Кіріспе

оның қарындасының қызы және күйеу баласы Пруссияның Вильгельмина ханшайымы (Фредерика София Вильгельмина; 7 тамыз 1751 жылы Берлинде – 9 маусым 1820 жылы Het Loo) Оранның Вильгельм V-нің жұбайы және Нидерландыдағы династиялық партияның және қарсы революцияның іс жүзіндегі көшбасшысы болды. Ол Пруссияның ханзадасы Август Вильгельм мен Брансвик Вольфенбюттельдің герцогинясы Луизаның қызы болды. Вильгельмина Оранж ханшайымының ең ұзақ қызмет еткен жұбайы болды.

Өмірбаян

Вильгельминаны әжесі тәрбиелеген. 1767 жылдың 4 қазанында Берлинде ол Голландияның соңғы штадтгольдері Вильгельм V Оранскийге тұрмысқа шықты. Герцог Луи Эрнест ханзада Вильгельм V-тің немере қызымен оның некесін ұйымдастыруда маңызды рөл атқарды. Ол бірден ханшайымның бірлескен билікке құштар екенін және Луи Эрнесттің үстемдік орнын әлсіретуге кіріскенін байқады. Ол ұзақ хаттар арқылы Пруссия королі Фридрих II-ге шағымданып, оның жайлы ақталды. Ол жеке басында мақтанқор және саяси амбициялы болды; ханшайым ретінде ол күйеуіне басымдық жасап, мемлекеттік саясатқа ашық және жасырын түрде ықпал етті.

Революция

Ол 1781 жылдан бастап Нидерландыдағы революциялық саяси қақтығысқа терең араласты. Ол тек қолдаушы және серіктес ғана емес, сонымен қатар күйеуінің партиясының басты қозғаушы күші болды. Ол өзінің ағасы, Нидерландының генерал-капитаны, Брансвик-Люнебург герцогы Людовик Эрнестті ұнатпады. 1782 жылдан бастап ол династиялық Штадхолдер партиясының нағыз көшбасшысы ретінде ашық танылды, оның жақтастары оны осы рөлді белсенді түрде қабылдауға ынталандырды. Ол шетелдік державалармен тығыз хат алмасып, голландиялық ішкі саясатқа ықпал ету үшін шетелдік қолдаушыларды пайдаланды. 1785 жылы оның жұбайы Гаагадан кетуге мәжбүр болды және тақтан бас тарту талабы қойылды. Вильгельмина Вильгельмды мойынсұнбауға көндірді, содан кейін Фризеландқа – ресми түрде мерейтойға бару үшін, бірақ шын мәнінде ағымдағы саяси қақтығыста қолдау табу мақсатымен барды. 1786 жылы отбасы Гаагадағы астанадан Нимвегенге көшіп келді. 1787 жылы революция толыққанды басталғаннан кейін Вильгельм өзінің сарайын Гелдерге көшірді, ол Гаагаға қайтуға тырысты; 1787 жылғы 28 маусымда ол Гоеянвервельслуисте тоқтатылды, баратын жеріне жол беруге рұқсат күтті; рұқсат берілмегендіктен екі күннен кейін Вильгельмға қайта оралды. Вильгельмина да, оның ағасы Пруссия королі Фридрих Вильгельм II де осы оқиғаны қорлау деп есептеді. Мемлекеттерден кешірім сұрауы екі ультиматумға әкелді, біріншісі 6 тамызда, екіншісі 10 қыркүйекте басталды. Содан кейін Вильгельмина ағасынан әскери араласуды сұрады. Фредерик билікте бір жыл ғана болғанмен, 1787 жылғы 13 қыркүйекте Голландия Республикасына шабуыл жасады. Вильгельм екі аптадан кейін билікке қайта келді, ал көптеген көтерілісшілер қазан айының басында Па-де-Кале (Франция) және Брюссельге қашты. Жыл соңында ханшайым көптеген регенттерді алмастыруды талап етті.

Шөгеру және кейінгі өмір

Алайда 1795 жылы голландиялық патриоттар француздардың қолдауымен қайтып келді, ал Вильгельм өз одақтасы, Ұлыбританияның ағайынды королі Георг III-ке қашты. Шөгіндіде ерлі-зайыптылар 1802 жылға дейін Кьюде тұрды, содан кейін Германияға кетіп, Нассау мен Брауншвейгте қоныстанды (Вилльям 1806 жылы қайтыс болды). Содан кейін Вильгельмина мен оның қызы – екеуі де 1806 жылы күйеулерінен айырылған – Рейн конфедерациясының, Веймар, Ораниенбург және Берлиннің әртүрлі жерлерінде бірге тұрды. Вильгельм V және Вильгельминаның ұлы Вильгельм олармен бірге жер аударылды, бірақ 1813 жылы Нидерландыға оралып, қазіргі Нидерланд монархиясының негізін қалаушы Нидерланд королі Вильгельм I болды. Вильгельмина мен оның қызы 1814 жылы Нидерландыға оралып, Вилла Веллегенге қоныстанды. Ол 1815 жылы Харлемде Ресей императоры Александр I-ді қабылдады.

Өлім

1820 жылдың 9 маусымында Вильгельмина 69 жасында Хет-Лоуда дүние салды. Аналық әулие Апельдорн шіркеуіне жерленді. 1822 жылдың 27 қарашасында оның мәйіті Корольдік криптіне қайта жерленді.