Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швейцариялық суретші (1889–1943)
Swiss artist (1889–1943)
Софи Анриетт Гертруд Таубер Арп (Sophie Henriette Gertrud Taeuber Arp; 19 қаңтар 1889 – 13 қаңтар 1943) – швейцариялық суретші, кескінші, мүсінші, тоқыма дизайнері, жиһаз және интерьер дизайнері, сәулетші және биші. 1889 жылы Давоста туып, Швейцарияның Троген қаласында өскен ол Санкт-Галлендегі сауда мектебінде оқыды, кейін Германиядағы өнер мектептерінде білім алды, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Швейцарияға қайта оралды. 1915 жылы көрмеде ол алғаш рет француз-герман суретшісі Жан Арппен танысты.
Sophie Henriette Gertrud Taeuber Arp ('/t//ɔɪ//b//ər// /'/ɑr//p/; 19 January 1889 – 13 January 1943) was a Swiss artist, painter, sculptor, textile designer, furniture and interior designer, architect, and dancer. Born in 1889 in Davos and raised in Trogen, Switzerland, she attended a trade school in St. Gallen and, later, art schools in Germany, before moving back to Switzerland during the First World War. At an exhibition in 1915, she met for the first time the German French artist Jean Arp,
Ол Санкт-Галлендегі сауда мектебінде (Gewerbeschule, қазіргі Қолданбалы өнер мектебі) (1906–1910) тоқыма дизайнын оқыды. Содан кейін ол Мюнхендегі Вильгельм фон Дебшицтің шеберханасына көшті, онда 1911 және 1913 жылдары оқыды; арасында ол Гамбургтегі Өнер және қолөнер мектебінде (Kunstgewerbeschule) бір жыл білім алды. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғандықтан Швейцарияға оралды. Сол жылы ол Цюрихтегі Лабан би мектебінде оқыды, ал жазда Асконадағы Монте-Верита суретшілер колониясына қосылды; 1917 жылы ол Асконада Лабан ұйымдастырған Күн фестивалінде Сюзанна Перротте, Мэри Вигман және басқалармен бірге биледі. 1916 жылдан 1929 жылға дейін Таубер Швейцариядағы Цюрихтің Kunstgewerbeschule-де кестелеу және дизайн пәндерін оқытатын оқытушы болды.
She studied textile design at the trade school (Gewerbeschule, today School of Applied Arts) in St. Gallen (1906–1910). She then moved on to the workshop of Wilhelm von Debschitz at his school in Munich, where she studied in 1911 and again in 1913; in between, she studied for a year at the School of Arts and Crafts (Kunstgewerbeschule) in Hamburg. In 1914, due to World War One, she returned to Switzerland. In the same year, she attended the Laban School of Dance in Zürich, and in the summer she joined the artist colony of Monte Verita in Ascona; in 1917, she danced with Suzanne Perrottet, Mary Wigman and others at the Sun Festival organised by Laban in Ascona. From 1916 to 1929, Taeuber was an instructor at Zürich Kunstgewerbeschule in Switzerland, teaching embroidery and design classes.
Әке
1915 жылы Таннер галереясындағы көрмеде ол 1915 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс армиясына шақырудан қашу үшін Цюрихке көшіп келген Дада суретшісі Жан Арппен кездесті. Тейбер Арп 1916 жылдан 1929 жылға дейін Цюрихтің Кунстгевербескулесінде (қазіргі Цюрих өнер университеті) тоқу және басқа да тоқыма өнерін оқытты. Оның 1916 жылдан 1920-шы жылдар аралығындағы тоқыма және графикалық жұмыстары Пит Мондриан мен Казимир Малевичпен бірге ең ерте конструктивистік туындылардың бірі болып саналады. Бұл күрделі геометриялық абстракциялар түс пен форманың өзара әрекеттесуін терең түсінуді көрсетеді. Бір жыл өткен соң, ол Цюрих Дада манифестіне қол қойды. Биші және суретші ретінде Тейбер өзінің би қозғалысына Дада элементтерін енгізе алды және оны еңбекті және қиын деп сипаттады. Ол сонымен қатар бірнеше мүсіндік жұмыстар жасады, мысалы, бұрылған, түрлі түсті ағаштан жасалған абстрактілі «Дада бас» жиынтығы. Олардың шапқыштар қолданған кең таралған кішкентай стендтерге еліктеуі, өнер мен қолданбалы өнердің тартымды үйлесімін көрсетеді. Тейбер Арп француз-румын авангарды ақыны, эссеші және суретші, Дада қозғалысының маңызды тұлғаларының бірі Тристан Цараның жақын досы және замандасы болды. 1920 жылы Цара төрттен астам ондаған дадаист суретшілерін шақырды, олардың арасында Тейбер Арп, Жан Арп, Жан Кокто, Марсель Дюшан және Ханна Хёх болды. Цара «Дадаглоб» атты Дада туындыларының антологиясын жасау үшін ұсынылған мәтін мен суреттерді пайдалануды жоспарлады. 10 000 данадан тұратын әлемдік таралым жоспарланған, бірақ жоба 1921 жылы оның негізгі демеушісі Фрэнсис Пикабия Царадан алшақтағаннан кейін тоқтатылды. The Guardian оны «дадаға қуаныш сыйлаған радикалды суретші» деп атады. Дада кейбір сыншылар панк субмәдениетіне ұқсас, бүлдіруші поп-мәдениеттің алғашқы нысаны деп сипаттаса да, сыншылар Тейбердің туындыларын ашулы емес, «қуанышпен толған абстракциялар» деп атады, олар өнердің қалыпты конвенцияларын «түстердің блогы мен дақтарымен ойнау арқылы, оларды кездейсоқ түрде жылжыту арқылы, үлгілердің кездейсоқ пайда болуына мүмкіндік беру арқылы, бір түпті визуалды джаз сияқты» бұзу арқылы революциялық қозғалыстың бір бөлігі ретінде жасалған.
In 1915, at an exhibition at the Tanner Gallery, she met the Dada artist Jean Arp, who had moved to Zürich in 1915 to avoid being drafted by the German Army during the First World War. Taeuber Arp taught weaving and other textile arts at the Kunstgewerbeschule Zürich (now Zurich University of the Arts) from 1916 to 1929. Her textile and graphic works from around 1916 through the 1920s are among the earliest Constructivist works, along with those of Piet Mondrian and Kasimir Malevich. These sophisticated geometric abstractions reflect a subtle understanding of the interplay between colour and form. A year later, she was a co signer of the Zürich Dada Manifesto. As both a dancer and painter, Taeuber was able to incorporate Dada in her movement for dancing and was described as obscure and awkward. She also made a number of sculptural works, such as a set of abstract "Dada Heads" of turned polychromed wood. With their witty resemblance to the ubiquitous small stands used by hatmakers, they typified her elegant synthesis of the fine and applied arts. Taeuber Arp was also a close friend and contemporary of the French Romanian avant garde poet, essayist, and artist, Tristan Tzara, one of the central figures of the Dada movement. In 1920, Tzara solicited over four dozen Dadaist artists, among which were Taeuber Arp, Jean Arp, Jean Cocteau, Marcel Duchamp, and Hannah Höch. Tzara planned to use the contributed text and images to create an anthology of Dada work entitled Dadaglobe. A worldwide release of 10,000 copies was planned, but the project was abandoned when its main backer, Francis Picabia, distanced himself from Tzara in 1921. The Guardian called her a "radical artist who brought joy to the dada". Though dada has been described as an early form of subversive pop culture likened by some to the punk subculture, critics have said that Taeuber's artworks were not angry but "joyous abstractions", created as part of a movement that has been called revolutionary for its influence challenging the established conventions of art by "playing with blocks and blobs of colour, moving them around randomly, letting patterns emerge by chance, in a kind of visual jazz."
Франция
1926 жылы Таубер Арп пен Жан Арп Страсбургке көшіп барды, онда екеуі де француз азаматтығын алды; одан кейін олар уақыттарын Страсбург пен Париж арасында бөлісті. Страсбургта Таубер Арп интерьер дизайны жобалары бойынша көптеген тапсырыстар алды; мысалы, оған Кафе де л'Обэтте үшін радикалды конструктивистік интерьер жасау тапсырылды – бұл жобаға Жан Арп пен де Стиль өкілі Тео ван Досбург та қосылып жұмыс істеді. 1927 жылы ол Бланш Гошебен бірлесіп «Велли Лоуэлл» атты кітап жазды. 1929–1930 жылдары Парижде өткен көрмеге қатысты. 1930 жылдары ол Мишель Сеуфор мен Хоакин Торрес Гарсия құрған, бейнелеу өнерінің үлгісі саналатын «Cercle et Carré» тобының және оның ізбасары «Abstraction Création» (1931–34) тобының мүшесі болды. Софи Таубер Арп шеңберді зерттеді, ол ғарыштың метафорасын, барлық басқа формаларды қамтитын нысанды білдірді. Ол осы кезеңді «пинг суреттері» деп атады. Ол, Казимир Малевичтің «Қара шеңбер» (1915) жұмысының жалғасы ретінде, «Динамикалық шеңберлер» (1934) сияқты туындыларында өнерде алғашқы болып нүктелі суреттерді қолданған суретші болып есептеледі. Одан кейін ол Парижде конструктивистік журнал, «Plastique (Plastic)» журналын құрды. Оның достарының арасында Соня Делоне, Роберт Делоне, Василий Кандинский, Жоан Миро және Марсель Дюшан болды. 2014 жылы Франциядағы Жорж Помпиду орталығында өткен «Danser sa vie» би және өнер көрмесінде 1917 жылы Кабаре Вольтерде әдемі маска мен костюмде билейтін Таубер Арптың суреті қойылды. Таубер Арп Швейцария банкноттарының сегізінші сериясындағы жалғыз әйел болды; оның суреті 1995 жылдан 2016 жылға дейін 50 франк банкнотада бейнеленген. 2007 жылы Германиядағы Роландсек теміржол станциясының Ричард Майер қайта жобалаған бөлігінде «Taeuber Arp және Jean Arp» көрмесі ашылды. 2016 жылдың 19 қаңтарында Google Таубер Арптың 127 жылдығын еске алу үшін Google Doodle жасады. Суретті Марк Холмс салған.
In 1926 Taeuber Arp and Jean Arp moved to Strasbourg, where both took up French citizenship; after which they divided their time between Strasbourg and Paris. There Taeuber Arp received numerous commissions for interior design projects; for example, she was commissioned to create a radically Constructivist interior for the Café de l'Aubette – a project on which Jean Arp and de Stijl artist Theo van Doesburg eventually joined her as collaborators. In 1927 she co authored a book entitled Welly Lowell with Blanche Gauchet. She was an exhibitor at the fr in Paris in 1929–30. In the 1930s, she was a member of the group Cercle et Carré, founded by Michel Seuphor and Joaquín Torres García as a standard bearer of non figurative art, and its successor, the Abstraction Création group (1931–34). Sophie Taeuber Arp explored the circle which represented the cosmic metaphor, the form that contains all others. She referred to this period as “ping pictures”. She appears to be the first artist to use polka dots in fine art with works such as Dynamic Circles, 1934, in the footsteps of Kazimir Malevich and his Black Circle (1915). Later in the decade she founded a Constructivist review, Plastique (Plastic) in Paris. Her circle of friends included the artists Sonia Delaunay, Robert Delaunay, Wassily Kandinsky, Joan Miró, and Marcel Duchamp. In 2014, at the Danser sa vie dance and art exhibition at the Centre Georges Pompidou in France, a photograph was displayed of Taeuber Arp dancing in a highly stylized mask and costume at the Cabaret Voltaire in 1917. Taeuber Arp was the only woman on the eighth series of Swiss banknotes; her portrait was on the 50 franc note from 1995 to 2016. Taeuber Arp and Jean Arp opened in 2007 in a section of the Rolandseck railway station in Germany, re designed by Richard Meier. On 19 January 2016, Google created a Google Doodle for Taeuber Arp to commemorate her 127th birthday. The doodle was made by Mark Holmes.