Кіріспе

ДНҚ немесе РНҚ алмасуды қамтитын тұқым қуалаушылық емес генетикалық өзгерістердің түрі.

Реассортимент – бұл бір түрдің генетикалық материалының әртүрлі организмдерде жаңа комбинацияларға араласуы. Реассортиментке бірнеше процестер әсер етеді, оның ішінде хромосомалардың таралуы және хромосомалық кроссовер. Бұл екі ұқсас вирус бір жасушаны жұқтырғанда генетикалық материал алмасатын кезде ерекше маңызға ие. Реассортимент көбінесе тұмау вирустары арасында кездеседі, олардың геномдары РНК-ның сегіз бөлігінен тұрады. Бұл бөліктер шағын хромосомалар сияқты жұмыс істейді, және тұмау вирусы құрастырылғанда әрбір бөліктен бір дана қажет болады. Егер бір жануар (адам, тауық немесе басқа жануар) екі түрлі тұмау вирусының штаммымен жұқтырса, онда жаңа құрастырылған вирус бөлшектері әртүрлі штаммдардан алынған бөліктердің араласуынан пайда болуы мүмкін. Жаңа реассортант штаммы ата-аналық екі штаммның қасиеттерін мұраға алады. Реассортимент тұмау вирусы тарихындағы маңызды генетикалық өзгерістерге себепкер болды. 1957 жылғы "Азия тұмауы" және 1968 жылғы "Гонконг тұмауы" пандемиялары құс және адам вирустары арасындағы реассортимент нәтижесінде туындаған. Сонымен қатар, 2009 жылғы шошқа тұмауы пандемиясына жауапты H1N1 вирусы шошқа, құс және адам тұмауының генетикалық тізбектерінің ерекше қоспасын қамтиды. Жыландарда инклюзиялық дене ауруына себеп болатын репартенавирустар тұқымы, бір жұқтырылған жануардың бірнеше штаммынан алынған генетикалық материалдың реассортиментінен туындайтын жоғары генетикалық әртүрлілікті көрсетеді.

Көптік қайта жандандыру

Грипп вирустары УФ-сәулелену немесе иондаушы сәулелену арқылы белсенділігін жоғалтқанда, жұқтырған жасушаларда көптеген вирустардың қайта белсенді болу қабілетін сақтайды. Вирустың геном сегменттерінің кез келгенінің зақымдануы, егер ол репликацияны немесе маңызды геннің экспрессиясын тоқтатса, вирус жеке жұқтырған жасушада (бір реттік жұқпа) тірі қала алмайды. Бірақ, егер екі немесе одан көп зақымдалған вирустар бір жасушаға жұқса (көп реттік жұқпа), сегменттердің қайта жиналуы нәтижесінде инфекция көбінесе сәтті аяқталады (көптеген вирустардың қайта белсенді болуы), геномның сегіз сегментінің әрқайсысы кем дегенде бір зақымдалмаған түрінде болған жағдайда.