Кіріспе
Неміс-американдық тоқыма суретшісі (1899–1994)
Анни Альберс (туған Annelise Elsa Frieda Fleischmann; 12 маусым 1899 – 9 мамыр 1994) – неміс-иудей суретшісі және графикашы. 20 ғасырдың жетекші тоқыма суретшісі ретінде танылған ол, дәстүрлі қолөнер мен өнер арасындағы шекараны жойғаны үшін ерекшеленеді. 1899 жылы Берлинде дүниеге келген Флейшманн 1916-1919 жылдары импрессионист суретші Мартин Бранденбургтің шәкірті болды, ал 1919 жылы Гамбургтегі Kunstgewerbeschule-де қысқа мерзім оқыды. Кейіннен 1922 жылы Вальтер Гропиус құрған авангардтық өнер және сәулет мектебі – Баухаусқа қабылданды. Әйелдерге қатысты шектеулерге байланысты басқа салалардағы мүмкіндіктері шектелуіне байланысты, ол тоқу өнерін зерттеуге кірісті. Гунта Штөлцльдің жетекшілігімен Флейшманн тоқудың сезімталдық қасиеттеріне деген құштарлығын дамытып, көркемдік назарын суреттен тоқыма өнеріне аударды. 1926 жылы Флейшманн Баухаустың өкілі Йозеф Альберске тұрмысқа шығып, күйеуінің тегін алды және мектеппен бірге Дессауға көшті. Баухаустың функционалды дизайнға баса назар аударуы, эстетиканы дыбыс сіңіру және жарық шағылыстыру сияқты пайдалы қасиеттермен үйлестіретін материалдардағы жаңалықтарға әкелді. 1931 жылы Гунта Штөлцль кеткеннен кейін ол тоқу шеберханасын басқарды. Нацистік Германияның саяси қысымы Альберстерді 1933 жылы АҚШ-қа көшіп кетуге мәжбүр етті, онда Анни Альберс Солтүстік Каролинадағы Блэк Маунтин колледжінде оқытушы болып жұмыс істеді. 1949 жылы Альберс Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайында жеке көрме өткізген алғашқы тоқыма суретшісі болды. Блэк Маунтин колледжін аяқтағаннан кейін ол тоқыма дизайнын жасауды жалғастырды және графика саласына қадам басты. Кейінгі жылдары «Анни мен Йозеф Альберстің көзқарасын көрмелер, жарияланымдар, білім беру және олардың жеке құндылықтарымен үйлесетін кең ауқымды іс-шаралар арқылы жалғастыру» мақсатымен Йозеф пен Анни Альберс қоры құрылды.
Ерте өмір және білім
Анни Альберс 1899 жылдың 12 маусымында Берлин қаласында дүниеге келді. Оның анасы баспа ісіндегі отбасынан шыққан, ал әкесі жиһаз жасаушы болған. Бала кезінен-ақ ол өнерге және көрнекі әлемге қызығушылық танытқан. Ол жастық шағында сурет салған және 1916-1919 жылдары импрессионист суретші Мартин Бранденбургтің басшылығымен оқыған, бірақ суретші Оскар Кокошкамен болған кездесуден кейін оны осы салада жалғастырудан айнытылды. Кокошка оның салған портретін көрген соң, тікелей "Неге сурет саласың?" деп сұрады. Флейшманн өнер оқушылары үшін қиындықтар көп және тұрмыс жағдайы қиын болғанына қарамастан, өнер мектебіне түсуге шешім қабылдады. Мұндай өмір салты ол бұрынғыдай бай және жайлы өмірден мүлдем өзгеше болды. 1919 жылы ол Гамбургтегі Кунстгевербескуледе екі ай оқыды, содан кейін 1922 жылдың сәуірінде Ваймардағы Баухауста оқуын бастады. Баухауста ол бірінші курсын Георг Мухемен, содан кейін Йоханнес Иттенмен бірге оқыды. Флейшманн Баухауста өзіне қолайлы шеберхананы табуға тырысты. Әйелдерге мектепте оқытылатын кейбір мамандықтарға жол берілмеді және екінші курста, болашақ күйеуі Йозеф Альберспен бірге шыны шеберханасына қабылдануға мүмкіндік таппаған Флейшманн, әйелдерге қолжетімді жалғыз шеберхана – тоқу шеберханасына мәжбүрленіп түсті. Алайда, мектептегі жалғыз әйел "шебер" Гунта Штёлцльдің басшылығымен Флейшманн тактильді құрылыстың қиындықтарын бағалай білді және геометриялық суреттер жасауға кірісті. "Материал метафора ретінде" атты еңбегінде Альберс Баухаустағы басталуын былай деп еске алады: "Менің жағдайымда жіптер мені, тіпті менің қалауымсыз баурап алды. Жіппен жұмыс істеу мен үшін әйелшелік болып көрінді. Мен бір нәрсені жеңгім келді. Бірақ жағдай мені жіптерге байлады, және олар мені жеңіп алды."
Мансап
1925 жылы Флейшманн Йозеф Альберске тұрмысқа шықты, ол Баухауста тез арада «Жастар шебері» атанды. Альберс бір кезде Пол Клидің шәкірті болды, ал 1928 жылы Уолтер Гропиус Дессаудан кеткен соң Альберстер Клилер мен Кандинскилердің жанындағы оқу бөлмелеріне көшіп барды. Осы кезеңде Альберстер өмір бойына кеңінен саяхаттауды бастады: алдымен Италия, Испания және Канар аралдарына. Текстиль беткі қасиеттерінен, мысалы, кедір-бұдыр және тегіс, соқпақ және жылтыр, қатты және жұмсақ сипаттамаларынан бөлек, түс пен құрылым да маңызды, ал құрылым – тоқыманың жасалуының нәтижесі. Кез келген қолөнер сияқты, ол пайдалы заттар жасауға немесе өнер деңгейіне көтерілуі мүмкін. Дессаудағы Баухаус 1932 жылы нацистік партияның қысымымен жабылып, қысқа мерзімге Берлинге көшірілді, бірақ бір жылдан кейін, 1933 жылдың тамызында толығымен жабылды. Альберс, еврей болғандықтан, күйеуімен және Баухаустың қызметкерлерімен бірге Берлинге көшіп, кейін Солтүстік Каролинаға қашып кетті. Мұнда олар Филип Джонсонның шақыруымен эксперименталды Black Mountain колледжінде оқытуға келді, 1933 жылдың қарашасында АҚШ-қа жетті. Анни мен Йозеф Альберс екеуі де 1949 жылға дейін Блэк-Маунтинде сабақ берді. 1949 жылы Блэк-Маунтиннен кеткеннен кейін Альберс күйеуімен Коннектикутқа көшіп, үйінде студия құрды. Gropius оған Гарвард университеті үшін түрлі төсек жамылғылары мен басқа да маталарды жобалауды тапсырғаннан кейін, ал MoMA көрмесінен соң Флоренс Нолл одан Knoll жиһаз компаниясы үшін маталар жобалауды сұрады. Келесі отыз жыл бойы ол көптеп өндірілетін мата үлгілерін жасады, оның көптеген «бейнелі» тоқуларының көпшілігін жасады, олардың кейбіреулері елу жылдан астам уақыттан бері өндірісте. Ол сондай-ақ бірнеше мақалалар мен өзінің «Дизайн туралы» атты еңбектер жинағын жариялады. Оның дизайн жұмысы мен дизайн туралы жазбалары дизайн тарихын академиялық зерттеудің маңызды саласы ретінде қалыптастыруға көмектесті. 1976 жылы Альберстің Германияда екі ірі көрмесі өтті, ал келесі екі онжылдықта оның дизайн жұмысының бірнеше көрмелері ұйымдастырылды. Осы кезеңде ол жартылай ондаған құрметті докторлық дәрежесі мен өмірлік жетістіктері үшін марапаттар алды, соның ішінде 1981 жылы Америка қолөнер кеңесінің «үздік сапа» үшін алтын медалі. 2018 жылы Лондондағы Tate Modern галереясы Дюссельдорфтағы (Германия) Kunstsammlung Nordrhein Westfalen галереясымен бірлесіп Альберстің жұмыстарының ретроспективті көрмесі мен кітабын ұсынды.
The Bauhaus at Dessau was closed in 1932 under pressure from the Nazi party and moved briefly to Berlin, permanently closing a year later in August 1933. Albers, who was Jewish, made the move with her husband and the Bauhaus to Berlin, but then fled to North Carolina, where the couple was invited by Philip Johnson to teach at the experimental Black Mountain College, arriving stateside in November 1933. Anni and Josef Albers both taught at Black Mountain until 1949. After leaving Black Mountain in 1949, Albers moved with her husband to Connecticut where she set up a studio in her home. After being commissioned by Gropius to design a variety of bedspreads and other textiles for Harvard University, and following the MoMA exhibition, Albers was approached by Florence Knoll to design textiles for the Knoll furniture company. For the next thirty years she worked on mass producible fabric patterns, creating the majority of her "pictorial" weavings, some of which are still in production over fifty years later. She also published a half dozen articles and a collection of her writings, On Designing. Her design work and writings on design helped establish Design History as a serious area of academic study. In 1976, Albers had two major exhibitions in Germany, and a handful of exhibitions of her design work, over the next two decades, receiving a half dozen honorary doctorates and lifetime achievement awards during this time as well, including the second American Craft Council Gold Medal for "uncompromising excellence" in 1981. In 2018, the Tate Modern Gallery in London paired with the Kunstsammlung Nordrhein Westfalen, in Düsseldorf (Germany) for a retrospective exhibition and book of Albers's work.
Мұра
1971 жылы Альберстер Йозеф және Анни Альберс қорының негізін қалады, олардың пайда көздемейтін бұл ұйым өнер арқылы көріністі ашу мен сезімді оятуға көмектесетініне үміттенді. Альберс 1994 жылы Коннектикут штатының әйелдерінің даналық залына енгізілді.
Көркем шығарма
Альберс негізінен тоқымамен, ал өмірінің соңында гравюрамен айналысқан дизайнер болған. Ол литография, рельеф, жібек баспа және фотоофсет сияқты бірнеше техникаларды қолданды. Тоқымалары үшін ол көптеген суреттерді бояумен жасады және кейде әшекей бұйымдармен тәжірибе жасады. Оның тоқылған туындыларына қабырғаға ілінетін түсірмелер, перделер, төсек жамылғылары, бейнеленген суреттер және жаппай өндірілген маталар кіреді. Оның тоқымаларында дәстүрлі және өнеркәсіптік материалдар жиі қолданылады, ол жұта, қағаз, жылқы шашы және целлофанды үйлестіруден тартынбады. Альберстің "Drapery material" (1923–26) және "Smyrna Rug үшін дизайн" (1925) сияқты ерте туындылары оның мансабы бойына сақталған ерекшеліктерін көрсетеді, атап айтқанда, абстрактілі, қиылысқан геометриялық пішіндермен түс, форма, масштаб және ырғақпен тәжірибе жасауы. Оның гравюрадағы жұмысы да тәжірибелік болды, ол сызықтарды бірнеше рет басып, алдымен оң, содан кейін теріс, тіркемеден ауытқып басып шығарды. Ол өз құралдарының мүмкіндіктерін және шектерін зерттеді.
Таңдалған басылымдар
Жобалау туралы. "Пелланго" баспасы, Нью-Хейвен, КТ, 1959 ж. Екінші басылым, Веслиан университетінің баспасы, Миддлтаун, КТ, 1962 ж. Бірінші қағаздық басылым, Веслиан университетінің баспасы, 1971 ж. Тоқу туралы. Веслиан университетінің баспасы, Миддлтаун, КТ, 1965 ж. Альберс, Анни және Джин Баро. Анни Альберс. Бруклин, Нью-Йорк: Бруклин мұражайы, Басылымдар және маркетингтік қызметтер бөлімі, 1977 ж.