Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ит тұмауы (ит тұмауы) – иттерде болатын тұмау ауруы. Иттердегі тұмаудың себебі – 2004 жылы иттерде ауру тудырған, мысалы, H3N8 атты А тұмау вирусының түрлері. Бұрын осы вирусқа ұшырамағандықтан, иттердің оған табиғи иммунитеті жоқ. Сондықтан, ауру жеке иттер арасында жылдам таралады. Ит тұмауы АҚШ-тың кейбір аймақтарындағы иттер арасында эндемикалық сипатқа ие болуы мүмкін. Бұл аурудың ауруға шалдығу деңгейі (симптомының көрінуі) жоғары, бірақ өлім-жітім көрсеткіші төмен.
Canine influenza (dog flu) is influenza occurring in canine animals. Canine influenza is caused by varieties of influenzavirus A, such as equine influenza virus H3N8, which was discovered to cause disease in canines in 2004. Because of the lack of previous exposure to this virus, dogs have no natural immunity to it. Therefore, the disease is rapidly transmitted between individual dogs. Canine influenza may be endemic in some regional dog populations of the United States. It is a disease with a high morbidity (incidence of symptoms) but a low incidence of death.
Тарих
2004 жылдың қаңтар айында Флорида штатындағы тас жол жарысында Грейхаундтардың тыныс алу жолдарының ауруынан өлтіміне H3N8 субтипіндегі А вирусы себеп болды. Вирустың таралуы және жұғу, көбінесе, ат жарыс трассаларында болған, онда иттің жарыстары да өткізілген. Бұл иттерде А вирусының ауру тудыруының алғашқы дәлелі болды. Дегенмен, 1984 және 2004 жылдар аралығында жарысқа қатысқан Грейхаундтардан алынған және 2007 жылы иттің тұмауы вирусына (CIV) тексерілген сарысудың нәтижесі 1999 жылға дейін оң болды. CIV 1999-2003 жылдар аралығындағы тас жолдардағы тыныс алу жолдарының кейбір жарылыстарына себеп болуы мүмкін. 2006 жылдың тамызында иттің тұмауы АҚШ-тың 22 штатында, соның ішінде Вайоминг, Калифорния, Коннектикут, Делавэр және Гавайиде расталды. Қазіргі уақытта АҚШ-тың үш аймағы CIV бойынша эндемикалық аймақтар деп есептелуі мүмкін: Нью-Йорк, Оңтүстік Флорида және Солтүстік Колорадо/Оңтүстік Вайоминг. Вирустың адамдарға, мысықтарға немесе басқа түрлерге жұғатынына ешқандай дәлел жоқ. H5N1 (құс тұмауы) Таиландта жұққан үйрек жегеннен кейін бір иттің өліміне себеп болды. H3N2 вирусы алғаш рет 2018 жылдың басында Канадада пайда болды, Оңтүстік Кореядан екі жұқтырылған иттің әкелінуіне байланысты. 2006-2007 жылдары Оңтүстік Кореяда иттің H3N2 вирусы тіркелді және құстардан иттің вирусына жұққан деп саналды (құс тұмауы H3N2). АҚШ-та иттің H3N2 штаммы 2015 жылы ғана Чикагода тыныс алу жолдарының инфекциясы ошағынан кейін анықталды. Иттің H3N2 тұмауы АҚШ бойынша тарала бастағанда, 2016 жылы Индиана штатындағы мысықтарда да аурудың белгілері байқалды, олардың ауру иттің жанында болғаннан жұққан деп есептеледі. А вирустары - қабықшасы бар, теріс мағыналы, бір жіпті РНК вирустары. Геномдық талдау H3N8 вирусының жылқыдан итке жұққандығын, содан кейін гендердегі нүктелік мутациялар арқылы итке бейімделгенін көрсетті. Инкубациялық кезеңі 2-5 күн, ал симптомдар пайда болғаннан кейін 7-10 күнге дейін вирус бөлінеді. Вирус тұрақты тасымалдаушылық күйін тудырмайды. 2022 жылдың соңында Bordetella bronchiseptica және басқа да тыныс алу жолдарының патогендерімен бірге H3N2 иттің тұмауы вирусы иттің инфекциясының өсуіне себеп болды. Бұл COVID-19 пандемиясының шектеулері жеңілдегеннен кейін адамдардың саяхаттарының артуына және кеңселердің қайта ашылуына байланысты болды, нәтижесінде көптеген иттің күту орталықтарында және иттерге арналған күндізгі орталықтарда жиналуына әкелді. Үй жануарларын ұстау әдеттерінің өзгеруі пандемияның ең жоғарғы нүктесінде бос қалған жануарлар бейімдеу орталықтарының толуына да себеп болды.
The highly contagious equine influenza A virus subtype H3N8 was found to have been the cause of Greyhound race dog fatalities from a respiratory illness at a Florida racetrack in January 2004. The exposure and transfer apparently occurred at horse racing tracks, where dog racing had also occurred. This was the first evidence of an influenza A virus causing disease in dogs. However, serum collected from racing Greyhounds between 1984 and 2004 and tested for canine influenza virus (CIV) in 2007 had positive tests going as far back as 1999. CIV possibly caused some of the respiratory disease outbreaks at tracks between 1999 and 2003. As of August 2006, dog flu has been confirmed in 22 U. S. states, including pet dogs in Wyoming, California, Connecticut, Delaware, and Hawaii. Three areas in the United States may now be considered endemic for CIV due to continuous waves of cases: New York, southern Florida, and northern Colorado/southern Wyoming. No evidence shows the virus can be transferred to people, cats, or other species. H5N1 (avian influenza) was also shown to cause death in one dog in Thailand, following ingestion of an infected duck. The H3N2 virus made its first appearance in Canada at the start of 2018, following the importation of two unknowingly infected canines from South Korea. In 2006 2007 canine H3N2 first had reports in South Korea and was thought to be transferred to dogs from avian origins (avian influenza H3N2). It was not until 2015 that the canine H3N2 strain was discovered in the United States after there was an outbreak of dogs having respiratory infections in Chicago. As canine H3N2 influenza began to spread through the United States, in 2016 cats in an Indiana began to show symptoms of the disease as well, it is believed they were infected by coming in to contact with sick dogs. Influenza A viruses are enveloped, negative sense, single stranded RNA viruses. Genome analysis has shown that H3N8 was transferred from horses to dogs and then adapted to dogs through point mutations in the genes. The incubation period is two to five days, and viral shedding may occur for seven to ten days following the onset of symptoms. It does not induce a persistent carrier state. In late 2022, together with Bordetella bronchiseptica and other respiratory pathogens, the H3N2 canine flu virus experienced a surge in canine infections. This was partially due to increased human travel and reopened offices following the relaxation of COVID 19 pandemic public health measures, leading to large numbers of dogs being placed together in kennels and doggy day care centers. Changing pet ownership behaviors also led to overcrowded animal shelters, which had been emptied at the height of the pandemic.
Жіберулер
Иттердегі тұмау ауруы жануардан жануарға жұғады және вирусқа ұшыраған дерлік барлық иттер ауруға шалдығады. Бұл иттердегі тұмаудың иттер арасында кең таралғанын, бірақ баспаналарда немесе үйлердегі мысықтарға да жұғуы мүмкін екенін көрсетеді. Иттердегі тұмау – ауа арқылы таралатын жұқпалы ауру. Ит жөтелгенде немесе түшкіргенде тыныс жолдарынан тамшылар шығады, оларды басқа жануарлар тыныс алып, инфекцияға шалдығады. Иттерге арналған пансионаттар, иттер саябақтары, күтім салондары және осы сияқты орындар инфекцияға ұғрау қаупі жоғары аймақтар болып табылады. Иттердегі тұмауға шалдыққан жануарлардың көпшілігінде 2-3 аптаға дейін созылатын жөтел, мұрынның ағуы, қызба, әлсіздік, көзден жас шығуы және тамаққа құштарлықтың төмендеуі сияқты белгілер байқалады. Жеңіл түрінің белгілеріне 10-30 күнге созылатын жөтел және мұрыннан жасыл түсті сұйықтық шығуы жатады. Ауыр түріне шалдыққан иттерде жоғары температура және пневмония болуы мүмкін. Бұл иттердегі пневмония тұмау вирусынан емес, екіншілік бактериялық инфекциялардан пайда болады. Дұрыс емделмеген жағдайда, иттердегі тұмаудың салдарынан пайда болған пневмониядан өлім-жітім көрсеткіші 50%-ға жете алады. Аурудан өлген иттердің тіндерін зерттеу кезінде ауыр қанды пневмония және васкулит белгілері анықталды.
The infection of canine influenza can be transmitted from animal to animal and almost all dogs that come in contact with the virus will contract it. This makes canine influenza most common among dogs but can also be transmitted to cats in a shelter or a household. Canine influenza is an airborne disease, when a dog coughs or sneezes they secrete respiratory droplets that are then inhaled by other animals causing infection. Kennels, dog parks, grooming parlors, and things alike are high risk areas for infections. Most animals infected with canine influenza will show symptoms such as coughing, runny nose, fever, lethargy, eye discharge, and a reduced appetite lasting anywhere from 2 3 weeks. Symptoms of the mild form include a cough that lasts for 10 to 30 days and possibly a greenish nasal discharge. Dogs with the more severe form may have a high fever and pneumonia. Pneumonia in these dogs is not caused by the influenza virus, but by secondary bacterial infections. The fatality rate of dogs that develop pneumonia secondary to canine influenza can reach 50% if not given proper treatment. Necropsies in dogs that die from the disease have revealed severe hemorrhagic pneumonia and evidence of vasculitis.
Диагностика
Иттердегі жөтелдің басқа негізгі себептеріне қарсы вакциналанған иттің жоғарғы тыныс жолдарының инфекциясы болса, бұл ит тұмауына шағу мүмкіндігіне күдік тудырады, әсіресе ауру тіркелген аймақтарда. Ит тұмауына шағу күдікті деген иттен алынған қан сарысуын осы вирусты анықтау үшін ПЦР-тест жасайтын зертханаға жіберуге болады. Бұл вакцина инфекциямен күресуге көмектеседі және H3N8 және H3N2 штаммдарына жиі ұшырайтын иттер үшін профилактикалық шара болып табылады. Вакцинаны бастапқыда екі апта үзіліспен екі рет салу керек, содан кейін жыл сайын қайталау қажет.
The presence of an upper respiratory tract infection in a dog that has been vaccinated for the other major causes of kennel cough increases suspicion of infection with canine influenza, especially in areas where the disease has been documented. A serum sample from a dog suspected of having canine influenza can be submitted to a laboratory that performs PCR tests for this virus. This veterinarian provided vaccine help fight the infection and are preventative measures for dogs who are constantly facing exposure of the H3N8 and H3N2 strain. This vaccine must be given twice initially with a two week break, then annually thereafter.
H3N2 нұсқасы
Ит тұмауының екінші түрі алғаш рет 2006 жылы Оңтүстік Корея мен Оңтүстік Қытайда анықталды. Вирус құс тұмауынан пайда болған H3N2 вирусының бір түрі болып табылады. АҚШ-та 2015 жылы алғаш рет Чикаго аймағында жағдай тіркелді. 2015 жылғы көктем мен жаз айларында АҚШ-тың бірнеше штатында індет болды. 2015 жылдың желтоқсан айында АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігі иттерге арналған H3N2 қорғаныш вакцинасын пайдалануға шартты рұқсат берді. 2016 жылдың наурыз айында зерттеушілер бұл штаммның мысықтарға жұққанын және олар арасында таралуы мүмкін екенін хабарлады.
A second form of canine influenza was first identified during 2006 in South Korea and southern China. The virus is an H3N2 variant that adapted from its avian influenza origins. An outbreak in the US was first reported in the Chicago area during 2015. Outbreaks were reported in several US states during the spring and summer of 2015 The US Department of Agriculture granted conditional approval for a canine H3N2 protective vaccine in December 2015. In March 2016, researchers reported that this strain had infected cats and suggested that it may be transmitted between them.
Адамға қауіп
H3N2 вирусы жеке вирус ретінде адамдарға қауіпсіз деп есептеледі. Виндзор-Эссекс округінің денсаулық сақтау бөлімінің мәліметінше, H3N2 вирусының штаммы адамдардың тұмау вирусымен біріксе ғана "олардың бірігуі жаңа вирусқа алып келуі мүмкін". Мұндай жағдайдың болу ықтималдығы төмен; алайда, егер жұққан иттің адам тұмауына шалдығуы мүмкін болса, онда белгілі бір деңгейде мүмкіндік бар.
The H3N2 virus as a stand alone virus is deemed harmless to humans. According to the Windsor Essex County Health Unit, it is only when the H3N2 virus strain combines with a human strain of flu, "those strains could combine to create a new virus." The possibility of this is unlikely; however, if an infected dog contracts a human flu, there stands a slight chance.