Кіріспе

Табиғи теология бойынша жыл сайынғы дәрістер сериясы. Гиффорд лекциялары – 1887 жылы Адам Гиффордтың өсиетімен Шотландияның төрт ежелгі университетінде: Сент-Эндрюс, Глазго, Абердин және Эдинбургте құрылған жыл сайынғы дәрістер сериясы. Олардың мақсаты – «табиғи теологияны ең кең мағынасында зерттеуді насихаттау және тарату, яғни Құдай туралы білімді». Гиффорд лекциясын оқу – шотланд академиясындағы ең беделді наградалардың бірі. Университет күнтізбесінде көрсетілгендей, Шотландияның төрт университетінде Гиффорд лекциялары «ашық және көпшілікке арналған, тек университет студенттеріне ғана емес, сонымен қатар бүкіл қоғамға (оқу ақысын төлеп) түсуге рұқсат етіледі. Лектор жалпы аудиториядан бөлек, тақырыпты зерттеу үшін студенттерден арнайы топ құра алады, олармен әдеттегідей сабақтар өтеді және жазбаша және ауызша емтихан мен диссертация арқылы білімдері тексеріледі». Лекциялар әдетте оқу жылы бойы серия ретінде оқылады және өңделген мазмұны кітап түрінде жариялануы тиіс. Осы еңбектердің көптегені теология, философия және дін мен ғылым арасындағы қарым-қатынас салаларында классикалық туындыларға айналды. 1889 жылы Сент-Эндрюс университетіндегі Гиффорд лекцияларына қатысушылар «аралас» деп сипатталды, олардың арасында әйелдер де, ерлер де болды. Алғашқы тағайындалған әйел – 1972 және 1974 жылдар аралығында Абердинде дәріс оқыған Ханна Арендт. Осыған ұқсас лекция сериясы – жыл сайын Оксфорд университетінде өткізілетін Джон Локк лекциялары.

Абердин

Жыл Спикері(лер) Лекция(лар) ISBN1889–91E. Б. ТайлорДіннің табиғи тарихы1892–94Эндрю Мартин ФэрбернХристиан дінінің философиясы1896–98Джеймс УордТабиғатшылдық және агностицизм1898–00Жосия РойсӘлем және жеке адам1904–06Джеймс Адам Грекияның діни ұстаздары1907–08Ханс ДричОрганизмнің ғылымы мен философиясы1911–13Эндрю Сет Прингл ПаттисонЖаңа философияның жарығында Құдай идеясы1914–15Уильям Ричи СорилейАдамгершілік құндылықтар мен Құдай идеясы1930–32Этьен ЖильсонОртағасырлық философияның рухы1936–38Карл БартҚұдайды тану және Құдайға қызмет ету, реформациялық ілім бойынша1939–40Артур Дарби НокГелендік дін: екі кезең1949–50Габриэль МарсельБолудың және сенімнің, шындықтың құпиясы1951–52Михаил Полани Жеке білім: сындық емес философияға қарай1953–54Пауль ТиллихЖүйелі теология (3 томдық)1963–65Алистер ХардиТірі ағын және Құдайдың жалыны1965–67Реймонд АронТарихи сана және ой, іс-әрекетте1970–72Аренд Теодор ван ЛеувенКөк пен жерді сынау1972–74Ханна АрендтАқыл-ойының өмірі1982–84Ричард СуинбернЖанның эволюциясы1984–85Фримен ДайсонБарлық бағытта шексіз1989–91Иан БарбурҒылым дәуіріндегі дін1992–93Ярослав ПеликанХристиандық және классикалық мәдениет: Христиандық пен эллинизмнің кездесуіндегі табиғи теологияның метаморфозы1994–95Джон В. РоджерсонУильям Робертсон Смиттың еңбектеріндегі сенім және сын, 1846–1894М. А. СтюартЖаңа жарық және ағартуПитер ДжонсХьюмге дейінгі және кейінгі ғылым мен дінДжеймс Х. БернсТабиғат тәртібіАлександр БродиСкоттың көлеңкесі1997–98Рассел СтаннардҚұдай эксперименті2000–01Джон С. ХабгудТабиғат тұжырымдамасы2003Элеонора СтампҚараңғылықта адасу2003–04Джон ХолдейнАң, жан және Құдай2007Стивен ПаттисонКөру: визуалды артефактілермен қарым-қатынасты тереңдету2009Алистер МакгратЖапсырылған ғалам: ғылым мен теологиядағы Құдайды іздеу2012Сара КоклиҚұрбандық қайта оралды: эволюция, ынтымақтастық және Құдай2014Дэвид Н. ЛивингстонДарвинмен күресу: эволюциямен діни қарым-қатынастағы орын, саясат және риторика2016Мона СиддиКүресу, азаптау және үміт: ислам және христиан дәстүрлеріндегі зерттеулер2017Дэвид НовакАфина және Иерусалим: Құдай, адамдар және табиғат2018Н. Т. РайтТарихты ажырату: тарих, эсхатология және жаңа жаратылыс, 20192022Жохан ДюпреФорманың қысқаша тарихыТим УитмаршДін және ежелгі Жерорта теңізінің ой-пікірлеріЛиза СидерисАнтропоцендегі табиғи емес теологияРоберт МаккоулиДіндер және олардың танымдық туыстарыДжон Витт-кішіҚұқықтардың жаңа кальвинистік реформасы2024Мири РубинӘйелдік және діни қиял2025Мирослав ВольфТБС2026Кэтрин ПикстокТБС

Эдинбург

ЖылСөйлеуші(лер) Лекция(лар) ISBN1889–90 Джеймс Хатчисон Стерлинг Философия және теология1891 Джордж Габриэль Стокс Табиғи теология1892–94 Отто Пфлайдерер Философия және діннің дамуы1896–98 Корнелис Тиле Дін ғылымдарының элементтері туралы1900–02 Виллиам Джеймс Діндік тәжірибенің түрлері1909–10 Виллиам Уорд Фаулер Рим халқының діни тәжірибесі1911–12 Бернард Босанкетт Индивидуалдық пен құндылық қағидаты1913–14 Анри Бергсон Жеке тұлға мәселесі1915–16 Виллиам Митчелл Рамсей Грек өркениетіндегі азиялық элементтер1919–21 Джордж Стаут Ақыл мен материя, 1931 ж. жарияланды1921–23 Эндрю Сет Прингл Паттисон Дін философиясындағы зерттеулер1923–35 Джеймс Джордж Фрейзер Табиғатқа құлшылық ету1926–27 Артур Эддингтон Физикалық әлемнің табиғаты1927–28 Альфред Норт Уайтхед Процесс және шындық: космологиядағы очерк1928–29 Джон Дьюи Керекті іздеу: білім мен іс-әрекеттің қарым-қатынасын зерттеу1934–35 Альберт Швейцер Табиғи теология мен табиғи этика проблемасы (жарияланбаған)1937–38 Чарльз Шеррингтон Адам өзінің табиғаты туралы1938–40 Рейнхольд Нибур Адамның табиғаты мен тағдыры: христиандық түсіндірме1947–49 Кристофер Доусон 1-том Дін және мәдениет, 2-том Дін және Батыс мәдениетінің өрлеуі (1950)1949–50 Нильс Бор Себептік байланыс және толықтыру: атомдық физика саласындағы зерттеулердің эпистемологиялық сабақтары1950–52 Чарльз Эрл Рейвен Табиғи дін және христиандық теология1952–53 Арнольд Дж. Тойнби Дінге тарихшының көзқарасы1954–55 Рудольф Бультман Тарих және эсхатология: мәңгіліктің болуы1961–62 Джон Бейли Құдайдың қатысу сезімі1970–71 Эрик Лионель Маскалл Болудың ашықтығы1973–74 Оуэн Чэдвик Еуропалық сананың 19 ғасырда секуляризациялануы1974–76 Стэнли Яки Ғылым жолы және Құдайға жолдар1978–79 Сэр Джон Экклс Адамның құпиясы және Адамның психикасы1979–80 Ниниан Смарт Діндік үлгілердің түрлері, «Идеологиядан тыс» деген атпен жарияланды: Батыс өркениетінің болашағы1980–81 Сейед Хоссейн Наср Білім және қасиеттілік1981–82 Ирис Мердок Метафизика моральға жол көрсетуші ретінде1983–84 Дэвид Дейчес Құдай және ақындар1984–85 Юрген Мольтман Құдай жаратылыста: жаратылыстың және Құдайдың рухының жаңа теологиясы1985–86 Поль Рикер Өзіңді басқа ретінде қарастыру1986–87 Джон Хик Діннің түсіндірмесі1987–88 Аласдер Макинтайр Моральдық зерттеудің үш қарсы нұсқасы1988–89 Раймон Паникар Үштік және теизм1989–90 Мэри Дуглас Құдайға талаптар: «Шөлде» деген атпен қайта жарияланды (көп өзгертілген)1991–92 Аннемарие Шиммель Құдай белгілерін шешу: Исламға феноменологиялық көзқарас1992–93 Марта К. Нуссбаум Ойдың көтерілісі: эмоциялар теориясы1993–94 Джон Полкингорн Ғылым және христиандық сенім: төменнен ойлайтын теологтың терең ойлары1995–96 Г. А. Коэн Егер сіз теңгерімші болсаңыз, неліктен сіз соншалықты байсыз?1996–97 Ричард Сорабджи Эмоциялар және олармен қалай күресу керек, эмоциялар мен жан тыныштығы: стоик ашудан христиандық азғырылуға дейін1997–98 Холмс Ролстон III Гендер, Жаратылыс және Құдай1998–99 Чарльз Тейлор Діндер дәуірінде өмір сүру, «Діндер дәуірі» деген атпен жарияланды1999–00 Дэвид Трейси Құдайдың бұл жағы2000–01 Онора О'Нилл Биоэтикадағы автономия және сенім2001–02 Мұхаммед Аркун Исламдық ақыл-ойына сынды бастау2002–03 Михаэль Игнатьев Кіші жамандық: Террор дәуіріндегі саяси этика2003–04 J. Венцель ван Хюйстин Әлемде жалғыз ба? Адамның ғылым мен теологиядағы ерекшелігі2004–05 Маргарет Ансти Стивен Тульмин Ноам Хомский Эдвард Саидқа арналған лекциялар сериясын өткізді, ол 2003 жылы қайтыс болғанға дейін 2004–05 сериясын беруге жоспарланған еді2005–06 Жан Бетке Элштейн Әмірлік Құдай, Әмірлік Мемлекет, Әмірлік Өзін2006–07 Саймон Конвей Моррис Дарвиннің компасы: Эволюция жаратылыстың әнін қалай ашадыЖонатан Райли Смит Крестонос және христиандық2007–08 Александр Нехамас «Себебі ол болды, себебі мен болдым»: Достық және оның өмірдегі орны2008 Роберт М. Вейтч Гиппократиялық, діни және зайырлы медициналық этика: жанжалдың тұғырысуы2008–09 Диана Экан Плюрализм дәуірі [2009 жылдың сәуірі]2009–10 Майкл Газзанига Ақыл өмірі [2009 жылдың қазан айы] Терри Иглтон Құдай туралы пікірталас [2010 жылдың наурызы]2010–11 Питер Харрисон Ғылым, дін және қазіргі әлем, «Ғылым және діннің аумақтары» деген атпен жарияланды Гордон Браун Жұмыс орындарының болашағы және әділеттілік2011–12 Лорд Сазерленд оф Хаундвуд Дэвид Юм және азаматтық қоғамДиармайд МакКаллох Христиандық тарихындағы үнсіздік: Холмс «Ит» куәлігіДжим Аль Халили Алан Тьюринг: Код бұзушының мұрагері – Эдинбург Корольдік қоғамы мен Ақпараттық мектеп арасындағы бір реттік бірлескен лекция2012–13 Бруно Латур «Табиғаттан тыс» Табиғи дін плеоназм ретіндеСтивен Пинкер Біздің табиғатымыздың жақсырақ періштелері: зорлық-зомбылық және адамзат тарихы2013–14 Онора О'Нилл Төзімділіктен өркендеу еркіндігіне дейінРоуэн Уильямс Құдайдың қатысу сезімі2014–15 Джереми Валдрон Бір-бірімізге тең: Адам теңдігінің негізіХельга Новотни Инновациядан тыс. Уақытша жағдайлар. Қайта пайдалану. Emergence.2015–16 Катрин Таннер Христиандық және капитализмнің жаңа рухы2016–17 Ричард Англиялық ұлтшылдық, терроризм және дінДжеффри Стоут Дін шексіз: Цицероннан патшаға дейінгі идеалдар мен күштер2017–18 Агустин Фуэнтес Неге біз сенемін: эволюция, мағына жасау және адам табиғатының дамуыЭлейн Говард Эклунд Глобаль қоғамдық өмірдегі ғылым мен дін2018–19 Мэри Берд Ежелгі әлем және біз: қорқыныш пен жек көруден ағартушылыққа және этикаға дейін2019–20 Михаэль Уэлкер Құдайдың бейнесі: антропология2020–21 Дэвид Хемптон Христиандық тарихындағы желілер, түйіндер және ядролар, шамамен 1500 20202021–22 Сюзан Нейсон Құрбандардың уақыты үшін ерлік2022–23 Джон Дюпре Адамның өміріне қатысты перспективалық процесс2023–24 Корнелл Уэст Джазға толы философия катастрофалық уақытымыз үшін: Сократтан Колтрейнге дейін2024–25 Александра Уолшам ТБД2025–26 Паула Фредриксен ТБД

Глазго

ЖылСөйлеуші(лер)Дәріс(тер)ISBN1888–92Friedrich Max Müller1888: Табиғи дін, 1-том және 2-том; 1890: Физикалық дін; 1891: Антропологиялық дін; 1892: Теософия немесе психологиялық дін1892–96John CairdХристиандықтың негізгі идеялары, 1-том және 2-том1896–98Alexander Balmain BruceӘлемнің моральдық тәртібі және Әлемнің құдайлық тәртібі1900–02Edward CairdГрек философтарындағы теологияның эволюциясы1914Arthur BalfourТеизм және гуманизм1916–18Samuel AlexanderКеңістік, уақыт және Құдай1922Arthur BalfourТеизм және ой1927–28J. S. HaldaneҒылым және философия1932–34William TempleТабиғат, адам және Құдай1952–54John MacmurrayЖеке тұлғаның формасы, 1-том және 2-том: Агент ретіндегі Өзі және қарым-қатынастағы адамдар1959Carl Friedrich von WeizsäckerҒылымның маңыздылығы1965Herbert ButterfieldТарихи жазу және христиандық сенімдер, сондай-ақ адам сенімдері және тарихи жазудың дамуы1970Richard William SouthernОртағасырлық діни ой жүйесінің өрлеуі мен құлдырауы1974–76Basil MitchellМораль, діни және секулярлы1981Stephen R. L. ClarkАфинадан Иерусалимге1985Carl SaganБіз кім екенін іздеу1986Donald M. MacKayКөздің артында1988Don CupittТабиғат және мәдениетRichard DawkinsМикрокосмдағы әлемдер1992Mary WarnockҚиял және түсіну, «Қиял және уақыт» деген атпен жарияланған1993–94Keith WardДін және аян1995–96Geoffrey CantorJohn Hedley BrookeТабиғатты қайта құру1997–98R. J. BerryҚұдайлар, гендер, жасылдар және барлығы1999–00Ralph McInernyАвторларын іздейтін кейіпкерлер2001Lynne BakerBrian HebblethwaitePhilip Johnson LairdGeorge LakoffMichael RuseАдамның түсінігінің табиғаты мен шектері2003–04Simon BlackburnАқылдың империясы2005Lenn GoodmanAbdulaziz SachedinaJohn E. Hare«Көршіңді өзіңдей сүй»2007–08David FergussonДін және оның соңғы сыншылары, «Сенім және оның сыншылары: Әңгіме» деген атпен жарияланған2008–09Charles TaylorДіндіксіз режимдердің қажеттілігі2009–10Gianni VattimoРеальностьтың соңы2012Vilayanur RamachandranДене және жан: нейроғылымнан алынған түсініктер2014Jean Luc MarionБерілгендік және аян2015Perry Schmidt LeukelДінаралық теология: теологияның болашақ пішіні2016Sean M. CarrollҰлы сурет: өмірдің, мағынаның және өзінің пайда болуы туралы2018Judith ButlerМенің өмірім, сенің өмірің: теңдік және зорлықсыздық философиясы2019Kevin HartФилософия және діндерMark PagelМәдениетке қадамдар: адамның әлеуметтік санасының пайда болуы, немесе адамдар әлемді қалай басып алды2020T. J. ClarkЖердегі жұмақ: сурет және болашақ өмір2022Manthia DiawaraTerri GeisЖаңа қасиетке қарайJack HalberstamҚұлау, бұзу және Queer географиясы және әлемнен шығу: құлаудың эстетикасы2023Mark WilliamsЖапон діни қорыту ыдысы және христиандықтың маңыздылығыJean Luc MarionKevin HartАян және көріну

Сент-Эндрюс

ЖылАвтор(лар)Лекция(лар)ISBN1889–90Эндрю Ланг Дінді қалыптастыру1890–92Эдвард Кейрд Діннің эволюциясы1894–96Льюис Кэмпбелл Грек әдебиетіндегі дін1899–01Родольфо Ланциани Ескі Рим туралы жаңа әңгімелер1902–04Ричард Холдейн Шындыққа жол1907–09Джеймс Уорд Соңғы мақсат немесе плюрализм және теизм1911–13Джеймс Джордж Фрейзер Өлмейтінге сенім1914–16J. А. Томсон Жанды табиғат жүйесі1917–19Уильям Ральф Инге Плотиннің философиясы1919–20Льюис Ричард Фарнелл Грек батырлар культі және өлмейтін туралы идеялар1921–22C. Ллойд Морган «Дамып келе жатқан эволюция» (1923) және «Өмір, сана және рух» (1925)1924–25Льюис Ричард Фарнелл Құдайдың қасиеттері1926–28Альфред Эдвард Тейлор Моралисттің сенімі, Моральдың теологиялық салдары; Табиғи теология және оң діндер (1930)1929–30Чарльз Гор Жақсы өмір философиясы (1930)1930–32Роберт Ранулф Маретт Алғашқы діндегі сенім, үміт және қайырымдылық1935–36Хенсли Хенсон Христиандық мораль1936–37Вернер Ягер Ерте грек философтарының теологиясы (1936)1937–38Вильям Г. де Бёрг Моральдан дінге1938Жозеф Биде Платон және Шығыс1939–40Ричард Кронер Сенімнің басымдығы1946–48Эмиль Бруннер Христиандық және өркениет1949–50Герберт Джеймс Патон Қазіргі заманғы қиындық1951–53Брэнд Бланшард Ақыл, сенім және жақсылық1953–55C. А. Кэмпбелл Өзіндік және Құдайлық туралы1955–56Вернер Гейзенберг Физика және философия: Қазіргі ғылымдағы революция1959–60Георг Хенрик фон Райт Норма және әрекет (1963) және Жақсылықтың түрлері (1963)1962–64Генри Чэдвик Ерте шіркеудегі билік1964–66Джон Финдлей Үңгірдің тәртібі (1966) және Үңгірдің трансценденттілігі (1967)1967–69Роберт Чарльз Зейнер Ынғаилы қайшылық. Діндердің өзара байланысы.1969–71Уильям Хоман Торп Жануарлар және адам табиғаты1972–73Альфред Эйер Философияның негізгі сұрақтары1975–77Рейджер Хойкас Ғылымның дамуындағы факт, сенім және қиял1977–78Дэвид Стаффорд Кларк Миф, сиқыр және жоққа шығару1979–80Фредерик Коплестон Дін және Бірлік: Шығыс және Батыс философиясы1980–81Грегори Властос Сократ: Иронист және мораль философы1982–83Дональд Джеффри Чарльтон Табиғаттың жаңа бейнелері, 1750–18001983–84Джон Маккуарри Құдайды іздеу1984–85Адольф Грюнбаум Психоаналитикалық теория және ғылым1986–87Энтони Флю Өлімнің логикасы1988–89Вальтер Буркерт Биологияның іздері және мағынаның жаратылуы1990–91Хилари Патнэм Философияны жаңару1992–93Артур Пикок Табиғат, Құдай және Адамдық1995Роджер Пенароз Физикалық шындықтың мәселесі1996–97Николас Вольтерсторф Томас Рид және эпистемология тарихы1998–99Майкл Дамметтт Ой және шындық2000–01Роберт Меррихеу Адамс Құдай және Болу2000–01Мэрилин Маккорд Адамс Христиандық теологияның үйлесімділігі2002–03Стэнли Хауэрас Әлеммен үйлесімде: Шіркеудің куәлігі және табиғи теология2004Питер ван Инваген Зұлымдық мәселесі2004–05Элвин Плантинга Ғылым және дін: Қайшылық па, келісім па?2007Мартин Рис 21 ғасыр ғылымы: Космикалық перспектива және жердегі қиындықтар2010Роджер Скрутон Құдайдың бейнесі2012Денис Александер Гендер, детерминизм және Құдай2015Линда Загзебски Ылғалдылықтың мінез-құлқы, жарияланған Ылғалдылықтың моральдық теориясы ретінде 2017Майкл Реа Қараңғылық сенің бетіңді жасырса да: Көрінбейтін Құдайдың бетін іздеу2019Марк Джонстон Онтотеология құмарлыққа қарсы құрал ретінде2021Оливер О'Донован Этиканың жоғалуы2024Клэр Карлайсл Жаңадан бастаушылар үшін трансценденттілік: Өмір жазу және философия.

Темплтон діни қорынан қолдау

Джон Темплтонның тілегімен құрылған Гиффорд лекцияларының веб-сайты Гиффорд бағдарламасының стратегиялық маңыздылығын арттыру мақсатында жасалған. 2021 жылдың мамыр айына дейін Templeton Press әзірлеген және басқарған бұл веб-сайт қазір Templeton Religion Trust ұсынған грант арқылы басқарылуда.