Кіріспе

Томас Келли Чейн (18 қыркүйек 1841 – 1915) – ағылшын дін қызметкері және библиялық сыншы.

Өмірбаян

Ол Лондонда дүниеге келді және Лондондағы Мерчант Тейлор мектебінде және Оксфорд университетінде білім алды. Кейін Геттингенде неміс теологиялық әдістерін зерттеді. 1864 жылы дін қызметкері болып тағайындалды және 1868 жылдан 1882 жылға дейін Оксфордтың Баллиол колледжінде стипендия алды. Осы кезеңнің басында ол университетте Ескі өсиеттің сол кездегі сыншыларының негізгі қорытындыларын оқытқан жалғыз адам болды. 1881 жылы ол Эссекстің Тендринг приходтық қызметіне ұсынылды, ал 1884 жылы Ескі өсиетті қайта қарау комиссиясының мүшесі болды. 1885 жылы Рочестердегі канондықпен бірге Киелі кітапты түсіндіру бойынша Ориел профессоры болып тағайындалғаннан кейін Тендрингтегі қызметінен бас тартты. 1889 жылы Оксфордта Бэмптон лекцияларын оқыды. 1908 жылы профессорлық қызметінен кетті. 1901 жылдың маусым айында Глазго университетінен дінтану докторының құрметті дәрежесін алды, ал 1902 жылдың наурыз айында Оксфорд университетінен әдебиет докторы (D. Litt.) дәрежесімен марапатталды. 1882 жылы ол Фрэнсис Годфриге үйленді, ол 1907 жылы қайтыс болды. Чейн 1911 жылы Элизабет Гибсонның жарық көрген еңбегіне жарқын рецензия жазды. Рецензия прогрессивті христиандық «Commonwealth» басылымында жарияланды. Гибсон жиырмаға жуық өлең немесе прозалық кітап жариялаған және ол танымал жазушы болған. Олардың ортақ қызығушылығы қызғын романға әкелді, нәтижесінде 1911 жылдың 28 тамызында Корнуоллдағы Моунан шағын ауылында олар үйленді. Кейін ол Оксфордтағы үйіне Чейнеге қосылды. 1914 жылы жазған «Тұрлар мен діндердің татуласуы» атты еңбегінде ол былай деп жазды: «Егер соңғы уақытта пайғамбар болса, онда біз Бахауллаға жүгінуіміз керек. Мінез – соңғы төреші. Бахаулла – пайғамбарлардың ең жоғары дәрежесіндегі адам еді». Оның екінші әйелінің 1912 жылы жарық көрген «The Voice of One Crying» кітабы «Т. К. К., яғни Томас Келли Чейне» бойынша циклмен құрастырылған.

Мақалалар

Британ энциклопедиясының 9-шы басылымы (1875–89) және 10-шы басылымы (1902–03) аралығында жарық көрген, сүндеттелу, Күн тоқыры және хеттер туралы бірнеше мақала.