Кіріспе
Бавария герцогы 1508–1550 жылдары Вильгельм IV (Вильгельм IV; 13 қараша 1493 – 7 наурыз 1550) – 1508 жылдан 1550 жылға дейін Бавария герцогы болды, 1545 жылға дейін Бавария герцогы Людовик X-пен бірге биледі. Ол Мюнхенде Альберт IV пен Австриялық Куньгунденің ұлы ретінде дүниеге келді, Куньгунде император Фредерик III-нің қызы еді.
William IV (Wilhelm IV; 13 November 1493 – 7 March 1550) was Duke of Bavaria from 1508 to 1550, until 1545 together with his younger brother Louis X, Duke of Bavaria. He was born in Munich to Albert IV and Kunigunde of Austria, a daughter of Emperor Frederick III.
Саяси қызмет
Уильямның әкесі Альберт IV 1506 жылы тұңғыш ұлының мұрагерлік билікке ие болуын белгілегенімен, оның інісі Людовик рухани мансаптан бас тартып, бұл жарлық күшіне енгенге дейін дүниеге келгенін айтты. Анасы мен Штаттар Генералдың қолдауымен Людовик 1516 жылы Вильгельмді өзімен бірге билеуге мәжбүр етті. Содан кейін Людовик Ландшут және Штраубинг аймақтарын, көбінесе ағасымен келісе отырып басқарды. Вильгельм бастапқыда Реформацияға жақтасқан, бірақ ол Баварияда кеңінен тараған сайын пікірін өзгертті. 1522 жылы Вильгельм Бавариядағы алғашқы діни жарлықты шығарып, Мартин Лютердің еңбектерін таратуға тыйым салды. 1524 жылы Папа Клемент VII-мен келісімге келгеннен кейін Вильгельм неміс қарсы реформациясының саяси жетекшісіне айналды, бірақ оның ағасы Людовик X Богемия тәжін талап еткендіктен Габсбургтерге қарсылығын сақтап қалды. Екі герцог та 1525 жылы Зальцбург архиепискобымен одақтасып, Оңтүстік Германиядағы шаруалар көтерілісін басып тастады. Габсбургтермен болған қақтығыс 1534 жылы екі герцогтың Линцте Фердинанд I-мен келісімге келгенімен аяқталды. Содан кейін Вильгельм 1546 жылы Шмалькальдия лигасына қарсы соғыста Карл V-ті қолдады, бірақ Палатин сайлау құқығын сақтап қалуға жетпеді. Вильямның 35 жыл бойы канцлері – күшті Леонард фон Эк болды.
Мәдени қызмет
1516 жылғы 23 сәуірде Ингольштадт қаласында ақсүйектер мен рыцарьлардан тұратын комиссия алдында Вильгельм Бавария сырасын қайнату үшін танымал тазалық ережесін қабылдады, онда тек арпа, хмель және су ғана қолданылуы керек екендігі айтылды. Бұл ереже 1986 жылы Еуропалық Одақтың жалпы еуропалық регламенттерімен міндетті күшін жойғанға дейін күшінде болды. 1523 жылы Людвиг Сенфльдің тағайындалуымен Бавария мемлекеттік оркестрінің дамуы басталды. Ерекше маңызға ие болып табылатындысы – Иоганн Эк Вильгельм атынан жазған Eckbibel, 1537 жылғы Киелі кітапқа аударма, ол теологиялық тұрғыдан тікелей Лютерге қарсы және сондықтан католиктердің түзету Киелі кітаптарына жатады. Бұл тіл білімі тұрғысынан да маңызды, өйткені ол шығыс неміс саксония тілінде емес, бавариялық жоғарғы неміс тілінде жазылған. Вильгельм өнердің маңызды коллекционері және тапсырыс берушісі болды. Басқа жұмыстардың ішінде ол әртүрлі суретшілерге суреттердің маңызды жиынтығын тапсырды, соның ішінде Альбрехт Альтдорфердің «Исс шайқасы» туындысын. Бұл, Вильгельмнің жинағының көп бөлігі сияқты, қазір Мюнхендегі Alte Pinakothek-те сақталады. Жаңа үйді Rundstubenbau деп аталатын кеңейту және алғашқы сарай бағын құру туралы бұйрығымен Мюнхен резиденциясының өкілдік сарай ретіндегі тарихы басталды. Бақтың тарихи циклына Альбрехт Альтдорфердің суреті кірді. 1546 жылы ол және оның ұлы Альберт V Дахау сарайын готикалық қиратыдан Ренессанс стиліндегі төрт қанатты сарайға айналдыруға бұйрық берді, оған соңынан Бавария билеушілерінің сүйікті резиденциясы айналды. Вильгельм 1550 жылы Мюнхенде қайтыс болды, оның орнын ұлы Альберт басты. Ол Мюнхендегі Фрауэнкирхеде жерленген.