Кіріспе

Рабба (الربة) – Иорданияның Карак облысындағы қала. Ежелгі Ареополь ретінде, бұл бұрынғы епископтық және қазіргі латын католиктерінің титулярлық орталығы. Рабба Әл-Карак қаласынан шамамен 15 километр солтүстікке қарай орналасқан. 2015 жылы халық саны 7200-ге жуық болды.

География

Рабба тарихи Патша жолында жатыр. Ол батыста Уди Ибн Хаммадқа, ал шығыста шөлге айналатын тар, жартылай құнарлы жазықта орналасқан. Қаланың солтүстік жиегінде Мұта университетінің бөлімшесі – Шаруашылық колледжі орналасқан.

Темір дәуірі мен Византия дәуірі

Рабба бұрын Моавтың Раббат қаласы деп белгілі болған. Ежелгі грек және рим дәуірінде ол грек тілінде Ареополь деп аталды. Ол сол кездегі Қарақ үстіртінің екі маңызды қаласының бірі еді. Евсевий осы жердің қорқынышты екенін айтқан, сондай-ақ Иерокл, Византиялық Стефан, Созомен және «Notitia Dignitatum» еңбектерінде де кездеседі. Қала «Табула Путингерияна» мен Мадаба картасында көрсетілген, сонымен қатар көптеген тас белгілерде де айғақталған. Ареополь 193 және 222 жылдары аралығында өз монеталарын да шығарған.

Мамлюк дәуірі

1321 жылы Абу'л Фида былай деп жазды: "Мааб немесе Ар Рабба Балка провинциясында орналасқан. Х ғасырдағы араб географы әл-Мухаллабидің айтуынша, бұл жер мен Адхрух – Джабал аш-Шарахтың екі қаласы. Мааб өте көне қала болған, оның қалдықтары толығымен жоғалып кеткен, ал оның орнында Ар Рабба деп аталатын ауыл пайда болған. Ол Аль-Карак ауданында орналасқан, және солтүстікке қарай жарты күндік сапарда жатыр. Ар Раббаның жанында алыстан көрінетін Шайхан деп аталатын өте биік төбе бар."

Осман дәуірі

1596 жылы Осман империясының салық тізімінде Кафр Рабба деп тіркелді, ол Аджлун санджағының құрамындағы Карак нахиясында (кіші аудан) орналасқан. Онда 16 мұсылман және 3 христиан шаңырағы болды. Олар бидай, арпа, жазғы егістер, жүзімзарлар/жеміс ағаштары, ешкілер және ара уларына 25% мөлшерінде белгілі бір салық төледі, сондай-ақ қосымша табыстардан да салық төленді. Жалпы салық сомасы 12000 акче құрады.

Иордания

1961 жылы Раббада 1073 тұрғын болған, олардың 200-і христиан дінін ұстанған.

Археологиялық қалдықтар

Рабба қаласының ортасындағы басты көше бойында набат, рим және византия кезеңдеріне жататын қираған ғимараттар орналасқан. Олар императорлар Диоклетиан мен Максимианға арналған рим ғибадатханасының, византиялық шіркеудің және үңгірлі, көне су қоймасының қалдықтарынан тұрады. Қаланың түкпір-түкпірінде одан да көп кішкентай қираған орындар кездеседі, бірақ олар бұлардай кеңінен сақталмаған.

Халық саны

Рабба қаласы дәстүрлі түрде негізінен Маджали және Зуреикат отбасыларымен қоныстандырылған, олардың біріншісі елде айтарлықтай саяси ықпалға ие. Алайда, 1948 жылы Израиль құрылғаннан бері, Палестинадағы үйлерін қалдырған көптеген палестиналықтар да Раббаға қоныс аударды, қазір қала халқының шамамен үштен бірін құрайды.

Экономика

Раббаның экономикасы көбінесе ауыл шаруашылығына негіделген, және бидай мен сұлы сияқты маусымдық егістерге үлкен мән береді. Көптеген адамдар қой, ешкі немесе сиыр мал өсіреді.