Кіріспе

Филиппиндегі кісі өлтіру ісі Чионг кісі өлтіру ісі (Филиппин халқы Франсиско Хуан Ларраньяга және басқаларға қарсы) – 1997 жылғы 16 шілдеде Себу қаласында болған, Марижой мен Жаклин Чионгты ұрлап, зорлап, өлтірген оқиғаға қатысты сот процесі. Екі азаматтығы бар – филиппин және испан – Франсиско Хуан "Пако" Ларраньяга (туған жылы 1977), тағы алты адаммен бірге кісі өлтіргені үшін кінәлі деп танылып, 2004 жылғы 3 ақпанда өлім жазасына кесілді. Филиппинде 2006 жылғы маусымда өлім жазасы жойылғаннан кейін Ларраньяганың жазасы өмір бойына бас бостандығынан айырылуға ауыстырылды және ол 2009 жылғы қазанда жазасын өтеу үшін Испанияға жіберілді. Чионг сестері әлі күнге дейін табылмай отыр.

Қылмыстық іс

Прокурорлардың мәлімдеуінше, 1997 жылдың 16 шілдесінде сағат 22:00-де Ларраняга және тағы алты айыпталушы Себу қаласындағы сауда орталығының жанынан Чионг қарындастарын ұрлап алып, зорлап, Марижойдың денесін тік жарға лақтырып жіберген. Бұл кейіннен күмәндандырылды, себебі дене ресми түрде сәйкестендірілмеді, және кейіннен ол қарындастардың біреуіне тиесілі емес екені анықталды. Жакелиннің денесі табылмады. Қоссайыпталушы Дэвидсон Валиенте Русьяның куәлігі бойынша, ол 16 шілде күні кешкісін Аяла орталығында (Себу) Ларранягамен бірге болған, ал Ларраняга өзінің достарымен бірге Кесон-Ситидегі R&R мейрамханасында болғанын айтқан. Русья Ларранягаға белгісіз болған. Алайда, сот бұл куәліктерді маңызды емес деп санап, оларды "айыпталушылардың достарынан алынған" деп қабылдамады және олар сотқа қабылданбады.

Өлім жазасын жою

2006 жылдың 24 маусымында Филиппинде өлім жазасы тоқтатылды.

Қылмыс ісі бойынша уақыт сызығы

1997 жылдың 16-17 шілдесі түнінде Франсиско Хуан "Пако" Ларраньяга және тағы алты адам Себудегі сауда орталығының жанынан Марижой мен Жаклин Чионгты ұрлап әкетті. Ларраньяга, Джосман Азнар және Джеймс Энтони Уай қыздарды кезекпен зорлады. Марижойдың денесі екі күннен кейін табылғанмен, ол Марижойға тиесілі емес екені анықталды. Күдікті Дэвидсон Валиенте Русьяның куәлігіне сәйкес, Жаклиннің денесі ешқашан табылған жоқ. 1999 жылдың 5 мамырында Ларраньяга және тағы алты адам ұрлық, адам өлтіру және зорлаумен бірге заңсыз қамауда ұстау қылмысы үшін кінәлі деп танылды. 2004 жылдың 3 ақпанында Жоғарғы Сот қылмыс жасаған кезде кәмелетке толмаған Уйден басқа барлық күдіктілерге өлім жазасын тағайындады. 2005 жылдың шілдесінде Жоғарғы Сот сот шешімдерін бекітті. 2006 жылдың 24 маусымында Президент Глория Макапагал Арройо No 9346 Республикалық заңға қол қойды, ол өлім жазасын қолдануды жойды. 2007 жылдың 3 желтоқсанында Испания Сыртқы істер министрі Мигель Анхель Моратинос Филиппин үкіметін Ларраньягаға, Испания азаматына, сол жылдың қараша айында қол қойылған екіжақты келісім бойынша Испанияда жазасын өтеуге рұқсат беруге көндірді. 2009 жылдың 6 қазанында Ларраньягаға қалған жазасын Мадридтің Сото-дель-Реалдағы орталық түрмесінде өтеуге рұқсат берілді. 2019 жылдың 25 маусымында Жоғарғы Сот No 10592 заңының кейбір бөліктерін күштен шығару туралы шешім қабылдады, бұл заң түрмедегілерге жақсы мінез-құлқы үшін қосымша уақыт беруді көздейді, соның салдарынан оның қолданылуы перспективалық емес, ретроспективтік болды. 2019 жылдың 2 қыркүйегінде Түзету бюросының бас директоры Никанор Фаэлдон 1997 жылы Чионг сестерін өлтіргені үшін сотталған Азнар, Балансаг, Кано және Уйдың босатылғанын растады. 2019 жылдың 4 қыркүйегінде Президент Родриго Дутерте төрт сотталғанның босатылуын мақұлдағандығы үшін Фаэлдонды қызметтен босатып жіберді. 2019 жылдың 6 қыркүйегінде Балансаг пен Кано, олар даулы "Жақсы мінез-құлық заңы" бойынша босатылған, билік органдарына өздерін тапсырды. 2019 жылдың 18 қыркүйегінде Уй мен Азнар да билік органдарына өздерін тапсырды.