Кіріспе

Америкалық заманауи биші және хореограф Билл Крэти (28 ақпан 1951 – 9 қыркүйек 1998) – американдық заманауи биші және хореограф болған.

Өмір және мансап

Уильям Энтони Кратти Огайо штатының Кливленд қаласында дүниеге келді. Ол 5 жасында тақпақ би және гимнастика сабақтарымен би өнерін меңгеруді бастады. Сабақтарын тоқтатты (өзінің айтуынша, тым көп жаттығу қажет болғандықтан; анасының айтуынша, Краттидің ағалары оны би туралы мазақ еткендіктен) және орта мектепке келгенге дейін билеуді қайтадан бастамады, сол кезде ол мектептік музыкалық қойылымдарға қатысты. Кратти Огайо университетіне түсіп, 1973 жылы биден BFA дәрежесін алды. Бір метр сексен сантиметрдей биік Кратти 1974 жылы Хосе Лимон би компаниясына қосылды, солист мәртебесіне ие болды және сегіз жыл бойы Лимон, Чарльз Вайдман, Анна Соколов, Дорис Хамфри және басқалардың туындыларын орындады. Сондай-ақ ол Рут Керриер, Мюррей Луис және Дэниел Нагринмен оқыды, олардың джаз стилі Краттидің хореографиясына әсер етті. Краттидің алғашқы маңызды хореографиялық жұмысы "The Kitchen Table" 1981 жылы Сити-Центр театрында Хосе Лимон компаниясымен Нью-Йорктегі тұңғыш көрсетілімін тапты. "The Kitchen Table" би сыншысы Уолтер Терри "20 ғасырдың маңызды би туындысы" және "постмодернизмге қарсы құрал" деп атады. 1982 жылы Кратти Лимон компаниясынан шығып, өзінің "Билл Кратти би театры" атты жеке компаниясын құрды, ол халықаралық гастрольдерге шықты және Нью-Йоркте сегіз маусым ұсынды. 1986 жылы компания Вашингтондағы Кеннеди орталығында өнер көрсетті. Нью-Йоркте компания Риверсайд шіркеу театрында, 92-ші көшедегі Y және Джойс театрында өнер көрсетті. Кратти Ұлттық өнер кеңесінен үш хореограф стипендиясын алды. Лимон техникасының көрнекті ұстаздарының бірі Кратти Американың колледждері мен университеттерінде қонақ лекция оқыды, соның ішінде Санта-Барбарадағы Калифорния университеті, Урбана-Шампейндегі Иллинойс университеті және Гарвард. Ол өзінің туындыларын бірнеше компанияларға қойды, соның ішінде Балет Рамберт, Хаббард Стрит би компаниясы және басқа да аймақтық американдық топтар. Ол Бродвейде "Джером Роббинстің Бродвейі" мюзиклінде ойнады. Сондай-ақ ол Михаил Барышниковтың "Ақ емен би жобасы" тобымен бірге өнер көрсетті. 1993 жылы Кратти Лондонның Лабан би орталығының факультетіне қосылды, онда ол Transitions Dance Company-ге жетекшілік етті. Кратти 1998 жылдың 9 қыркүйегінде Лондондағы үйінде бауыр қатерлі ісігінен 47 жасында қайтыс болды. Оның қазасынан кейін Огайо университетінің би мектебі жыл сайын Билл Кратти атындағы стипендияны, оның құрметіне би мамандығына арналған шәкіртақыны тағайындайды.

Хореографиялық және орындау стилі

Краттидің шығармашылығы сыншылар тарапынан дәстүрлі, бағытты, заманауи би деп есептелді және постмодернистік, минималистік, абстрактілі би танымал бола бастаған 1980 жылдары ерекше көзге түсті. Кратти көрерменге ләззат сыйлайтын билер жасауға деген ниетін жиі білдіретін. Оның хореографиясы әзіл-қалжыңға толылығы, сюжеттік шешімі және адамгершілігі үшін жоғары бағаланды. Кратти берген сұхбаттарында бала кезінен Фред Астер мен Джин Келлидің фильмдерін ұнатқанын, ал оның көптеген туындылары концерттік би мен музыкалық театрдың қоспасы ретінде қарастырылатынын, олардың элементтері мим мен комедиямен үйлесетінін айтқан. Dance Magazine журналы оның туындыларында "постмодернистік заманауи көзқарас пен ескіше заманауи би сезімталдығының бірдей әсерін" атап көрсеткен. Орындаушы ретінде Кратти "таза және тоғысқан", "сезімтал және күшті биші" деп сипатталды, сондай-ақ New York Times газетінің Анна Киссельгоффі оның "ерекше сахналық тартымдылығына" тоқталып өткен.