Кіріспе

Шетелдік орталықтардағы кең қаржылық қызметтер саласына қатысты. Шетелдік инвестициялар – адамның тұрғылықты елінен өзге юрисдикцияда ақша сақтау. Көптеген елдерде ірі және шағын инвесторлар салықты азайту мақсатымен офшорлық юрисдикцияларды пайдаланады. Әлсіз реттелетін офшорлық мемлекеттер тарихи тұрғыдан салықтан қашу, ақшаны жылыстату, немесе инвестор елінің заң қорғау органдарынан заңсыз жолмен алынған ақшаны жасыру не қорғау үшін пана болған. Дегенмен, қазіргі заманғы, жақсы реттелетін офшорлық орталықтар заңды инвесторларға осындай мемлекеттер арқылы қызмет ету арқылы ұсынылатын жоғары табысқа немесе осы табысқа салынатын салық мөлшерлемесінің төмендігіне қол жеткізуге мүмкіндік береді. Шетелдік инвестициялардың артықшылығы – мұндай операциялар инвестор елінде немесе «құрлықта» ұсынылатын операцияларға қарағанда заңды және төмен құнды. Инвесторлар төмен салық ставкалары үшін таңдайтын жерлер офшорлық қаржы орталықтары немесе (кейде) салық бейкенттері деп аталады. Салықты азайту – көптеген «офшорлық» операциялардың басты қозғаушы күші. Офшорлық орталықтарды пайдалану арқасында инвесторлар инвестициялық қызметті тиімдірек жүргізе алады. Көбінесе, инвестордың туған елінде салынатын салықтар кез келген инвестицияның тиімділігі үшін маңызды болып табылады. Офшорлық арнайы мақсаттағы механизмдерді (немесе құралдарды) пайдалану арқылы инвестор төленетін салық сомасын азайта алады, соның нәтижесінде жалпы табысты арттыруға қол жеткізеді. «Офшорлық» инвестициялардың «құрлықтағы» инвестициялардан артық екендігінің тағы бір себебі – олар аз реттеледі, және офшорлық инвестицияларды ұсынатын адамның – банкир, қор менеджері, сенімді тұлға немесе брокер болсын – мінез-құлқы, күшті реттелетін ортамен салыстырғанда еркін болады.

Шетелдік инвестициялар үшін құралдар

Оффшорлық инвестициялар – инвестордың өз елінен тыс жердегі инвестициялық стратегияларды қамтиды. Ақша нарығы, облигациялар және акциялар сияқты активтерге инвестиция жасау мүмкіндігі оффшорлық компаниялар арқылы қолжеткілі. Сондай-ақ, заңды тұлға, шектеулі жауапкершілік, ауыстырылатын акциялар, орталықтандырылған басқару және ортақ меншік құру үшін оффшорлық корпорацияны пайдалануға болады. Бірақ кейбір жағдайларда, мұндай корпорацияның инвестициялық артықшылықтары оффшорлық шот ашылған елдің заңдық, корпоративтік және шот тіркеу алымдарымен теңестірілуі мүмкін. Сонымен қатар, корпорацияның лауазым иелері тұру орнында болуға, жылжымайтын мүлікке ие болуға немесе белгілі бір инвестициялық көлемді орындауға міндетті болуы мүмкін (бұл елге байланысты 1 миллион долларға дейін жетеді).

Салық төлеуден жалтаруды азайту жөніндегі халықаралық шаралар

Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы (ЭЫДҰ), Еуропалық Одақ (ЕО) және Америка Құрама Штаттары (АҚШ) салықтық деректерді алмасуға тырысады. ЭЫДҰ екіжақты салықтық ақпарат алмасу келісімдерінің ең төменгі шегін – он екі келісімді белгіледі, осы шарттарды орындаған елдер «ақ тізімге» енгізіліп, халықаралық деңгейде келісілген салық стандарттарын «толыққанды іске асырған» деп танылады. ЭЫДҰ-ның «сұр тізіміне» «ақ тізім» мәртебесіне қол жеткізбеген және қаржылық ашықтығының жеткіліксіздігі арқасында салықтан қашуға көмектесетін елдер кіреді. Осының салдарынан Кайман аралдары мен Лихтенштейн санкциялардан құтылу үшін қаржылық ашықтық реформаларын жүзеге асырды, ал Панама, Люксембург, Лихтенштейн, Швейцария және Британдық Виргин аралдары (БВИ) 2009 жылдың соңына дейін «сұр тізімде» қалды. Салықтан қашу мақсатында жасалған заңсыз офшорлық инвестицияларды азайтуға бағытталған күш-жігердің бір мысалы ретінде, 2010 жылы швейцариялық Union Bank of Switzerland (UBS) банкі 780 миллион доллар айыппұл төледі және UBS-те шоттары бар шамамен 19 000 американдық салық төлеуден қашқан байларды анықтауға көмектеседі. АҚШ Ішкі кіріс қызметі өз еркімен келгендерге кешірім жасауды ұсынды. Сонымен қатар, HSBC банкі екі американдық азаматқа шетелдік фирмалардың есімдерімен ашылған түрлі шоттар арқылы салықтан қашуға көмектескені айыпталуда, бұл шоттардың кейбіреулері үшін швейцариялық адвокаттар қол қойған. Екі адам тұтқындалды және салықтан қашу бойынша айыпталуда.