Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Полковник-лейтенант Джон Энис (17 желтоқсан 1757 – 30 шілде 1818) – американдық революция кезінде қызмет еткен Ұлыбритания армиясының офицері.
Lieutenant Colonel John Enys (17 December 1757 – 30 July 1818) was a British Army officer who served during the American Revolution.
Отбасы және білім
Ол 17 желтоқсан 1757 жылы Англияның Корнуолл аймағында Джон Энис пен оның әйелі Люси Бассеттің отбасында дүниеге келді. Джон алты баланың ең кішісі болды және балалық шағының көп бөлігін Итон мектебінде өткізді. Итон мектебінде оқып жүргенде Джон қауіпті шешек ауруына шалдыққанмен, аман қалғандардың қатарында болды.
He was born on 17 December 1757, in Cornwall, England, to John Enys and his wife Lucy Basset. John was the youngest of six children and spent much of his childhood at Eton. While at Eton John would contract the deadly illness of small pox but would be one of the lucky ones to recover.
Америка революциясы
Бай отбасының кіші ұлы болғандықтан, оған әскери мансап таңдалды және оның әкесі 1775 жылғы 21 сәуірде 29-шы жаяу полкінде энсин шеніне комиссия сатып алды, дәл сол кезде Англияның Солтүстік Америкадағы колонияларында Америка революциялық соғысы басталды. 1776 жылғы 21 наурызда 29-шы полк, Джон Энистің қатысуымен, қоршаудағы қаланы босату үшін Квебек қаласына аттанды. Квебек қаласы қыс бойы Континенттік армияның қоршауында болған еді. Күшейтілген британдық әскерге қарсы тұрып, американдықтар Монреальге, Квебекке шегінді. Джон 1776 жылғы 8 маусымда Трои-Ривьер шайқасында алғашқы әрекетін көрді, онда генерал Гай Карлтонның британдық әскері американдықтарды жеңді. Джон сондай-ақ 1776 жылғы 11 қазанда Валькур аралы шайқасында генерал Карлтонның теңіз эскадрильясымен бірге болды, осы шайқаста Бенедикт Арнольдтың американдық теңіз эскадрильясы жеңіліске ұшырады. Бірақ шайқасқа дайындалу мен оны өткізуге кеткен уақыт британдықтарға сол жылы одан әрі ілгерілеуге мүмкіндік бермеді. Джон мен 29-шы полктің қалған бөлігі Монреальге қыстауға жіберілді. 1777 жылғы науқанды генерал-лейтенант Джон Бургойн басқарды, Джон Энис және 29-шы полктің 8 батальондық ротасы Канадада қалды. 1777 жылғы қазанда Саратогада Бургойн әскерінің жеңілісіне және 29-шы полктің жеңіл жаяу әскері ротасының жоғалуына байланысты Джон 1778 жылғы 16 ақпанда лейтенант шеніне көтерілді және полктің жеңіл жаяу әскері әдетте орындайтын міндеттерді қабылдаған "Рейнджер" ротасына қосылды. 1778 жылдың күзінде Джон және оның Рейнджер ротасы Шамплейн көлінің шығыс жағынан шабуыл жасап, егістіктерді, фермаларды және басқа да әскери мақсатта қолданылатын жабдықтарды өртеп жіберді. Бұл шабуыл Карлтонның шабуылы деп аталды, оның бас қолбасшысы 29-шы полктің майоры Кристофер Карлтон болды, ол Гай Карлтонның туысы еді. 1780 жылы Рейнджер ротасы Шамплейн көлінің батыс жағалауынан Джордж көліне және Форт-Эдвардтағы Гудзон өзеніне дейін барған ірі шабуылға қатысты. Бұл шабуыл 1780 жылдың күзінде Нью-Йорк пен Вермонттың солтүстігінде бірнеше шабуылдар жасалған "Долиналарды өртеу" операциясының бір бөлігі болды.
As a younger son of a rich family a military career was chosen for him and his father purchased an Ensign's commission in the 29th Regiment of Foot on 21 April 1775, just as the American Revolutionary War was starting in England's North American colonies. On 21 March 1776, the 29th, along with John Enys, set sail for Quebec City to relieve the besieged city. Quebec City had been under siege by the Continental Army all winter. Faced with a reinforced British Army the Americans retreated towards Montreal, Quebec. John would see his first action on 8 June 1776 at the Battle of Trois Rivières in which the Americans were defeated by Gen. Guy Carleton's British Forces. John was also present with Gen. Carlton's naval squadron on Lake Champlain at the Battle of Valcour Island on 11 October 1776, as Benedict Arnold's American naval squadron was defeated. But the time that it took to prepare and fight the battle had cost the British any chance of further advance that year. John and the rest of the 29th were sent to Montreal for winter quarters. The campaign of 1777, led by Lt. General John Burgoyne, saw John Enys and the 8 battalion companies of the 29th Regt. left behind in Canada. With the defeat of Burgoyne's army at Saratoga and loss of the 29th Regiment's light Infantry company in October 1777, John was promoted to Lieutenant on 16 February 1778 and placed into a composite "Ranger" company that took over the duties normally performed by the light infantry company of the regiment. In the Autumn of 1778, John and his Ranger company took part in a raid down the eastern side of Lake Champlain burning crops, farms and other militarily useful supplies. Known as Carleton's Raid after its overall commander Major Christopher Carleton, also of the 29th Regt., who was the nephew of Guy Carlton. In 1780, the Ranger company took part in a much larger raid along the western shore of Lake Champlain to Lake George and as far as the Hudson River at Fort Edward. This raid was a part of the Burning of the Valleys that had multiple raids taking place over northern New York and Vermont during the fall of 1780.
Революциялық соғыстан кейінгі кезең
Америка революциясы аяқталуға жақын, Джон 1782 жылдың шілдесінде Корнуоллдағы отбасына бару үшін демалысқа кетті. Джон әлі демалыста болғанда, 1783 жылдың 25 қаңтарында капитан шеніне көтерілді, бірақ американдық революция аяқталғандықтан армия әскерін қысқартқан соң, көп ұзамай жартылай жалақыға ауыстырылды. Джон мен оның інісі Фрэнсис 1783 жылдың жазында Шотландияны аралап, қамалдарды, Антонин қабырғасын және басқа да қызықты орындарды көрді. 1784 жылы Джон 29-шы полкке қайта шақырылды, ол әлі де Канадада болды. Келесі 3 жыл ішінде Джон Монреаль, Кингстон (Онтарио) және Форт-Ниагарада қызмет етті. Кингстон мен Ниагараның шалғай бекеттерінде Джон көлдер мен өзендердегі шамалы тротуар мен лосось балықтарын аулаудан басқа ештеңе істемеді. Қазан айында 29-шы полк Англияға оралуға бұйрық алды. Джон бұл уақытты тағы демалысқа алып, жаңадан құрылған АҚШ-ты аралауға жұмсады. Джон 6 ай бойы Нью-Англиядан Вирджинияға дейін саяхаттап, содан кейін Англияға оралған полкке қайта қызметке кірді.
With the American Revolution winding down, John left on leave in July 1782 to visit his family back in Cornwall. While still on leave, John was promoted to the rank of Captain on 25 January 1783, but was soon placed on half pay as the army cut back it forces with the end of the American Revolution. John and his brother Francis then spent the summer of 1783 touring Scotland visiting castles, the Antonine Wall and other places of interest. 1784 saw John called back to active service with the 29th Regt. which was still in Canada. Over the next 3 years, John would serve at Montreal, Kingston, Ontario and Fort Niagara. While at the remote outposts of Kingston and Niagara, John found little else to do except for fishing for the abundant trout and salmon in the lakes and streams. In October, the 29th received orders to return to England. John took this time to take another leave and tour the new nation of the United States. John would spend 6 months touring from New England to Virginia before returning to active duty with the Regt. back in England.
Француз революциясы мен Наполеон соғыстары
1794 жылдың 1 наурызында Джон полктің толық құрамына жеткізілуі үшін жасалған ең үздік жұмысы үшін майор шеніне көтерілді. 1 маусымда 29-шы полк адмирал Ричард Хоудың флотында теңізшілер болып қызмет етті, ол Солтүстік Атлант мұхитында француз флотын жеңді. 1795 жылдың ақпан айында майор Эниске ауру солдаттардың үлкен отрядына басшылық ету үшін Англияда қалу бұйырылды, себебі 29-шы полк Батыс Индияға жіберілді. Салдаттар жақсы болған соң, олар француз шапқыншылығынан қорғану үшін Англия бұғазындағы Джерси аралына жіберілді. 1796 жылы полктің көп бөлігі Батыс Индиядан оралғаннан кейін, Джон 1796 жылдың 6 қыркүйегінде 29-шы полктің лейтенант-полковнигі шеніне көтерілді. Француздардың Ирландияға қонуына жауап ретінде 29-шы полк және оның командирі Джон Энис 100-ші жаяу полкімен бірге сол жердегі әскерлерді күшейту үшін жіберілді. 29-шы полк шайқасқа қатыспағанымен, шайқастан қашқан көптеген француз әскерлерін тұтқынға алды. Лейтенант-полковник Энис үшін келесі мақсат – 1799 жылы Йорк герцогының басшылығымен Нидерландыдан француздарды қууға тырысқан британдық және орыс әскерлері жіберілген Голландия болды. Шағын шайқастарда сәттілікке жеткенімен, британдық және орыс әскерлері Нидерланды Франция империясының құрамында қалған күйінде тез қайтып келді.
On 1 March 1794, John was promoted to the rank of major for the outstanding recruiting done by the regiment to be at full strength. On 1 June, the 29th served as marines on board the fleet of Admiral Richard Howe in his defeat of a French fleet in the North Atlantic Ocean. Major Enys was ordered to stay in England to command a large detachment of sick men in February 1795, as the 29th was ordered to the West Indies. As soon as the men were better, they were sent to the Isle of Jersey in the English Channel to guard against French invasion. With the return of the bulk of the regiment from the West Indies in 1796, John was promoted to the rank of Lt. Colonel of the 29th Regt. on 6 September 1796. In response to a French landing in Ireland, the 29th and its commander John Enys were sent there with the 100th Regiment of Foot to reinforce those troops already there. Though not engaged in the battle, the 29th did take many French prisoners fleeing from the battle. Next for Lt. Col. Enys was Holland where a force of British and Russian soldiers under the command of the Duke of York were sent to try and drive the French out of the Netherlands in 1799. Though successful in the small battles that took place, the British and Russian troops soon left with the Netherlands still part of the French Empire.
Зейнеткерлік
1800 жылы 20 наурызда Джон Энис әскери қызметтен зейнеткерлікке шықты. Оған 29-шы полктің офицерлері, ол армиядағы 25 жылының бәрін осы полкта өткендігі үшін, жазулы қымбат семсер сыйлады. Әдетте офицерлер әскери мансабын жоғарылату үшін полктан полкқа ауысып отыратын, бірақ Джон мұндай жасамады. Джон ешқашан үйленбеген және зейнетке шыққаннан кейін Бат қаласына көшіп барды, онда ревматизміне емделу үшін су ішіп, 1818 жылы 30 шілдеде қайтыс болды. 1976 жылы Солтүстік Америкада болғанда жазған күнделігі "Лейтенант Джон Энис америкалық күнделігі" деген атпен жарияланды. 2010 жылы Ұлттық теңіз мұражайы (Корнуолл) және Энис отбасы Джон Энис Солтүстік Америкадан әкелген қайық – қағанақ ашты. Қағанақ 2011 жылдың қыркүйегіне дейін мұражайдың бас залында қойылғаннан кейін Канада қағанақ мұражайына сыйға беріледі.
On 20 March 1800, John Enys retired from the active life of a soldier. He was given an expensive inscribed sword from the officers of the 29th Regiment in which he had served for all of his 25 years in the Army. This was not usually the case as officers would often move from regiment to regiment to advance their military career. John never married and after retirement moved to Bath, where he often took the waters to help with his rheumatism and died on 30 July 1818. In 1976, the journal he kept while in North America was published under the title "The American Journal of Lt. John Enys". In 2010 the National Maritime Museum Cornwall and the Enys family unveiled a birch bark canoe brought back from North America by John Enys. The canoe is to be donated to the Canadian Canoe Museum after being displayed in the main hall of the Museum until September 2011.