Кіріспе

Mortagne au Perche (mɔʁtaɲ o pɛʁʃ) – Францияның Нормандия аймағындағы Орна департаментіндегі коммуна. Ол «Petites Cités de Caractère» тізіміне енген қалалардың бірі.

Ұлттық мұралық орындар

Коммунада он жеті ғимарат және тарихи ескерткіш ретінде тіркелген аумақ бар. Hôtel de Longueil – бұрынғы 15 ғасырдағы қонақ үй, ол 1975 жылы ескерткіш ретінде тіркелген. Сент-Франсуаның кедейлер монастыры – бұрынғы 16 ғасырдағы монастырь, 1920 жылы тарихи ескерткіш ретінде тіркелген. Сент-Николас ауруханасы – 1997 жылы тарихи ескерткіш ретінде тіркелген 16 ғасырдағы бұрынғы аурухана. Тоссен колледжінің шіркеуі – 13 ғасырдағы шіркеу, 1972 жылы тарихи ескерткіш ретінде тіркелген. Нотр-Дам шіркеуі – 15 ғасырдағы шіркеу, 1910 жылы тарихи ескерткіш ретінде тіркелген. Сен-Жермен-де-Луиз шіркеуі – 15 ғасырдағы шіркеу, 1972 жылы тарихи ескерткіш ретінде тіркелген. Мортань ипподромындағы үш ағаш трибуна Франциядағы ең көне сақталған мысалы болып табылады, олар 1996 жылы тарихи ескерткіш ретінде тіркелген. Трибуналар жыл сайын қыркүйек айының бірінші жексенбісінде Орн департаментінің Першерон жылқыларының сыртқы түрі мен жүріс-тұрысы бойынша жарыстар үшін қолданылады. Hôtel – бұрынғы 18 ғасырдағы қонақ үй, ол 1975 жылы ескерткіш ретінде тіркелген. Hôtel de Fontenay – 18 ғасырдағы қонақ үй, әлі де жұмыс істеп тұр, ол 1975 жылы ескерткіш ретінде тіркелген. Hotel des Tailles – 18 ғасырдағы қонақ үй, әлі де жұмыс істеп тұр, ол 1971 жылы ескерткіш ретінде тіркелген. Генрих IV үйі – 16 ғасырдағы үй, Генрих IV 1599 жылы осы үйге келген, ол 1979 жылы ескерткіш ретінде тіркелген. Диан Туссен үйі – колледж шіркеуінің деканы үшін салынған 15 ғасырдағы үй, ол 1975 жылы ескерткіш ретінде тіркелген. Перше графтарының үйі – 17 ғасырда Перше графтарының 12 ғасырда тұрған жеріне салынған салтанатты үй, ол 1975 жылы ескерткіш ретінде тіркелген. Аленнің туған жері – философ Аленнің 19 ғасырдағы үйі, ол 1995 жылы ескерткіш ретінде тіркелген. Мұнаралы үй – 15 ғасырдағы мұнарасы бар үй, ол 1975 жылы ескерткіш ретінде тіркелген. Порт-Сен-Дени – 12 ғасырдағы қақпа, ол Форт-Туссенге кіретін арканы ашады, ол 1975 жылы ескерткіш ретінде тіркелген. Қалалық әкімшіліктің бағында орналасқан Нептун мүсіні, бұл мүсінді 1866 жылы Эммануэль Фремиет жасаған, ол 2006 жылы ескерткіш ретінде тіркелген.

Адамдар

Перш және Мортан графтығы, королева Маргарет Л’Айльдің әкесі. Аленсон герцогинясы Мари Арманяк 1473 жылы осы жерде қайтыс болды. Квебекке алғашқы қоныс аударушы Захари Клутье (1590–1677). Канадаға зерттеуші Шампленмен бірге барған аркебузиер Жан Пьер Пуассон (1590–1650). Пуассон Францияға оралды, бірақ оның балаларының кейбіреуі Квебекке көшіп, көптеген ұрпақ қалдырды. Бушевиль қаласын құрған Пьер Буше (1622–1717). Мортань-о-Перште туған граф Жозеф де Пуая (1755–1827), 1789 жылғы Версаль Генералдық штатында першерондық аристократияның өкілі болды. Патша тұтқындалғаннан кейін контрреволюцияға қатысып, Бретаньдегі Шуаннерияға қосылды. Ол граф д’Артуа (болашақтағы Карл X) тарапынан 1795 жылы Киберонға ағылшын әскерін түсіруді ұйымдастыру үшін таңдалды, оның сәтсіз аяқталуы оның осы қозғалыстағы қатысуының соңына белгі берді. Ол Англияның Хаммерсмит қаласында жер аударылып қайтыс болды. Француз саясаткері Эрнест Гранжер (1844–1914) осы жерде дүниеге келді. Философ және антимилитарист Эмиль Шартье, сондай-ақ Ален (1868–1951), Мортань-о-Перште туған. Мода дизайнері Шанталь Томасс Мортань-о-Перште тұрады. Канаданы отарлаушы Пьер Франсуа де Риго, Водрейль Кавагналь маркизі. Журналист Жан Планша (1922–2006), Мортань-о-Перште туған. Тарихшы, архивист және археолог Мишель Флюри (1923–2002) осы жерге жерленген. 1961 жылы Мортань-о-Перште туған швейцариялық журналист және жазушы Алекс Капус. Жазушы және музыка зерттеушісі Жан-Пьер Гривуа Мортань-о-Перште туған.