оларға тәртіп пен дене шынықтыру үшін дзюдо және кендо үйретілген. Хан 1943-1945 жылдары осы өнерді оқыған. 1948-1950 жылдары Хан қытай чуаньфа әдістері мен Шудокан каратэсінің қосындысынан тұратын квонбупты оқып, Юн Бюнгын басшылығымен қара белбеу алған. Юнның ілімі кейіннен корей конгсудо мектептерінің бірінің пайда болуына және қазіргі таэквондоның қалыптасуына көмектескен Чанмукван мен Джидоквандағы екі алғашқы мектепке зор әсер еткен. Корея соғысы басталғанда Кореядағы барлық жекпе-жек мектептері жабылды. Хан, Юнгсул Чойдың көрсетілімін көргеннен кейін хапкидоны оқуға кіріскен. Одан кейін ол Чойдың жетекшілігімен хапкидомен айналысуға толыққандай берілген. 1950 жылдардың соңында Хан басқа оқытушылармен кездесіп, тәлім алып, пікір алмасып отырған. 1956-1959 жылдар аралығында ол уақыт-уақыт Кангвон провинциясының Хвачун қаласына барып, Бок Ён Лиден таэкьон өнерін үйренген. Хан Юнгсул Чойдың аға шәкірті болғандықтан, ел астанасындағы алғашқы хапкидо мектебін дамытуға көмектескен. 1959 жылы Хан Сеулдің Самганджи ауданында жеке хапкидо мектебін ашқан. Хан ықпалды ұстазға айналып, корей армиясы мен президенттік күзет қызметінің адамдарына сабақ берген. Соңында ол Осан американдық әуе базасындағы АҚШ қауіпсіздік қызметкерлеріне 6 жыл бойы жекпе-жек өнерін оқытқан. 1967 жылы Вьетнам соғысы кезінде Хан Корея хапкидо қауымдастығының демонстрациялық тобының құрамында жүздеген американдық және корей әскери қызметшілеріне өзін-өзі қорғауды үйреткен.

Америка Құрама Штаттары

1967 жылы Хан Америка Құрама Штаттарына эмиграциялады, бастапқыда Калифорниядағы досы Со О Чойдың хапкидо мектебінде тұрып, сабақ берді. Кейіннен 1968 жылы Лос-Анджелесте өзінің жеке мектебін ашты. Оның алғашқы жылдары қиын болды, күндіз зауытта жұмыс істеп, кешке экономикалық тұрғыдан қиын жағдайдағы аудандағы күресіп жатқан хапкидо мектебінде сабақ берді. Кейін мектебін Голливуд пен киноиндустриясына жақын болу үшін Пасифик Палисайдс аймағына көшірді. 1969 жылдың 4 шілдесінде Хан Бонг Су Калифорния штатының Пасифик Палисайдс қаласындағы саябақта хапкидо демонстрациясын көрсетіп тұрғанда, көрермендердің арасында Том Лафлин болды. Керемет демонстрациядан кейін Лафлин Ханға «Билли Джек» атты киножобасына қатысу туралы ұсыныс жасады. Хан кинодағы ең реалистік жекпе-жек сахналарын сахналап, орындағаны үшін сыншылардың жоғары бағасын алды. «Билли Джекке» дейін фильмдерде жекпе-жек өнеріне сирек сілтеме жасалса, жекпе-жектерді аз жаттығудан өткен актерлер бейнелеген. «Билли Джекпен» Хан батыс көрермендеріне нағыз хапкидо техникаларын таныстырды. Хан жекпе-жек сахналарын хореографиялауды және жекпе-жек өнерін үлкен экранға әкелуді жалғастырды. 1977 жылы ол «Кентукки Фрайд Муви» фильмінде зұлым доктор Клаһн рөлін ойнады, 1980 жылы «Шағын Дракондар» комедиялық фильмінде балалар тобына карате шебері болды, ал 1981 жылы «Күш: Бес» фильмінде пастор Ри болды. 1988 жылғы «Президио» фильміндегі жекпе-жек сахнасын да Хан ұйымдастырды, онда Шон Коннери бір бармағымен мықты қарсыласты жеңді, бұл қысымдық нүктелерге жасалған әрекеттің керемет мысалы болды. Хан көптеген журналдар мен газеттерде, жекпе-жек өнері журналдарының мұқабаларында жарияланды, 1978 жылы «Black Belt Magazine» Даңқ залына, ал 1999 жылы Жекпе-жек өнері тарихы мұражайының Даңқ залына енді. Ол сондай-ақ A&E телеарнасының «Жекпе-жек өнері» және Уэсли Снайпс түсірген «Жекпе-жек өнерінің шебері» деректі фильмдерінде де көрінді. Ол ондаған жекпе-жек өнері кітаптарында сілтеме жасалған, жекпе-жек өнерінің жолы туралы көптеген мақалалар жазды, сондай-ақ 1974 жылы Ohara Publications баспасында жарық көрген және қазір 23-інші рет басылған «Хапкидо, Кореяның өзін-өзі қорғау өнері» кітабының авторы болды. Ол бүкіл әлемде таратылатын он оқулық DVD-дискілер сериясын жасады. 1974 жылы Хан Халықаралық Хапкидо Федерациясын (IHF) құрды. 2006 жылдың 6 шілдесінде «Black Belt Magazine» журналы Хапкидоның мұрасын сақтауға атсалысқандығы үшін IHF-ке 2006 жылғы ең үздік дәстүрлі мектептің индустриялық сыйлығын табыс етті. Хан 2007 жылдың 8 қаңтарында Калифорния штатының Санта-Моника қаласындағы үйінде қайтыс болды. Ол Вествуд Вилладж Мемориалдық паркінің зиратына жерленді.