Кіріспе

Бактерия түрі

Stenotrophomonas maltophilia – ауаға мұқтаж, ферментацияланбайтын, грам-теріс бактерия. Бұл сирек кездесетін бактерия, және адам организміне жұққан инфекцияны емдеу қиын. Алғашқыда Bacterium bookeri деп жіктеліп, кейін Pseudomonas maltophilia деп қайта аталды. S. maltophilia сонымен қатар 1993 жылы Stenotrophomonas туысының типтік түрі болар бұрын Xanthomonas туысына жатқызылды. S. maltophilia туысының басқа өкілдеріне қарағанда сәл кішірек (0,7–1,8 × 0,4–0,7 мкм). Олар полярлы қамшыларының арқасында қозғалады және пигменттелген колонияларды түзететін МакКонки агарында жақсы өседі. S. maltophilia каталазаға оң, оксидазаға теріс (осы қасиеті оны туыстың басқа өкілдерінен ерекшелейді) және жасушадан тыс ДНҚзаға оң реакция береді. S. maltophilia сулы ортада, топырақта және өсімдіктерде кең таралған; сонымен қатар, биотехнология саласында қолданылады. Иммундық тапшылығы бар науқастарда S. maltophilia ауруханалық инфекцияларға алып келуі мүмкін. Бұл сонымен қатар, кістік фиброз, қатерлі ісік және ЖИТС/АИДС аурулары бар науқастарда мүмкіндікті инфекциялармен байланысты жаңа пайда болатын нозокомиалды патоген. Бұл организмнің медициналық имплантаттар мен катетерлер сияқты тірі емес беттерге жабысуы, ауруханаға жатқан науқастар үшін үлкен қауіп тудырады.

Патогенез

S. maltophilia жиі ылғалды беттерді, мысалы, механикалық желдеткіште қолданылатын түтіктерді және ішек катетерлерін, сондай-ақ сору катетері мен эндоскоптар сияқты медициналық құрылғыларды қоныстандырады. S. maltophilia Pseudomonas aeruginosa-мен жиі кездеседі және көп түрлі биофильмдер құрайды. S. maltophilia P. aeruginosa құрылымдарының архитектурасына елеулі әсер етеді, ұзартылған жіпшелердің дамуына себеп болады. Бұл өзгерістер S. maltophilia кодтайтын диффузиялық сигнал беру факторының нәтижесінде пайда болады. Тыныс алу немесе зәр шығару жолдарының микробиологиялық егісінде S. maltophilia-ның өсуін оның төмен патогенділігіне байланысты интерпретациялау қиын, және ол инфекцияны дәлелдемейді. Иммунокомпетентті адамдарда S. maltophilia пневмонияның, несеп жолының инфекциясының немесе қан ағынының инфекциясының сирек себебі болып табылады; бірақ иммунокомпромиттіді пациенттерде S. maltophilia жасырын өкпе инфекцияларының көзі болып табылады. Кистоздық фиброзбен ауыратын адамдарда S. maltophilia қоныстану деңгейі артып келеді. Қабыну реакциясын қасақана тудыру S. maltophilia инфекциясының басты патогендік механизмі болып табылады. S. maltophilia сыртқы мембраналық везикулаларды (OMV) шығарады, олар қабыну реакциясын тудырады. S. maltophilia ATCC 13637-нің OMV-лары адам өкпесі эпителийлік жасушаларына цитотоксикалық екені анықталды. Бұл OMV-лар қабынуға ықпал ететін цитокин және химиокин гендерінің экспрессиясын стимуляциялайды, оның ішінде интерлейкин (IL) 1β, IL 6, IL 8, ісік некрозы факторы α және моноциттерді тартатын протеин 1.

Емдеу

S. maltophilia екі индукцияланатын хромосомалық металло β-лактамазалардың (L1 және L2 деп аталады) өндірілуіне байланысты көптеген кең спектрлі антибиотиктерге (барлық карбапенемдерді қоса алғанда) табиғи түрде төзімді. Бұл инфекция жұқтырған науқастарды емдеуді өте қиын етеді. S. maltophilia қоршаған ортада кеңінен таралған және оны жою мүмкін емес, бұл профилактиканы да өте қиын етеді. Сезімталдық сынағы үшін стандартты емес өсіру техникалары қажет (30 °C температурада инкубациялау). Дұрыс емес температурада сынау нәтижесінде изоляттар іс жүзінде резистентті болғанда, олар сезімтал деп қате көрсетілуі мүмкін. Диск диффузиясы әдістерін пайдалануға болмайды, себебі олар сенімсіз, оның орнына агарды сұйыту әдісі қолданылуы керек. S. maltophilia жоғары вирулентті организм емес және инфекцияланған протезді алып тастау көбінесе инфекцияны емдеу үшін жеткілікті; протезді алып тастау мүмкін болмаған жағдайда ғана антибиотиктер қажет. S. maltophilia штаммдарының көптеген түрлері котримоксазол мен тикарциллинге сезімтал, бірақ резистенттілік күшейіп келеді. Әдетте пиперациллин мен цефтазидимге жақсы сезімтал. Тигециклин де тиімді препарат. Полимиксин B, кем дегенде in vitro жағдайында тиімді ем болуы мүмкін, бірақ жиі қосалқы әсерлерге алып келеді.

Эпидемиология

Стенотрофомоналық инфекциялар, нашар иммундық жүйесі бар және денсаулығы нашарлаған адамдар арасында жоғары аурушаңдық пен өлім-жітіммен байланысты. Стенотрофомонас инфекциясының қауіп факторларына: ВИЧ инфекциясы, қатерлі ісік, кістік фиброз, нейтропения, жасанды тыныс алу аппараты, денеден тыс мембраналық оттегімен қамтамасыз ету, орталық веналық катетерлер, жақында жасалған операция, жарақат, ұзақ мерзімді ауруханада жату, жансақтау бөліміне түсу және кең спектрлі антибиотиктерді қолдану кіреді.

Тарих

Стенотрофомонас мальтофилия бұрын әртүрлі атаулармен белгілі болған. Ол алғаш рет 1943 жылы плевралық эффузияда табылып, Bacterium bookeri деп аталды. Кейін 1961 жылы Pseudomonas maltophilia деп қайта аталды. 1983 жылы Xanthomonas туысына, ал ең соңғы рет 1993 жылы Stenotrophomonas туысына жіберілді.