«Жолдас Жаңа жыл» — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

2005 жылы Кристиан Карионның "Joyeux Noël" фильмі. "Joyeux Noël" француз тілінде "Қуанышты Рождество" дегенді білдіреді. Басқа қолданыстары үшін қараңыз Рождество (айқындама) және Merry Christmas (айқындама).

"Joyeux Noël" (ағылшын тілінде: Merry Christmas) – 1914 жылғы желтоқсандағы Рождество бітіміне негізделген 2005 жылғы соғыс драмасы, француз, британ және неміс сарбаздарының көзімен бейнеленген. Фильмнің сценарийін жазып, режиссерлік еткен – Кристиан Карион. Туынды 2005 жылғы Канн кинофестивалінде конкурсқа қатыспай көрсетілді. Өлімінен бұрын Ян Ричардсонның соңғы түсірілімдерінің бірі енген бұл фильм 78-ші «Оскар» сыйлығының «Үздік шетелдік фильм» номинациясына ұсынылды. Бұл 1914 жылғы желтоқсанда болған нақты оқиғаның көркемделіп айтылған нұсқасы. Ол кезде Германияның тәждік ханзадасы Вильгельм Берлин императорлық операсының жетекші әншісін фронтқа жеке сапармен жіберді. Тенор Уолтер Кирхгоффтың 120-шы және 124-ші Вюртемберг полкіне ән орындауы шотланд сарбаздарын окоптан тұрып қол соғуға итерді.

Сюжет

Бұл оқиға негізінен алты кейіпкерге арналған: Гордон (Royal Scots Fusiliers лейтенанты); Аудеберт (26-шы жаяу әскердегі француз лейтенанты және генералдың ыңғайсыз ұлы); Хорстмайер (93-ші жаяу әскердің еврей неміс лейтенанты); Пастор Палмер (шапағатшы және салғышты тасушы ретінде жұмыс істейтін шотландтық діни қызметкер); және екі әйгілі опера жұлдызы, неміс теноры Николаус Спринк (Вальтер Кирхоффтың прототипі) және оның даниялық жарбеті, меццо-сопрано Анна Соренсен. Фильм мектеп оқушыларының өз елдерін мадақтап, жауларын айыптаған патриоттық сөздерімен басталады. Шотландияда екі жас бауыр, Джонатан мен Уильям, соғысқа аттанады, одан кейін олардың пасторы Пастор Палмер де капеллан болып қосылады. Германияда Спринк өнер көрсету кезінде неміс офицерінің резервке шақыру туралы хабарламасымен тоқтатылады. Француз сарбазы Аудеберт жүкті әйелінің суретіне қарайды, оны артында қалдыруға мәжбүр болды (Францияның оккупацияланған бөлігінде, оның окопының алдында) және одақтастардың неміс шебіне шабуыл жасауына окопқа түсуге дайындалады. Бірақ шабуыл сәтсіз аяқталады, француз бен британдықтар көп шығынға ұшырайды, ал Уильям қаза табады. Германияда Анна тәж шаһзада Вильгельм үшін өнер көрсетуге рұқсат алады, ал Спринкке онымен бірге болуға рұқсат беріледі. Олар бір түнді бірге өткізеді, содан кейін өнер көрсетеді. Содан кейін Спринк генералдардың штаб-пәтердегі жайлылығына ашуланып, әскерге ән айту үшін майданға қайтуға шешім қабылдайды. Спринк бастапқыда Аннаның өзімен бірге баруына қарсылық білдіреді, бірақ көп ұзамай келіседі. Бейресми атысты тоқтату британдықтар мерекелік әндер мен үйден ән-күйлерді, қапшықтармен бірге орындағанда басталады. Спринк пен Соренсен неміс майданына жетеді, Спринк жолдастарына ән айтады. Спринк "Тынық түнді" әндейді, оған шотландтық майданнан Пастор Палмердің қазылар тобы қосылады. Спринк Палмерге жауап береді және "Adeste Fideles" әнін айтып, шағын Рождестволық ағашпен окоптан шығады. Спринктің бастамасымен Аудеберт, Хорстмайер және Гордон ешкімнің жерінде кездесіп, кешке атысты тоқтатуға келіседі. Әскерлер бір-бірімен кездесіп, бір-біріне "Жау-Жау Рождество", "Frohe Weihnachten" және "Бақытты Рождество" тілейді. Олар шоколад, шампан және жақындарының суреттерін алмасады. Хорстмайер Аудебертке шабуыл кезінде жоғалған әйелінің суреті бар әмиянын қайтарады. Пастор Палмер әскерилер үшін қысқаша құлшылық өткізеді (осы кезде католик шіркеуінде қолданылған латын тілінде), ал әскерлер терең сезіммен қайтады. Бірақ Джонатан айналасында болып жатқан оқиғаларға мүлдем бейжай, тек ағасының қазасына қайғырып, күйінеді. Келесі күні таңертең лейтенанттар атысты тоқтатуды ұзартуға келіседі, бұл екі тарапқа да өлгендерін жерлеуге және күннің қалған бөлігінде жақсы қарым-қатынас жасауға мүмкіндік береді. Әскерлері футбол ойнағанда Аудеберт пен Хорстмайер Париж мен Ленс туралы естеліктері мен отбасылары туралы әңгімелесіп, оларға жанашырлық танытады. Хорстмайер Аудеберттің әйеліне Ленске хат алып баруды ұсынады. Келесі күні неміс күштері одақтастар позициясын бомбалағанда, Хорстмайер француз және британдық сарбаздарға өзінің окопында баспана беруді ұсынады, ал Аудеберт пен Гордон немістерді өздерінің жауапты бомбалауынан қорғауды ұсынады. Ажырасу алдында Аудеберт пен Хорстмайер атысты тоқтатудың шынымен аяқталғанын біліп, олар достас бола алмайтындарына өкінеді және екеуі де соғыстан аман қалады деп үміттенеді. Аудеберт Хорстмайердің француз тілін жақсы білгенін мақтағанда, неміс оның әйелі француз екенін айтады. Бомбалаудан бұрын Хорстмайер Анна мен Спринктің неміс басшысының рұқсатынсыз майдан жауынгерлерін көңілдестіру үшін кеткенін біледі және екеуіне де Спринктің мойынсұнбағаны үшін тұтқындалатынын хабарлайды. Немістер окоптарына қайтып келгенде, Анна мен Спринк артта қалып, бөлінуден аулақ болу үшін Аудеберттен оларды тұтқынға алуын сұрайды. Олар оған неміс сарбаздарының хаттарын (Анна Берлинге оралғанда оларды жеткізеді деп үміттенген), сондай-ақ бүкіл майданның сарбаздарының хаттарын береді, бұл хаттарды әскери билік ұстап алады, соның арқасында атысты тоқтату фактісі анықталады. Пастор Палмер өзінің еншісіне қайтарылып, батальоны ұятқа қалу үшін таратылады. Ол атысты тоқтатудың адамгершілігі мен ізгі ниетіне тоқталса да, епископ оны сөгіп, жаңадан келген сарбаздарға немістердің жамандығы туралы уағыз айтады, оларды олардың барлығын өлтіруге шақырады. Пастор Палмер уағызды естіп, кеткенде крестін шешеді. Окоптарда британдықтар ашулы майордың бұйрығымен (атысты тоқтатуға ашуланған) неміс сарбазын атып тастауға бұйрық алады, ол ешкімнің жеріне кіріп, француз шебіне қарай беттейді. Барлық сарбаздар оған қасады, бірақ ашулы Джонатан ғана нысаналы неміс сарбазын атып өлтіреді. Аудеберт таныс сағаттың дауысын естіп, сыртқа шығып, сол сарбаздың оның жеке сарбазы Поншел екенін көреді. Өлім алдында Поншел неміс сарбаздарының көмегімен анасына барып, оныңмен кофе ішкенін айтады. Ол Аудебертке кішкентай ұлы Анридің бар екенін де хабарлайды. Аудеберт Верденге жіберіліп, әкесінен сөгіс естиді. Жаңа Аудеберт әкесіне фронттағы дос болуына өкініш білдірмейтінін және окоптардағы күресті білмейтін жоғары лауазымды шенеуніктерге деген жек көруін білдіреді. Ол әкесіне жаңа немересі Анридің бар екенін де хабарлайды. Бұл жаңалыққа қозғалған генерал олар екеуі де осы соғыстан аман қалуға тырысыңдар демек болады. Хорстмайер мен оның әскерлері, пойызға тығылып, неміс тәж шаһзадасы оларды шығыс майданға жіберуге бұйрық береді, Германия арқылы өтетін отбасыларын көруге рұқсат бермейді. Ол Йоргтың гармоникасын таптап, Хорстмайердің Темір крестіне лайық емес екенін айтады. Пойыз кеткен кезде немістер британдықтардан үйренген британдық колядканы әндей бастайды. (Бұл колядка, "L'Hymne des Fraternisés" / "I'm Dreaming of Home", шындығында Лори Барт пен Филипп Ромбидің заманауи композициясы.)

The story centres mainly upon six characters: Gordon (a Lieutenant of the Royal Scots Fusiliers); Audebert (a French Lieutenant in the 26th Infantry and reluctant son of a general); Horstmayer (a Jewish German Lieutenant of the 93rd Infantry); Father Palmer (a Scottish priest working as a chaplain and stretcher bearer); and two famous opera stars, German tenor Nikolaus Sprink (based on Walter Kirchhoff) and his Danish fiancée, mezzo soprano Anna Sørensen. The film begins with scenes of schoolboys reciting patriotic speeches that both praise their countries and condemn their enemies. In Scotland, two young brothers, Jonathan and William, join up to fight, followed by their priest, Father Palmer, who becomes a chaplain. In Germany, Sprink is interrupted during a performance by a German officer announcing a reserve call up. French soldier Audebert looks at a photograph of his pregnant wife, whom he has had to leave behind (in the occupied part of France, just in front of his trench), and prepares to exit into the trenches for an Allied assault on German lines. However, the assault fails, with the French and British taking many casualties while William loses his life. In Germany, Anna gets permission to perform for Crown Prince Wilhelm, and Sprink is allowed to accompany her. They spend a night together and then perform. Afterward, Sprink expresses bitterness at the comfort of the generals at their headquarters and resolves to go back to the front to sing for the troops. Sprink initially opposes Anna's decision to go with him, but he agrees shortly afterward. The unofficial truce begins when the British begin to sing festive songs and songs from home, accompanied by bagpipes. Sprink and Sørensen arrive on the German front line, and Sprink sings for his comrades. As Sprink sings "Silent Night", he is accompanied by Father Palmer's bagpipes from the Scottish front line. Sprink responds to Palmer and exits his trench with a small Christmas tree, singing "Adeste Fideles". Following Sprink's lead, Audebert, Horstmayer, and Gordon meet in no man's land and agree on a cease fire for the evening. The various soldiers meet and wish each other "Joyeux Noël", "Frohe Weihnachten", and "Merry Christmas". They exchange chocolate, champagne, and photographs of loved ones. Horstmayer gives Audebert back his wallet containing a photograph of his wife, which was lost in the attack a few days prior, and they connect over pre war memories. Father Palmer celebrates a brief Mass for the soldiers (in Latin as was the practice in the Catholic Church at that time), and the soldiers retire deeply moved. However, Jonathan remains totally unmoved by the events around him, choosing to grieve for his brother. The following morning, the Lieutenants agree to extend the truce to allow each side to bury their dead, followed by cordial fraternisation for the rest of the day. As their soldiers play football, Audebert and Horstmayer sympathise, speaking in French of their memories of Paris and Lens, and their families. Horstmayer offers to take a letter to Lens for Audebert's wife. The next day, as the German forces shell the Allied position, Horstmayer offers to shelter the French and British soldiers in his trench, an offer Audebert and Gordon return to protect the Germans from their own retaliatory bombing. Before parting, aware that the truce has now truly ended, Audebert and Horstmayer lament that they cannot be friends, and hope that they both survive the war. As Audebert compliments Horstmayer on his French, the German reveals that his wife is French. Prior to the bombing, Horstmayer learns that Anna and Sprink left without the German superior's assent to entertain fellow front soldiers and informs both that Sprink is going to be arrested for disobedience. As the Germans regain their trenches, Anna and Sprink remain behind and ask Audebert to take them as captives, in order to avoid separation. Letters that they hand over to him from the German soldiers (who had been hoping Anna would deliver them when she returned to Berlin), as well as letters from soldiers all across the front, are intercepted by military authorities, revealing that the truce had occurred. Father Palmer is being sent back to his own parish and his battalion is disbanded as a mark of shame. Despite emphasising the humanity and goodwill of the truce, he is rebuked by the bishop, who then preaches an anti German sermon to new recruits, in which he describes the Germans as inhumane and commands the recruits to kill every one of them. Father Palmer overhears the sermon and removes his cross as he leaves. Back in the trenches, the British are ordered by a furious major (who is angered by the truce) to shoot a German soldier who is entering no man's land and crossing towards French lines. All of the soldiers deliberately miss in response, except the bitter Jonathan, who shoots the targeted German soldier. Audebert, hearing the familiar alarm clock ringing outside, rushes out and discovers that the soldier is a disguised Ponchel, his batman. With his dying words, Ponchel reveals he gained help from the German soldiers, visited his mother, and had coffee with her. He also informs Audebert that he has a young son named Henri. Audebert is punished by being sent to Verdun, and he receives a dressing down from his father, a general. In a culminating rant, young Audebert upbraids his father, expressing no remorse at the fraternisation at the front, and his disgust for civilians and superiors who talk of sacrifice but know nothing of the struggle in the trenches. He also informs the general about his new grandson Henri. Moved by this revelation, the general then recommends they "both try and survive this war for him". Horstmayer and his troops, who are confined in a train, are informed by the German Crown Prince that they are to be shipped to the Eastern Front, without permission to see their families as they pass through Germany. He then stomps on Jörg's harmonica and says that Horstmayer does not deserve his Iron Cross. As the train departs, the Germans start humming a British carol they learnt from the British. (The carol in question, "L'Hymne des Fraternisés" / "I'm Dreaming of Home", is in fact a modern composition by Lori Barth and Philippe Rombi.)

Даму және өндіріс

Карионның жастық шағы Солтүстік Франциядағы ата-анасының шаруашылығында өтті, онда ол Бірінші дүниежүзілік соғысты үнемі есіне түсіретін, себебі отбасы егістікте қауіпті жарылмаған снарядтарды жиі табатын. Ол сонымен қатар француз сарбаздарының түнде окоптардан шығып, жақын маңдағы неміс басқан қалаларда әйелдерімен кездесіп, ертесіне таңертең қайта соғысқа оралатын оқиғаларын да естіген. Карион Францияда өскен кезінде Рождестволық бітім туралы ешқашан естімегенін айтты, өйткені француз әскері мен билігі оны басып тастаған, оны мойынсұнбаушылық актісі деп қарағандықтан. Ол осы оқиғалармен тарихшының арқасында танысты, ол оған Франция, Ұлыбритания және Германиядағы мұрағатталған фотосуреттер мен құжаттарды көрсетті, содан кейін ол осы тақырыпқа қызығушылық танытты. Ол барлық сарбаздарды бірдей көңіл жағдасында бейнелеуге тырысты, себебі "алдыңғы қатардағы адамдар бір-бірін түсіне алады, өйткені олардың өмірі мен қиындықтары бірдей", сондықтан ол осы бітімнің қалай туындағанын түсінуге ұмтылды.

Бейімделулер

Кевин Путстың 2011 жылғы "Тынық түн" операсы "Жуас Ноэль" сценарийі негізінде жазылған.

Сыни жауап

Joyeux Noël Rotten Tomatoes веб-сайтында 112 шолуға негізделген 74% мақұлдау рейтингісіне ие, орташа бағасы 6.77/10. Сайттың сын пікірінде: "Joyeux Noël фильміндегі терең адамгершілік оның сезімталдығын кешіруге мүмкіндік береді" делінген. Metacritic 26 сыншының бағалауы бойынша 100 балдық шкала бойынша 70 бал берді, бұл "жалпысынан жағымды пікірлер" дегенді білдіреді. The New York Times газетінің киносыншысы Стивен Холден фильмді жақсы бағалап, былай деп жазды: "Егер фильмдегі соғыстың абсурдтығы туралы сезімдер өте жоғары деңгейде болса, неге Joyeux Noël жер бетіндегі бейбітшілікті жариялайтын әдемі құттықтау карточкасы сияқты жұмсақ және түсініксіз сезіледі? Мүмкін, себебі 21-ші ғасырдағы соғыстар діни, идеологиялық және экономикалық айырмашылықтарға толы, олар Еуропалық аумақтық даулар мен Бірінші дүниежүзілік соғыстың себептері болған билік күресінен гөрі тереңірек және шешуге қиын сезіледі. Сыншы Роджер Эберт те фильмнің сезімталдығы туралы жазды: "Joyeux Noël-де де қан төгілу орын алады, әсіресе қаһарлы шабуылда, бірақ фильм қасіреттен кейінгі демалыс туралы, және оның Paths of Glory сияқты фильмдердегі қатыгездік деңгейі жоқ. Оның сезімталдығы осы бейбіт сәт шын мәнінде болды деген оймен жұмсатылады, осыған жазаланған және көптеген адамдар одан көп ұзамай қайтыс болғандар арасында. Бірақ бір Рождествода олар адамзаттың бауырластығы деп аталатын нәрсені білдіре алды, бұл, мүмкін, тым оптимистік көзқарас".