Кіріспе

Америка Құрама Штаттары армиясының генералы (1864-1955)

Генерал Пейтон Конвей Марш (27 желтоқсан 1864 – 13 сәуір 1955) – Америка Құрама Штаттары армиясының жоғары шенді офицері. Ол Филиппин аралдарында, Мексика шекарасында және Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет етті. Марш 1918 жылдан 1921 жылға дейін штабтың тоғызыншы бастығы болды, ол жабдықтауды орталықтандырылған басқаруға, Әуе күштерін, Танк корпусын және Химиялық қару қызметін құруға қол жеткізді.

Ерте өмір және білім

Марш 1864 жылдың 27 желтоқсанында Пенсильвания штатының Истон қаласында Фрэнсис Эндрю мен Милдред (Конвей) Марш отбасында дүниеге келген. Оның әкесі колледж профессоры болған және ежелгі ағылшын тіліндегі қазіргі салыстырмалы тіл білімі саласының негізін қалаушы ретінде танымал. Оның анасы Тәуелсіздік жариянамасына қол қойған Томас Стоунның ұрпағы және Монкур Д. Конвейдің қарындасы болды. Марш Истон қаласындағы Лафайет колледжінде оқыды, онда оның әкесі АҚШ-та ағылшын тілі және салыстырмалы тіл білімі кафедрасын басқарды. Лафайет колледжінде Марш Delta Kappa Epsilon Rho бөлімінің мүшесі болды. 1884 жылы құрметпен бітіргеннен кейін, ол Вест-Пойнтқа жіберілді және 1888 жылдың 11 маусымында 44 студенттің арасында 10-шы орын алды. Тарихшы Брюс Кэмпбел Адамсон Генри Бидуэлл Элли (Адамсонның арғы атасы) туралы жазды, оны Джон Джейкоб Астор IV Астор батареясын басқаруға тағайындады, ол Пейтон Маршқа қажеттінің бәрін беруге тиіс болды. Марш Элидің форма, есектер мен зеңбіректерді сатып алу үшін «ашық чек кітапшасы» болғанын айтты. 1899 жылы батарея Филиппиннен оралғаннан кейін, Марш Филиппин-Америка соғысы кезінде генерал-майор Артур Макартурдың көмекшісі болып тағайындалды. Сол жылы ол майор болып жоғарылатылды. Ол Филиппинде қызметін жалғастырды, генерал Лойд Уитонның экспедициясының құрамында Сан-Фабиан, Бунтайан көпірі және Сан-Хасинто шайқастарына қатысты. Ол 1899 жылдың 2 желтоқсанында Тирад жотасы шайқасында АҚШ күштеріне қолбасшылық етті, онда генерал Грегорио дель Пилар қаза тапты және 5 желтоқсанда Каян қаласында Филиппин президенті Агуинальдоның штаб бастығы генерал Венесио Консепсьонның капитуляциясын қабылдады. Ол 1900 жылдың ақпан айынан маусым айына дейін Лепанто-Бонток және Илокос Сур, содан кейін 1900 жылдың маусым айынан 1901 жылдың ақпан айына дейін Абра провинциясының губернаторы болды. Содан кейін ол 30 маусымға дейін Филиппин аралдарындағы тұтқындар жөніндегі комиссар болып қызмет етті, одан кейін АҚШ еріктілерінен босатылды. 1903 жылы ол Форт Райлиге жіберілді және далалық артиллерияның 19-шы батареясына қолбасшылық етті. Кейін сол жылы ол Вашингтонға жіберілді және жаңа құрылған Бас штабта қызмет етті. 1904 жылдың 21 наурызынан 30 қарашасына дейін Марш Ресей-Жапон соғысында Жапон императорлық армиясында қызмет еткен бірнеше американдық әскери атташелердің бірі болды. 1907 жылы Марш 6-шы далалық артиллерияның 1-ші батальонына қолбасшылық етті. Содан кейін Марш Канзастағы Форт Райлидің адъютанты болып қызмет етті, содан кейін Соғыс министрлігіндегідей, басқа да бірнеше командаларда адъютант болып қызмет етті. 1916 жылы ол полковник болып жоғарылатылды және Панчо Вилла экспедициясы кезінде Мексика шекарасындағы 8-ші далалық артиллерия полкіне қолбасшылық етті.

Кейінгі мансап

1917 жылдың маусым айында, Америка Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін көп ұзамай, Марш бригадир-генерал болып тағайындалды және Америка экспедициялық күштерінің (AEF) 1-ші дивизиясының 1-ші далалық артиллерия бригадасына қолбасшылық етті. Ол бірінші лейтенант Стэнли Э. Рейнхартпен (кейін Екінші дүниежүзілік соғыста генерал-майор) бірге 1-ші дивизиямен Францияға барды. Сол жылы Марш генерал-майор болып тағайындалды және Бірінші армияның артиллерия бөлімдеріне, сондай-ақ дивизиялық емес барлық артиллерия бөлімдеріне басшылық етті. 1921 жылдың 30 маусымына дейін штаб бастығы қызметін атқарды. Штаб бастығы ретінде ол армия құрылымын қайта ұйымдастырды және соғыс кезінде тұрақты армия, армия резерві және Ұлттық гвардия арасындағы ерекшеліктерді жойды. Ол әскери қызметте жаңа техникалық бағыттарды құрды, оның ішінде Әуе күштері, Танк корпусы және Химиялық соғыс қызметі болды. Сондай-ақ, ол жабдықтауды орталықтандырылған бақылауға алды. Соғыс аяқталғаннан кейін ол армияны демобилизациялауды қадағалады. Штаб бастығы ретінде ол AEF-ті тәуелсіз қолбасшылыққа айналдыруды қалаған генерал Джон Дж. Першингпен жиі келіспейтін. Марш – өте тиімді және қабілетті әкімші, ол американ армиясын жаңғыртуға және оны Бірінші дүниежүзілік соғысқа дайындауға үлкен үлес қосты. Марш 1921 жылы 56 жасында генерал-майор шенімен зейнетке шықты. Першингтің АҚШ армиясының генералы шеніне ие болып, төрт жұлдызды генерал болғанына ол қатты ашуланды, себебі бұл номиналды түрде Першингтің үстінен Маршті басып өтті. 1930 жылдың маусым айында Марш зейнеткерлік тізімінде генерал шеніне көтерілді, бұл Бірінші дүниежүзілік соғыс генералдарына ең жоғары шенде зейнетке шығуға мүмкіндік беретін заңның нәтижесі болды. Зейнетке шыққаннан кейін ол Еуропа, Африка және Түркияға саяхаттады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Time және Life журналдарының тілшілері оның оқиғаларға қатысты пікірін жиі сұрап тұрды.

Жеке өмір

Март 1891 жылғы 4 шілдеде батарея командирі, подполковник Льюис Смиттің жесір қалған қызы Жозефин Каннингэмге (туған аты Смит, 1862 жылғы 18 желтоқсан – 1904 жылғы 18 қараша) үйленді. Ол 1904 жылғы қарашада, Марш Жапон императорлық армиясын бақылап жүргенде қайтыс болды. Жозефинаның Пейтон кіші есімді егіз ағасы болған, ол туылғаннан кейін он күн өткен соң қайтыс болды. Марштың екінші ұлы, сондай-ақ Пейтон кіші аталған, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Техаста ұшақ апатынан қаза тапты. Калифорния штатының Риверсайд қаласындағы Март әуе базасы оның құрметіне аталған. Үшінші ұлы Льюис Алден Марч 1904 жылы дүниеге келіп, 1928 жылы қайтыс болды. Италияда саяхаттап жүргенде ол Кора Вирджиния МакЭнтимен (1897–1964) танысып, 1923 жылғы тамызда оған үйленді.

Өлім

Марч 1955 жылдың 13 сәуірінде Вашингтондағы Уолтер Рид әскери медициналық орталығында қайтыс болды.

Құрметтер

1919 жылы Марш Вирджиния Цинциннати қоғамының құрметті мүшесі ретінде қабылданды. 1922 жылдың желтоқсанында ол ағайындылықтың 78-ші жылдық съезінде Delta Kappa Epsilon-ның құрметті президенті болып сайланды.