Кіріспе

2005 жылғы Ақыл-ой қабілеті заңына сәйкес құрылған британдық сот.

Ағылшын құқығындағы Қорғау соты – 2005 жылғы Ақыл-ой қабілеті заңы бойынша құрылған жоғары сатыдағы сот. Ол өздері үшін шешім қабылдауға қабілетсіз адамдардың мүлігі, қаржылық мәселелері және жеке өмір сүруіне қатысты юрисдикцияға ие.

Тарих

Қорғау соты 1947 жылы Қорғау соты деп аталған, бұрынғы Ақыл-есі жоқтар жөніндегі кеңседен пайда болды. Оның құзыреті 1890 жылғы Ақыл-есі жоқтар туралы заң мен 1324 жылғы «Патшаның құқықтары» заңынан туындайды, бұл заң монархқа «ақыл-есі жоқ» және «ақыл-есі ауысқан» адамдардың мүлігіне билік беруге мүмкіндік берді. Қорғау соты ақыл-есінің нашарлауы немесе денсаулығының нашарлауы себепті өз істерін өздігінен жүзеге асыра алмайтын адамдардың мүлкін басқару және әкімшілік етуді қадағалауға жауапты болды. Бұл Англия мен Уэльстің Жоғары соттарының кеңсесі болды және кейіннен 1983 жылғы Психикалық денсаулық туралы заңмен реттелді. Ол кезде бұрынғы Қорғау соты бұрынғы Қоғамдық қорғаншы кеңсесінің құрамында болды; ал жаңа Қорғау соты мен Қоғамдық қорғаншы қазіргі таңда әртүрлі жауапкершіліктері бар толық дербес ұйымдар болып табылады. Бұрынғы Қорғау соты тек қаржылық мәселелермен айналысты, бірақ жаңа Қорғау сотына денсаулық сақтау және жеке өмірге қатысты мәселелерді қарауға өкілеттік берілді және ол Жоғары соттың құзыретына ие. Қорғау сотының құзыреті 2005 жылғы Психикалық қабілеттілік туралы заңмен анықталған және Лорд-канцлердің 2005 жылғы Психикалық қабілеттілік туралы заң (Бастауыш №2) 2007 жылғы бұйрығымен құрылды. Қорғау сотының ережелері 2007 жылғы Қорғау сотының ережелері арқылы Отбасы бөлімінің президентінің бұйрығымен бекітілді. Қорғау сотының кеңселері мен штаттық судьялары бастапқыда Арчвей мұнарасында, Джункшн-роуд, Лондон қаласында орналасқан. 2012 жылдың 9 қаңтарынан бастап Сот Лондонның Странд көшесіндегі Корольдік соттар ғимаратындағы Томас Мор ғимаратына көшірілді. 2014 жылы ол First Avenue House, 42-49 High Holborn, Лондон WC1A 9JA мекенжайына көшірілді. 2017 жылдың сәуір айынан бастап Қорғау сотының президенті – Отбасы бөлімінің президенті сэр Джеймс Мунби, ал вице-президенті – сэр Уильям Чарльз болды.

Құзыреті мен өкілеттігі

Қорғау соты адамның өздігінен шешім қабылдау қабілетіне ие еместігін анықтауға және одан кейін осы адамның ең жақсы мүддесіне сай әрекеттерді анықтауға құқылы. Сотқа бас бостандығынан айыру мәселелерін қарау өкілеттігі берілген, бұл 16 жастан асқан, қабілетсіз және үйде тұратын адамды бас бостандығынан айыруды да қамтиды. Қорғау соты өкілдерді тағайындауға құқылы, олар қабілетсіз деп танылған адамның атынан шешімдер қабылдай алады. Өкілдерді тағайындау құқығы 2005 жылғы Ақыл-ой қабілеті заңының 15-21-баптарында қарастырылған. 2008-2012 жылдар аралығында Соттың жұмыс көлемінің артуы Сотқа қатысты адамдардың қаржылық мәселелері бойынша шешімдерді қабылдауда ұзақ кешігулерге алып келді. Мұндай кешігулерден туындаған жекелеген қиындықтар Сотқа сын тудырды.

Атақты істер

2015 жылы Қорғау соты алты баласы бар және IQ-сы 70-ке тең әйелді стерильдеуге болады деп шешім қабылдады, себебі оның өте жұқа жатыры болғандықтан, келесі жүктілік оның және ұрықтың өмірі үшін "қауіпті жағдайға" әкелуі мүмкін еді.

Гибралтар

Гибралтар сот жүйесінде де Жоғарғы Сотының құрамына кіретін, Қорғау Соты деп аталатын ұқсас мекеме бар.