Тері арқылы көру: Парапсихологиялық құбылыс және ғылыми дәлелдерінің жоқтығы

Кіріспе

Дермооптикалық қабылдау (DOP, сонымен қатар дермалық көру, дермооптика, тері көру, тері оқу, саусақ көру, терілік сезіну, цифрлық көру және биоинтроскопия деп те аталады) – парапсихологиялық әдебиетте тері арқылы (көздерді пайдаланбай, соқыр көруден өзгеше) түстерді, жарықтықтағы айырмашылықтарды және/немесе қалыптасқан бейнелерді қабылдау қабілетін білдіретін термин. Әсіресе, бұл қабілет саусақ ұштарымен тигенде байқалады. Дермооптикалық қабылдауға ие екенін айтатындар, саусақтарының немесе қолдарының терісі арқылы көре алатындарын мәлімдейді. ДОП-қа ие екендерін көрсету үшін көздерін байлап оқуды жиі демонстрациялайды. Аталған құбылыс ғылыми тұрғыдан дәлелденген жоқ. Пароптикалық көру – көзсіз көру, көзсіз қабылдау. ДОП-тан өзге, мысалы, жарық өткізбейтін қорапқа жасырылған нысанды көру қабілетін де қамтиды.

Тарих

Батыстың алғашқы ғылыми есептері 17 ғасырда жазылған. Жылдар бойы шашыраңқы жағдайлар туралы хабарлау жалғасты, бірақ ғылыми қызығушылық 20 ғасырға дейін арта қоймады. 20 ғасырдың басында Хоакин Мария Аргамасилла, "рентгендік көзді испанец" атымен танымал болған, жабық металл қораптар арқылы жазудың немесе ойыншық текшелердегі сандардың мазмұнын оқи аламын деп мәлімдеді. Аргамасилла Густав Гелей мен Чарльз Ришеге өзінің нағыз психикалық қабілеттері бар екеніне сендіріп алдады. 1924 жылы Гарри Гудини оның алаяқ екенін әшкереледі. Аргамасилла қарапайым көзін байлап, қораптың жиегін көтеріп, ешкім байқамайынша ішіне қарайтын болды. "Лайф" журналы 1964 жылғы 12 маусымда және 1937 жылғы 19 сәуірде бірнеше жағдайды "рентгендік кереметтер" деп атап хабарлады, бірақ барлығы да бақыланатын жағдайларда сынақтан өткенде алдаушылыққа жол бергені анықталды. Разран 1945 жылдан бастап Куинс университетіндегі Психология кафедрасын басқарды, бірақ 1966 жылы осы лауазымынан бас тартты. 2010 жылы итальяндық Р.Г. атты әйел, рентгендік көру арқылы жабық қораптардың ішін көріп, ондағы заттарды сипаттай аламын деп мәлімдеді. Павия университетінде Массимо Полидоро, химик Луиджи Гарлашелли және физик Адалберто Пьяццоли оны сынақтан өткізді. Он екі нысан таңдалып, ағаш қораптарға салынды. Ол сынақтан сүрінді, тек бір нысанды ғана дұрыс анықтады. DOP-ты зерткен Джо Никель: "Күні бүгінге дейін ешкім рентгендік көрудің немесе кез келген басқа да түрдегі көрегендіктің немесе ЭСП-ның болуын тиісті бақыланатын жағдайларда сенімді түрде дәлелдеген жоқ" деді. Алдын ала нәтижелер негізгі ғылыми қауымдастық тарапынан қабылданбады, себебі процедуралар қатысушылардың алдауын болдырмау үшін жеткілікті қатаң болған жоқ, эффектіні сенімді түрде қайталауда қиындықтар туды және қағаздағы сияның текстурасы арқылы түстерді тану мүмкіндігіне қатысты алаңдаушылықтар болды (ерте жасынан соқыр адамдар қағаздан 0,2 миллиметрге дейін көтерілген Брайль өрнектерін тани алады, ал саусақтардың рельефті ажырату шегі әлі белгісіз). DOP бойынша оң нәтижелердің көпшілігі қатысушылардың сиқыршылардың әдістерін қолдануы немесе "мұрыннан қарау" (қатысушылардың алдауы) арқылы алаяқтықпен түсіндірілді. Соңғы жылдары DOP ЭСП-мен байланысы жоқ негізгі зерттеулердің нысаны болды. Алаяқтықтан басқа, саусақтар қағаздағы түстерден шығатын сәулелерді қалай "көре алатыны" туралы бірнеше гипотезалар бар, бірақ олардың ешқайсысы да сәтті сынақтан өткен жоқ. Мысалы, адамдар саусақтарын боялған және боялмаған беттерге жақын ұстап, оларды дене жылуының сәулелену деңгейіне қарай ажырата алады. Саусақтар қағаздағы әр түрлі сиялардан шығатын жылу сәулесін анықтауға жеткілікті сезімтал болатыны расталмағанмен, соқыр адамдар мұны істей алады деген теория бар.

The first Western scientific reports are from the 17th century. Scattered cases kept being reported over the years, but scientific interest didn't pick up until the 20th century. In the early 20th century Joaquín María Argamasilla known as the "Spaniard with X ray Eyes" claimed to be able to read handwriting or numbers on dice through closed metal boxes. Argamasilla managed to fool Gustav Geley and Charles Richet into believing he had genuine psychic powers. In 1924 he was exposed by Harry Houdini as a fraud. Argamasilla peeked through his simple blindfold and lifted up the edge of the box so he could look inside it without others noticing. Life magazine reported on several cases on June 12, 1964, and on April 19, 1937, calling them "X ray wonders", but all of them were found to be cheating when tested under controlled conditions. Razran had been head of the Psychology department at Queens since 1945, but relinquished the post in 1966. In 2010, an Italian lady known as R. G. who claimed she could peer inside sealed boxes with X ray vision to describe what is inside was tested at the University of Pavia by Massimo Polidoro, chemist Luigi Garlaschelli and physicist Adalberto Piazzoli. Twelve objects were selected and placed in wooden boxes. She failed the test, getting only one object correct. Joe Nickell who has studied DOP has written "To date, no one has demonstrated convincingly, under suitably controlled conditions, the existence of X ray sight or any other form of clairvoyance or ESP." Alleged positive results haven't been accepted by the mainstream scientific community due to procedures not being tight enough to prevent cheating by participants, problems with replicating the effect reliably, and concerns about the colors being recognized by the texture of the ink on the paper (people who are blind from an early age can recognize Braille patters that only have .2 millimeters of elevation above the paper, and the limit of relief distinction in fingers is still unknown). Most of DOP positive results have been explained as cheating by participants, either via the use of magicians' tricks, or via "peeking down the nose" (cheating by participants) In recent years, DOP has been the object of mainstream research that had no links with ESP. Apart from trickery, there are several hypotheses about how fingers could "see" radiation emitted by the colors in the paper, but none have been tested successfully. For example, people can hold their fingers near to painted and non painted surfaces, and distinguish them by how much corporal heat is radiated back to their fingers. While it has not been verified if fingers can be sensitive enough to detect heat radiation from different inks in paper, it is theorized that blind people could plausibly do it.

Кітаптар тізімі (ағылшын, орыс және украин тілдерінде)

Познанская, Н. Б. (1936 ж.). Кожаның инфрақызыл және көрінетін сәулелерге сезімталдығы, «Сарапшылар бюлетені. биология және медицина», т. 2, шығарылым 5. Познанская, Н. Б. (1938 ж.). Кожаның көрінетін және инфрақызыл сәулеленуге сезімталдығы, «КСРО Физиологиялық журналы», т. XXIV, шығарылым 4. Леонтьев, А. Н. Психика дамуының мәселелері. М., МГУ, 1959 ж. Гудини, Х. (1924 ж.). Еуропа мен Американың белгілі ғалымдарын рентген көру қабілетімен таң қалдырған әйгілі испан Аргамасилланың толық ашылуы. Адамс Пресс. А.С. Новомейскийдің тері-оптикалық сезімталдық мәселелері бойынша жарияланымдарының тізімі. Мизрахи В.М. (1998 ж.). Соқыр оқушылардағы түс тері-оптикалық қабылдауының дамуының психологиялық шарттары (осы еңбек). Психология ғылымдарының кандидаты диссертациясы. Киев қаласы.