Далият-эль-Кармель – Израильдегі Кармал тауындағы друздар қаласы. Тарихы 1283 жылға дейін барып жетеді, Crusaderлер мен Мамлюктермен байланысты. Хайфаға жақын.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Daliyat al Karmel (دَالِيَةِ ٱلْكَرْمِل, "Кармелдің жүзімдіктері") – Израильдің Хайфа округіндегі Кармел тауында орналасқан друздар қаласы. Хайфа қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 20 км қашықтықта жатыр. 2023 жылы халық саны 18 001 адамды құрады.
Daliyat al Karmel (دَالِيَةِ ٱلْكَرْمِل, , "vineyards (دالية) of Carmel") is a Druze town located on Mount Carmel in the Haifa District of Israel, around 20 km southeast of Haifa. In its population was 18,001.
Тарих
1283 жылы Далият әл-Кармель және Х. Дубель (Далият әл-Кармельдің оңтүстігінде) крестшілер мен мамлюк сұлтаны Калавун арасындағы худна шарты бойынша крестшілердің иелігінің бір бөлігі ретінде тіркелген. 1870 жылы жергілікті гид француз саяхатшысы Виктор Геринге Далият әл-Кармельдің оңтүстігінде орналасқан, Кирбет-Дубель деп аталатын кең ауқымды қираған орындарын көрсетті. Бұл қираған орын Кармил тауындағы ең кең ауқымды қираған жерлердің бірі болды. Герин бұл орынның Плинийдің Кармил тауындағы қала туралы айтқан нәрсесімен байланысты болуы мүмкін деп ойлады. Палестинаны зерттеу қорынан Кондер мен Китченер аймақты зерттеп, ауыл орталығынан оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан Дубил деген жерде қираған орындарының іздерін анықтады. Кейінірек жүргізілген қазба жұмыстарынан Темір дәуірінің I кезеңінен, ерте рим және византия кезеңдерінен қалдықтар, сондай-ақ бірінші ғасырдан екінші-үшінші ғасырларға дейінгі керамикалық бұйымдар табылды. Лейтенант Кондер толық сенімді болмаса да, Далият әл-Кармельді Киелі кітаптағы Идаламен (Ешуа 19:15) байланыстыруға болады деп санайтын.
In 1283 both Daliyat al Karmel and Kh. Doubel (just south of Daliyat al Karmel) were mentioned as part of the domain of the Crusaders, according to the hudna between the Crusaders in Acre and the Mamluk sultan Qalawun. In 1870 a local guide showed French explorer Victor Guérin extensive ruins located south of Daliyat al Karmel, called Khirbet Doubel. The ruins were the most extensive on Mount Carmel. Guérin thought it might be the town on Mt. Carmel mentioned by Pliny. Conder and Kitchener of the Palestine Exploration Fund surveyed the area and noted "traces of ruins" at a place SE of the village centre called Dubil. Later excavations have found remains there from Iron Age I, Early Roman and Byzantine periods, together with pottery from first century to the second–third centuries CE. Although inconclusive, Lieutenant Conder thought that Daliyat al Karmel was to be identified with the biblical Idalah (Joshua 19:15).
Осман дәуірі
Кармел тауы 17 ғасырдың басынан бастап друздармен біртіндеп қоныстанды, осы кезде Палестинаның көп бөлігі Ливан тауының ең беделді друз басшысы және Сидон, Бейрут және Сафад округтерінің Осман губернаторы Фахр әл-Дин II-нің билігіне қарады. 1711 жылғы Айн-Дара шайқасынан кейін Ямани тайпалық-саяси тобынан шыққан друздар Ливан тауынан Кармел тауына көшіп келген болуы мүмкін, алайда көші-қонның басым бөлігі Джабал-Хауранға бағытталды. Кармел тауында құрылған сегіз друз ауылының алтауы Мысырдың Левант аймағындағы үстемдігі кезінде (1831–1840) тасталып немесе қиратылды. 1880 жылдары Далият әл-Кармилде өзіне жазғы үй салған Лоуренс Олифант жазған жергілікті мәліметтерде, ауылдар губернатор Ибрагим Пашаның қатал билігінен қашып Джабал-Хауранға көшіп кеткені айтылады, ал Кондер ауылдарды Ибрагим Пашаның жойғанын көрсеткен. Далият әл-Кармил мен Исфия Кармел тауында сақталған жалғыз друз елді мекендері болды. Жергілікті дәстүр бойынша, Далият әл-Кармелдің негізі 18 ғасырда, Алеппо маңындағы Джабал әл-Аладан келген друз отбасы ауылдың ежелгі қираған жерлеріне қоныстанған кезде қаланды. Кейіннен Джабал әл-Аладан друз отбасылары келіп, олар Халаби ("Алептік") руын құрды. Бүгінгі күнге дейін қаланың Халаби руы палестиналық диалект емес, Алеппо араб диалектінде сөйлейді. 1870 жылы Герин Далият әл-Кармелде төрт жүз друз тұрғынын тапты. Үйлер көбінесе шикі кірпіштен салынған, тек бірнеше тас үйлер болды. Жергілікті тұрғындар зерттеушіге кіргізілмеген үңгірде құдайға сыйынды. 1881 жылы Палестинаны зерттеу қорының Батыс Палестина сараптамасы ауылды "Кармелдің негізгі суайдырынан шығатын бір шұңғырдың үстіндегі орташа өлшемді тас ауыл" деп сипаттады. Оңтүстігінде құдық, батысында Үмм-эш-Шұқфқа жақын жақсы бұлақтар бар. Солтүстігінде жүгері егілетін кішкентай жазық немесе ашық кеңістік (Мержат әд-Далие) орналасқан. Тұрғындарының барлығы – друздар. Шамамен 1887 жылғы халық санағында Далият әл-Кармелде 620-ға жуық тұрғын бар екені анықталды, олардың барлығы друздар.
Mount Carmel was progressively settled by Druze beginning in the early 17th century, when a large part of Palestine came under the jurisdiction of Fakhr al Din II, the paramount Druze strongman of Mount Lebanon and Ottoman governor of the Sidon Beirut and Safad districts. Druze from the Yamani tribo political faction may have also migrated to Mount Carmel from Mount Lebanon in the aftermath of the Battle of Ain Dara in 1711, though most of the migration was directed to the Jabal Hauran. Six out of the eight Druze villages established on Mount Carmel were abandoned or destroyed during Egyptian rule in the Levant (1831–1840). The local accounts recorded by Laurence Oliphant, who built himself a summer house in Daliyat al Karmil in the 1880s, hold that the villages were abandoned for Jabal Hauran due to the oppressive rule of the governor Ibrahim Pasha, while Conder noted that the villages were destroyed by Ibrahim Pasha. Daliyat al Karmil and Isfiya were the sole Druze settlements left standing on Mount Carmel. The local traditional trace Daliyat al Karmel's founding to the 18th century when a Druze family from Jabal al A'la near Aleppo settled on ancient ruins in the village. Successive waves of Druze families from Jabal al A'la followed and together they formed the Halaby ("Aleppine") clan. Until today the Halaby clan of the town speaks in the Aleppine Arabic dialect rather than the Palestinian dialect. In 1870 Guérin found four hundred Druze inhabitants in Daliyat al Karmel. The houses were mostly built of adobe, with only a few stone houses. The locals worshiped inside a cave, where the explorer was not allowed. In 1881 the Palestine Exploration Fund's Survey of Western Palestine described the village as a "stone village of moderate size on a knoll of one of the spurs running out of the main watershed of Carmel. On the south there is a well, and fine springs on the west, near Umm esh Shukf. On the north is a little plain or open valley cultivated with corn (Merjat ed Dalieh). The inhabitants are all Druses." A population list from about 1887 showed that Daliyat al Karmel had about 620 inhabitants, all Druze.
Британдық мандат дәуірі
1922 жылы Палестинаны британдық мандат билігі жүргізген халық санауында Далият әл-Кармелде 993 адам тұрды; оның 921-і друздар, 21-і христиан. 1931 жылғы халық санауында Далият әл-Кармел, Дейр-эль-Мухрака және Хирбат-әл-Мансураны қоса алғанда, барлығы 1173 адам тұрды, олардың 1154-і друздар, 11-і христиан және 8-і мұсылман болды, барлығы 236 үйде тұрды. 1945 жылғы статистика бойынша Далият әл-Кармелде 2060 араб тұрды. Ресми жер және халықты зерттеу деректеріне сәйкес, жер көлемі 31 730 дунамды құрады, оның ішінде 1506 дунамы плантациялар мен суармалы жерлерге, 18 174 дунамы дәнді дақылдарға, ал 60 дунамы қалалық аумақтарға бөлінді.
In the 1922 census of Palestine conducted by the British Mandate authorities, Daliyat al Karmel had a population of 993; 921 Druse and 21 Christians, increasing in the 1931 census when Daliyat al Karmel, together Deir el Muhraqa and Khirbat al Mansura had a total population of 1,173, of whom 1,154 were Druze, 11 were Christians and 8 were Muslims, living in a total of 236 houses. In the 1945 statistics the population of Daliyat al Karmel consisted of 2,060 Arabs, The land area was 31,730 dunams, according to an official land and population survey, of which 1,506 dunams were designated for plantations and irrigable land, 18,174 for cereals, and 60 were built up (urban) areas.
Израиль мемлекеті
1948 жылы қарашада Израильде жүргізілген халық санағы 2932 тұрғынды көрсетті. 1951 жылдың соңында бұл көрсеткіш 2769-қа төмендеді. Сол жылы қалаға жергілікті кеңес статусы берілді. 2003 жылы Далият әл-Кармель Исфиямен бірігіп, Кармель қаласын құрады. 2008 жылы бұл қауымдар қайтадан бөлінді. Қала түрлі-түсті базарымен әйгілі. 2010 жылы Израильдің ұлттық әуе компаниясы «Эль-Ал» өзінің «Боинг-767» ұшағының біреуін «Далият әл-Кармель» деп атады. Дрұз қауымының басшысы шейх Муафак Тарифке арнайы салтанатта ұшақтың кішкентай модельдемесі табыс етілді. Израильдің Орталық статистика бюросының мәліметінше, 2016 жылы Далият әл-Кармельде 17 000 адам тұрды. Тұрғындардың көп бөлігі – друздар (97,2%), мұсылмандар (2,7%) және христиандар (0,1%) азшылықты құрайды.
An Israeli census conducted in November 1948 found 2,932 residents. At the end of 1951 the figure dropped to 2,769. The town was granted local council status that year. In 2003 Daliyat al Karmel was merged with Isfiya to form Carmel City. In 2008, the communities became separate once again. The town is famous for its colorful market. In 2010, El Al, Israel's national airline, named one of its Boeing 767 airplanes Daliyat al Karmel. Sheikh Muafak Tarif, leader of the Druze community, was presented with a miniature model of the plane at a special ceremony. According to Israel Central Bureau of Statistics, in 2016 Daliyat al Karmel's population was 17,000. The majority of residents are Druze (97.2%), with Muslim (2.7%) and Christian (0.1%) minorities.
Әбу Ибрахим ғибадатханасы
Друздар пайғамбар санайтын Әбу Ибрахимнің қасіретті орны қаланың ең көне бөлігінде орналасқан.
The shrine of Abu Ibrahim, whom the Druze consider a prophet, is in the oldest part of the town.
Лоренс Олифант үйі
Әбу Ибрахим қабір-ғибадатханасының жанында сэр Лоренс Олифанттың үйі орналасқан, ол 1880-ші жылдары әйелі Элис және хатшысы Нафтали Герц Имбермен бірге жаздарын осында өткізген. Сэр Лоренс Олифант – Оңтүстік Африка тумасы, британдық жазушы, саяхатшы, дипломат, британдық барлау қызметкері, христиан мистигі және христиан сионисі болған. Оның өміріндегі ең белгілі кітабы – 1870 жылы жарық көрген «Пикадилли» сатиралық романы.
Close by the Abu Ibrahim shrine is the home of Sir Laurence Oliphant, who spent his summers there in the 1880s with his wife Alice, and his secretary Naftali Herz Imber. Sir Laurence Oliphant, was a South African born British author, traveller, diplomat, British intelligence agent, Christian mystic, and Christian Zionist. His best known book in his lifetime was a satirical novel, Piccadilly (1870).
Муррака кармелиттер монастыры
Католиктік Мухрака монастыры Далят әл-Кармельден оңтүстік-шығысқа қарай 2 шақырым жерде орналасқан және пайғамбар Илия мен Баалдың дін қызметкерлері арасындағы күресті көрсетеді. Ол Кармелиттер орденіне қарасты. Католиктік кешенге 1883 жылы салынған шағын шіркеу, Күнәсіз Мария мүсіні орналасқан бақтар, сондай-ақ Кармелиттер орденінің монахтарының тұрағы да кіреді.
The Catholic Muhraqa Monastery is located 2 kilometres southeast of Dalyat al Karmel and marks the contest between prophet Elijah and the priests of Ba'al. It belongs to the Carmelite Order. Also the Catholic complex includes a chapel that was built in 1883, and gardens which includes a Virgin Mary Statue, and the lodgings of monks from the Carmelite Order.
Друз мұрасы орталығы
Кармель дрюздер мұрасы орталығы – дрюздердің тарихы, діні және мәдениетіне арналған интерактивті мұражай.
The Carmel Center for Druze Heritage is a hands on museum of the history, religion and culture of the Druze.
Мәдениет және спорт
2012 жылы Далият әл-Кармельде Фредди Кривин қоры қаржылаған теннис мектебі ашылды, және 12 жасөспер Йокнеамдағы Израиль теннис орталығындағы балалармен апта сайынғы бірлескен бағдарламаға қатысады.
In 2012, a tennis school financed by the Freddie Krivine Foundation opened in Daliyat al Karmel and 12 youngsters take part in a weekly co existence program with children at the Israel Tennis Center in Yokneam.
Мево Кармель жоғары технологиялық паркі
Далият әл Кармель мен Исфия Йокнеам Ильит және Мегиддо өңірлік кеңесімен бірлесіп, қазіргі жоғары технологиялық экожүйенің артықшылықтарын пайдалану мақсатында Мево Кармель еврей-араб индустриялық паркін дамытуда.
Daliyat al Karmel and Isfiya joined Yokneam Illit and the Megiddo Regional Council to develop the Mevo Carmel Jewish Arab Industrial Park to benefit from the existing high tech ecosystem.
Туған қалалар
2007 жылы Далият әл-Кармель Молдованың Унгени қаласымен серіктестік туралы келісімге қол қойды. 2008 жылы Молдова елшісі Лариса Микулет қала әкімі Акрам Хассонның шақыруымен Далият әл-Кармельге келді.
In 2007, Daliyat al Karmel signed a partnership agreement with Ungheni, Moldova. In 2008, the Ambassador of Moldova, Larisa Miculet visited Daliyat al Karmel at the invitation of the mayor, Akram Hasson.