Кіріспе

Бұзық тас, мөлшері, пішіні және текстурасы біркелкі емес, құрылыс материалы ретінде қолданылады.

Ұсақ тас – бұл мөлшері, пішіні және текстурасы біркелкі емес бұзық тас; әсіресе ішкі толтыру үшін өңделмеген. Топырақта табиғи түрде кездесетін ұсақ тас "браш" деп те аталады (топырақ брашымен салыстырыңыз). Егер болса, жер жыртылғанда немесе өңделгенде оны байқау оңай.

Ғимарат

"Рубльді жұмыс" – бірнеше түрлі қалау жұмыстарына қолданылатын атау. Бір түрі, тастар қабырғаға тақтайшалар арасында шалақтап салынып, бетонға ұқсас ерітіндімен біріктірілетін қалау, итальян тілінде "muraglia di getto" және француз тілінде "bocage" деп аталады. Пәкістанде қиыршық тас пен бетоннан құйылған қабырғалар "situ" деп аталады, бұл сөздің түбі санскрит тілінен шыққан болуы мүмкін (латын тіліндегі "in situ" сөзі "орында жасалған" деген мағынаны білдіреді). Ешқандай қатарлама жасамай, әртүрлі өлшемдегі тастармен жасалған қалау "қиыршық тас қалау" деп аталады. Егер осындай қалау қатарламалармен жасалса, ол "қатарлы қиыршық тас қалау" деп аталады. Құрғақ тас қалау – ерітінді қолданбай жасалған ұқсас жұмыс. Ол тастардың бір-біріне жақсы бекітілуі және қабырға қалыңдығы бойынша тастардың реттелген орналасуы арқылы байланысады. Егер қабырға осылай жиналса, ерітіндімен қаланған қабырғадан мықтырақ болады.

Мальтадағы үйінді қабырғалар

Мальта аралының барлық жерінде қиыршық тас қабырғалар кездеседі. Сицилия мен араб елдерінде де осындай қабырғалар жиі табылады. Бұл қабырғаларды салуға қолданылған тастардың әртүрлі пішіндері мен өлшемдері, жер бетінде немесе топырақта кездесетін тастарға ұқсайды. Осы қабырғаларды егістіктің айналасында салу практикасы, Мальтадағы және Сицилиядағы арабтардың билігі кезінде, шамамен бір уақытта арабтардың билігінде болған Сицилиядағы арабтардың ықпалымен туған болуы мүмкін. Мальталық шаруалар бұл қабырғалардың техникасы, әсіресе ресурстар шектеулі болған кезеңде өте пайдалы екенін байқады. Қиыршық тас қабырғалар екі шаруашылықтың жер шегарасын белгілеу үшін қолданылады. Бұл қабырғалардың ең маңызды артықшылығы – қатты жаңбыр жауғанда, олардың құрылымы артық судың өтіп кетуіне мүмкіндік береді, соның салдарынан су егінге зиян келтірмейді. Қабырға құрылымы судың өтуіне жол беретін болғандықтан, топырақ эрозиясының алдын алады, топырақ тұтқындалып, егістіктен шайылып кетпейді. Көптеген қиыршық тас қабырғаларды тау беткейлерінде және жартастардың арасында, жердің еңістігі жоғары және топырақ шайылу қаупі бар жерлерде көруге болады.