1992 ж. жасалған «Жолаушы» фильмі: Нью-Йорктік ЛеТур есімді жігіт, банкірлерге есірткі тасымалдайды. Өмірінен күдер үзген ол бұрынғы әйелімен кездеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1992 жылы Пол Шредердің түсірген фильмі.
1992 film by Paul Schrader
Сюжет
40 жастағы Нью-Йорктік Джон ЛеТур банк және қаржы секторындағы таңдаулы клиенттерге есірткі жеткізетін екі адамның бірі. Энн косметика бизнесіне көшуді ойлап отырса, ұйқысыздықтан зардап шегетін ЛеТур өмірге деген көзқарасын жоғалтып алған. Бір түні ЛеТур бұрынғы әйелі Марианнамен кездеседі, олардың арасында есірткіге тәуелділік салдарынан күшті, бірақ құрылысқа ұшыраған қарым-қатынас болған. Есірткіні қабылдауын тоқтатқандарына қарамастан, Марианна оның жаңадан бастау туралы ұсынысын қабылдамайды. Бір түн бірге өткізгеннен кейін, ол оған бұл оның қоштасу тәсілі екенін айтады. Марианнаның білмейтіні, ол ЛеТурмен бірге болғанда анасы ауруханада қайтыс болған. Келесі кездесуде Марианна оған шабуыл жасап, өмірінен мүлдем кетіп қалуын талап етеді. Осы уақытта полиция ЛеТурды қадағалай бастайды, себебі оның клиенттерінің бірі – Тис, жас әйелдің есірткі салдарынан қаза табуымен байланысты. Келесі жеткізілімде ЛеТур Тистің пәтерінде мас күйдегі Марианнаны көреді. Ол кеткеннен кейін бірнеше минут өткен соң, әйел бірнеше қабаттан құлап қаза табады. ЛеТур полицияға Марианнаның соңғы қайда болғанын хабарлайды. Құрмет көрсету кезінде Марианнаның әпкесі Рэнди оған болған оқиғаға өзін кінәлі санамауға айтады. Тис жаңа партия талп етіп, ЛеТурға жеткізуін талап етеді, сол кезде ЛеТур оның өзін құртуды ниеттенгенін сезеді. Энн оны Тистің қонақ үйіне сүйемелдейді, бірақ Тистің қолдарынан кездесуден қашу мүмкін емес екені анық болғанда, ЛеТур оған төменде күтіп тұруын айтады. Энн кетеді, бірақ сыртқы дәлізден дабыл қағып, Тистің қарақшыларын алаңдатып, Джонға бастама көтеруге мүмкіндік береді. ЛеТур Тисті және оның екі қарақшысын атыс кезінде өлтіреді, өзі жеңіл жарақат алады. Ол қонақ үйдің төсегіне жатып, ашу немесе қайғы сезімдерін білдірмейді, тек терең шаршаңқылықты ғана көрсетеді, ал алыстан полиция сиренасы естіледі. Энн түрмеде ЛеТурға барады, ол жақсы болашаққа үміттенетінін айтады. Фильм Энннің оны күтуі мүмкін екенін меңзеп көрсетеді.
John LeTour, a 40 year old New Yorker, is one of two delivery men for Ann, who supplies an exclusive clientele in the banking and financing sector with drugs. While Ann contemplates switching to the cosmetics business, LeTour, who suffers from insomnia, has lost his perspective in life. One night LeTour meets his ex wife Marianne, with whom he once shared an intense but destructive relationship due to drug abuse. Although they stopped taking drugs, Marianne refuses his offer for a new start. After spending one night together, she tells him that this was her way of saying goodbye. Unbeknown to Marianne, her mother died at the hospital while she was with LeTour. The next time she meets LeTour, she attacks him, demanding that he get out of her life once and for all. Meanwhile, the police start observing LeTour because one of his clients, Tis, is connected to the drug induced death of a young woman. On his next delivery, LeTour witnesses a heavily drugged Marianne in Tis' apartment. Only minutes after his departure, she falls several stories to her death. LeTour gives the police a lead to Marianne's last whereabouts. At the wake, Marianne's sister Randi tells him not to feel guilty for what happened. When Tis orders a new supply and insists that LeTour deliver it, he senses that Tis wants to dispose of him. Ann accompanies him to Tis's hotel but, when it becomes clear that a confrontation with Tis cannot be avoided, LeTour tells her to wait for him downstairs. Ann leaves, but raises an alarm in the outer hallway, distracting Tis's henchmen and allowing John to take the initiative. LeTour kills Tis and both of his henchmen in the subsequent shootout, and is superficially wounded. He lies down on the hotel bed, showing no anger or pain, only a profound weariness, as police sirens can be heard in the distance. Ann visits LeTour in jail, where he expresses his hopes for a better future. The film hints at the possibility that Ann will wait for him.
Өмірбаян
Шредер фильмді "Америкалық жиголо" және оның ең танымал сценарийі сияқты "адам және оның бөлмесі" тарихы деп сипаттады, ол Мартин Скорсезенің "Такси жүргізушісі" фильмінің негізі болды. Осы фильмде оның кейіпкері өміріне қатысты алаңдаушылық пен оны қауіпке ұшырататын сыртқы күштермен күреседі. "Жаралы ұйқышыл" сонымен қатар "Америкалық жиголо" сияқты Роберт Брессонның "Қалтақор" фильмін еске түсіретін аяқталуға ие, онда түрмеге қамалған батыр жаңа және, мүмкін, жақсы өмір туралы ойға келеді. Фильм түсірілім басталғанда әлі де қаржы жинау кезеңінде болғандықтан, Шредер алғашқы үш аптаны жеке қаражатымен қаржыландырды. "Жаралы ұйқышыл" – Уилем Дафо мен Пол Шредердің алғашқы көркемдік ынтымақтастығы, олар Мартин Скорсезенің "Мәсіхтің соңғы құмарлығы" фильмін түсірілімі кезінде танысты. Кейін Дафо мен Шредер "Affliction" (1997), "Auto Focus" (2002), "The Walker" (2007), "Adam Resurrected" (2008), "Dog Eat Dog" (2016) және "The Card Counter" (2021) фильмдерінде бірлесіп жұмыс істеді. Шредер бастапқыда Боб Диланның "Empire Burlesque" альбомынан әндерді пайдалануды жоспарлаған, бірақ Шредер мен Дилан қай әндерді таңдау керектігі туралы келісе алмады, соның салдарынан Шредер Майкл Биннің әндерін қолдануға шешім қабылдады. "Жаралы ұйқышыл" 1992 жылдың ақпан айында Берлин халықаралық кинофестивалінде көрсетілді және сол жылдың 21 тамызында АҚШ-та кең экрандарға шықты, нәтижесінде 1 миллион долларлық кассалық табысқа ие болды. Фильм көбінесе жағымды пікірлер алды және "Independent Spirit Award" сыйлығын қоса алғанда, түрлі номинацияларға ие болды. Виллем Дафо ең үздік актер ретінде "Sant Jordi Award" сыйлығымен марапатталды. Телеграмма арқылы неміс режиссері Вим Вендерс Шредерді құттықтап, оның режиссерлік шеберлігі Жапон режиссері Ясужиро Озудың деңгейінде екенін айтты, оған Вендерс пен Шредер екеуі де зор құрметпен қарады.
Schrader has described the film as a "man and his room" story like American Gigolo and his most famous screenplay which became the basis for Martin Scorsese's Taxi Driver. In this film his character is dealing with anxiety over his life and the external forces that threaten it. Light Sleeper also shares with American Gigolo an ending reminiscent of Robert Bresson's Pickpocket, in which the imprisoned hero is shown contemplating a new and hopefully better existence. The movie was still in the process of fundraising when production began, so Schrader financed the first three weeks of pre production using his own money. Light Sleeper was the first artistic collaboration of Willem Dafoe and Paul Schrader, who met during filming of Martin Scorsese's The Last Temptation of Christ. Dafoe and Schrader later collaborated in Affliction (1997), Auto Focus (2002), The Walker (2007), Adam Resurrected (2008), Dog Eat Dog (2016) and The Card Counter (2021). Schrader had originally intended to use songs from Bob Dylan's album Empire Burlesque, but Schrader and Dylan could not agree on which songs to use and Schrader decided to use songs by Michael Been instead. Light Sleeper premiered at the Berlin International Film Festival in February 1992 and was released in the US on August 21 that same year, earning $1 million at the box office. It gained mostly positive reviews and received various nominations, including the Independent Spirit Award. Willem Dafoe was awarded the Sant Jordi Award as best actor. In a telegram, German filmmaker Wim Wenders congratulated Schrader, stating that his direction was in a league with that of Japanese director Yasujirō Ozu, who both Wenders and Schrader admire.
Қабылдау
"Жаралы ұйқы" сыншылардан жағымды пікірлер алды. Rotten Tomatoes сайтында 45 рецензия негізінде 87% мақұлдау рейтингісі бар, ал рейтингтің орташа көрсеткіші 7.50/10. Сайттың сын тұжырымы: "Жаралы ұйқы" шыдамдылықты қажет етеді, бірақ оған сай сыйақысын береді және Виллем Дафоның тартымды ойынымен мақтанады". Киносыншы Роджер Эберт: "Шредер осы ұйқысыздық, құштарлық және тәуелділік әлемін жақсы біледі. Ол адамдардың өздерінің ішкі әлемінде өмір сүруі туралы да барлық нәрсені біледі. [ ] Пол Шредер бірнеше фильмдер арқылы, жылдар бойы осы оқиғаны әртүрлі жолдармен айтып келді, бірақ осы жолы бұрынғыдан да көбірек адамгершілікпен жеткізді". Time Out Film Guide үшін жазған Джефф Эндрю фильмді "стильді фильм" деп атады. Бірақ оқиға баяу дамиды және "Такси жүргізушісі" мен "Американдық гиголо" фильмдерімен тым ұқсас, сондықтан Шредер бұрыннан таныс тақырыптарды жаңаша өңдемейді.
Light Sleeper received positive reviews from critics. It holds an 87% approval rating on Rotten Tomatoes based on 45 reviews, with a rating average of 7.50/10. The site's critical consensus reads, "Light Sleeper requires patience, but delivers commensurate rewards and boasts an absorbing performance from Willem Dafoe." Film critic Roger Ebert wrote, "Schrader knows this world of insomnia, craving and addiction. And he knows all about people living in a cocoon of themselves. [ ] In film after film, for year after year, Paul Schrader has been telling this story in one way or another, but never with more humanity than this time”. Writing for Time Out Film Guide, Geoff Andrew said the film is a "stylish film But the story meanders, and it echoes Taxi Driver and American Gigolo so closely that Schrader is working less than fresh variations on over familiar themes”.