Кіріспе

Генри Скотт Холланд (27 қаңтар 1847 – 17 наурыз 1918) Оксфорд университетінің дінтану профессоры болған. Ол сонымен қатар Оксфордтағы Христос шіркеуінің каноны еді. Оның есімін еске алу үшін Скотт Холланд мемориалдық лекциялары өткізіледі.

Отбасы және білім

Холланд 1847 жылдың 27 қаңтарында Херефордширдегі Ледбери қаласында, Джордж Генри Холландтың (1818–1891) – Евешамдағы Дэмблтон Холл иесі, және Лорд Гиффордтың қызы Шарлотта Дороти Гиффордтың ұлы болып дүниеге келді. Ол ықпалды ұстаз Уильям Джонсон Коридің шәкірті болған Этон университетінде, содан кейін Оксфордтың Баллиол колледжінде білім алды, онда классикалық білім беру бағдарламасын (greats) бірінші дәрежеде аяқтады. Оксфордта оқыған жылдары Т. Грин оған зор әсер етті. Ол Оксфорд университетінің ДД, МА және құрметті ДЛит ғылыми дәрежелерін алды. 1872 жылы диакен, ал 1874 жылы священник болып қабылданды.

Діни және саяси қызмет

Мектепті бітіргеннен кейін Оксфордтағы Крайст-Черчтің студенті (қауымдасы) болып сайланды. 1884 жылы ол Оксфордтан Санкт-Пол соборына кетіп, канон болып тағайындалды. Ол әлеуметтік әділдікке қатты қызығушылық танытып, PESEK (саясат, экономика, социализм, этика және христиандық) құрды, ол қазіргі қаладағы кедейлікті капиталистік қанаушылыққа байланыстырады. 1889 жылы ол Христиандық-әлеуметтік одақ құрды. 1910 жылы Оксфорд университетінде дінтану профессоры болып тағайындалды және 1918 жылғы 17 наурызда қайтыс болғанға дейін осы лауазымда қалды. Ол Оксфорд маңындағы Кудсдондағы Барлық Әулиелер шіркеуінің зиратында жерленген. Оның тегіне байланысты Мэри Гладстон оны сүйіспеншілікпен «Ұшқан голландық» және «Fliegende Holländer» деп атады. Санкт-Пол соборында қызмет еткен кезде Холланд 1910 жылғы мамыр айында король Эдуард VII қайтыс болғаннан кейін «Өлім – қорқыныштың патшасы» деген тақырыпта уағыз айтты, онда ол өлімге қатысты табиғи, бірақ көріне бермейтін қайшылықты жауаптарды зерттейді: түсіндірілмейтін қорқыныш пен үзіліссіздікке сенім. Оның осы соңғысы туралы айтқан сөздерінен, әлдебір ең танымал жазуы – «Өлім ештеңе емес» туындайды:

Бұл үзіндіні жиі пайдалану кейбір сынға ұшырады, себебі ол Холландтың теологиясын тұтастай немесе уағыздың негізгі мазмұнын дәл бейнелемейді. Алайда, Холландтың бұл сөздерінің төртінші ғасырдағы Сапидаға жазған 263-ші хатында Августин Гиппоның жазған ойларымен үлкен ұқсастығы бар, онда ол Сапиданың бауыры мен олардың махаббаты, тіпті ол қайтыс болғанмен де, әлі де бар екенін, алтын сияқты, оны қандай да бір сандыққа сақтасаңыз да, ол әлі де сікісізде дейді.