Кіріспе
2 ғасырдағы римдік генерал және Яһудеяның губернаторы Люсий Киет (Lusius Quiētus, ; , ) – римдік бербер генерал және 117 жылдан бастап Яһудеяның 11-ші легаты. Ол «Китос соғысы» деп белгілі яһуди көтерілісіне қарсы бас қолбасшы болды (Китос – Киет есімінің кейінірек бұрмалануы). Генерал және өте беделді қолбасшы ретінде, ол ежелгі Рим тарихындағы ең табысты бербер мемлекет қайраткерлерінің бірі болды. Император Траянның қайтысынан кейін Киет өлтірілді немесе жазаланды, мүмкін Траянның ізбасары Адрианның бұйрығымен.
Lusius Quietus (Lusius Quiētus, ; , ) was a Roman Berber general and 11th legate of Judaea from 117. He was the principal commander against the Jewish rebellion known as the Kitos War (Kitos is a later corruption of Quietus). As both a general and a highly acclaimed commander, he was notably one of the most accomplished Berber statesmen in ancient Roman history. After the death of the emperor Trajan, Quietus was murdered or executed, possibly on the orders of Trajan's successor Hadrian.
Өмір
Бастапқыда берберлік ханзада болған Лусийдің әкесі мен оның әскерлері 40 жылы Эдемон көтерілісі кезінде Мавритания Тингитананы (қазіргі Марокконың солтүстігін) бағындыруға тырысқан рим легиондарын қолдаған.
Азамат және командир
Әкесінің Римге, аса қиын шекарадағы қызметі оған және оның отбасына римдік азаматтық құрметімен сыйланды. Оның ұлы Люций кейін Рим әскеріне қосылып, рим атты әскерінде көмекші офицер болып қызмет етті. Император Домициан оны ерекше қызметі үшін атты әскер шенімен марапаттады, бірақ кейіннен бағынбағаны үшін қызметтен шығарды. Киеттің бағы жаңа император Траян билікке келгеннен кейін қайта жанданды. Киет армияға қайта оралды және Дакия соғыстары кезінде императордың көмекші атты әскерінің қолбасшыларының бірі болды (оның бас кимейтін бербер атты әскерін Римдегі Траян бағанасында көруге болады). Дакияны сәтті бағындырғаннан кейін Киет сенаторлық дәрежеге көтерілді. Одан кейін ол Парфиядағы наурыз жорығында императормен бірге қызмет етті, онда ол әскердің тактикалық түрде кері шегінуіне мүмкіндік берген және оларды құрылудан сақтап қалған тамаша артқы күзет операциясын басқарды. Бұл іс-әрекет Киетке даңқ әкеліп, оны әскерге жақсы таныстырды. 115–116 жылдардағы парфяндық наурыз жорығы кезінде Киет Нисибис және Эдесса қалаларын тонады. Бабыл халқы көтеріліс шығарғанда, оларды Киет бастырып таратты. Кирине (Киренаика), Кипр, Месопотамия және Египеттегі диаспоралық еврейлердің ірі көтерілістері қалаларды тонауға және еврей көтерілісшілерімен римдік азаматтар мен басқаларды өлтіруге әкелді, бұл қақтығыс Киеттің атымен байланыстырылған Китос соғысы деп белгілі болды. Киет Лидда қаласын басып алып, көтерілісшілерді жоюға кірісті.
Өлім
Император Траян сол жылы қайтыс болды және оның орнын Адриан басты, ал Яһудеядағы көтеріліс Киетпен ақыры жеңілді. Киет сол жылы (118) өлтірілді. Киеттің жаңа император Адрианның бұйрығымен өлтірілгені туралы теория бар, себебі Киет әскерде зор беделге ие болған және Траянмен жақын байланыста болды. Талмудта да осы кезде көтерілісші яһудилерді жеңген римдік генералдың күрт өлтірілгені туралы айтылады.