Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үнді жазушысы (1880–1960)
Indian writer (1880–1960)
Раджшехар Басу (; көбінесе Парашурам атты қаламдымымен танымал; 16 наурыз 1880 – 27 сәуір 1960) – бенгал химигі, жазушы және лексикограф. Ол әсіресе оның комедиялық және сатирикалық әңгімелерімен белгілі, және ол 20 ғасырдың ең ұлы бенгал юморисі деп есептеледі. 1956 жылы «Падма Бхушан» орденімен марапатталды.
Rajshekhar Basu (; better known by the pen name Parashuram; 16 March 1880 – 27 April 1960) was a Bengali chemist, author and lexicographer. He was chiefly known for his comic and satirical short stories, and is considered the greatest Bengali humorist of the 20th century. He was awarded the Padma Bhushan in 1956.
Ерте өмір
Басу Британдық Үндістанның Кандорсона қаласына жақын Бамунпарадағы (қазіргі Батыс Бенгалияның Пурба Бардхаман ауданы) аналық ағасының үйінде дүниеге келді. Ол Чандрашехар Басу мен Лакшмимани Девидің екінші ұлы (және алтыншы баласы) болды. Оның әкесі, Батыс Бенгалияның Надия ауданындағы Бирнагардың Басу әулетінен шыққан, Дарбанга Раджының деуаны болды. Раджшекар балалық шағын Бихар штатының Дарбанга қаласында өткізді, бенгал тілінен гөрі хинди тілін ана тілі ретінде үйренді. Ол ерте жасынан-ақ зейінді және ғылымға деген бейімділігін көрсетті. Оның ағасы, Шашишекар, кейіннен жас Раджшекардың үйде әртүрлі химиялық заттармен толтырылған екі шкафтан тұратын лаборатория құрғанын жазды; ол қабырғаға ілінген барометр бойынша ауа райын болжады, отбасы мүшелеріне жөтелге арналған дәрілер жазып берді, тіпті кейіннен Тэмпл медициналық мектебіне мәйіттерді тіліп зерттеуге барды. Басу Патнаға F.A. дәрежесін алуға барғанда бенгал әдебиетімен танысты, онда ол көптеген бенгал тілінде сөйлейтін адамдармен араласты. Оқуын бітірген соң ол Калькуттаға көшіп, Президенттік колледжіне түсті, онда химия мамандығы бойынша бакалавр және магистр дәрежелерін аяқтады. Бітіргеннен кейін ол заң мамандығын да бітірді, бірақ сотқа үш күн қатысып, кейін заңгерлік қызметтен толығымен бас тартып, ғылыммен айналысуға шешім қабылдады. Осы кезде ол жақында Bengal Chemicals & Pharmaceuticals компаниясын құрған Ачарья Прафулла Чандра Роймен танысты. 1903 жылы Басу компанияға химик ретінде жұмысқа орналасты. Ол тез арада директор лауазымына көтеріліп, компаниямен ұзақ жылдар бойы байланыста болды, тіпті 1932 жылы зейнетке шыққаннан кейін де бұл байланыс жалғасты.
Basu was born at his maternal uncle's home at Bamunpara near Kandorsona, British India (now Purba Bardhaman district of West Bengal, India). He was the second son (and sixth child) of Chandrasekhar Basu and Lakshmimani Devi. His father, who belonged to the Basu family of Birnagar in Nadia District of West Bengal, was the Dewan Darbhanga Raj. Rajshekhar spent his childhood in Darbhanga, in the state of Bihar, and learned to speak Hindi as a first language, rather than Bengali. He was an inquisitive child and manifested a knack for science early in life. Shashisekhar, his elder brother, later wrote that the young Rajshekhar put together a laboratory at home equipped with two cupboards of various chemicals; he would forecast the weather by looking at a barometer that he had hung on the wall, would write prescriptions of cough mixtures for his family members, and later, would even go to the Temple Medical School to dissect corpses. Basu was introduced to Bengali literature when he went to Patna to study for the F. A. degree, where he interacted with a number of Bengali speakers. After school, he moved to Calcutta and joined Presidency College, where he completed his BA and MA degrees in chemistry. After graduating he completed a degree in law as well, but only attended court for three days, after which he quit the legal profession for good, and decided to pursue a career in science. Around this time, he met Acharya Prafulla Chandra Roy, who had recently started a company – Bengal Chemicals & Pharmaceuticals. In 1903, Basu joined the company as a chemist. He was very quickly promoted to the post of director, and began a long association with the company, which continued even after his retirement in 1932.
Басқа жетістіктер
Басу көптеген жетістіктерге қол жеткізген адам еді. Ол 1903 жылы құрылған Ұлттық білім беру кеңесінің белсенді мүшесі болды. Бангия Сахития Паришад құрамында қызмет етті. Ол тіпті Үндістан тәуелсіздік қозғалысының революционерлеріне ақша және химиялық заттармен жасырын көмек көрсетті, сондай-ақ бомба жасау туралы білімін де ұсынды. Басу Бенгалиядағы баспа тарихында да маңызды рөл атқарды. Ол Сүрешчандра Мажумдардың бас көмекшісі болды, ал ол бенгал әліпбиінде алғашқы линотипті жасаған адам ретінде танылады. Парашурамның "Хануманер Свапна Итиади Галпа" кітабының екінші басылымы бенгал линотипімен толыққандай басылған тұңғыш кітап болды.
Basu was a man of diverse achievements. He was an active member of the National Council of Education, founded in 1903. He served on the Bangiya Sahitya Parishad. He even provided covert assistance to the revolutionaries of the Indian Independence Movement in the form of money and chemicals, and also provided his expertise in making bombs. Basu also played a major role in the history of printing in Bengal. He was the principal assistant to Sureshchandra Majumdar, credited with creating the first linotype in the Bengali script. The second edition of Parashuram's Hanumaaner Svapna Ityadi Galpa was the first book to be completely printed in Bengali linotype.
Марапаттар мен құрметтер
Басу өзінің жазулары үшін көп танылды. Калькутта университеті оған 1940 және 1945 жылдары тиісінше Жағаттарини және Сароджини медальдарын табыс етті. 1957 жылы университет оған D. Litt. дәрежесін берді. Келесі жылы Джадавпур университеті де осылай істеді. «Кришнакали итиади гольпо» 1955 жылы Рабиндра Пураскарын жеңіп алды, ал 1956 жылы оған Падма-Бушан ордені табыс етілді. 1958 жылы ол «Анандибай Итиади Гальпа» үшін Академи сыйлығымен марапатталды.
Basu received a good deal of recognition for his writing. Calcutta University awarded him the Jagattarini and Sarojini medals in 1940 and 1945 respectively. In 1957, the University awarded him D. Litt. Jadavpur University followed suit the next year. Krishnakali ityadi golpo won the Rabindra Puraskar in 1955, and in 1956, he was awarded the Padma Bhushan. In 1958, he was awarded the Akademi Puraskar for Anandibai Ityadi Galpa.
Жеке өмір
Басу үйленген және бір қызы болған. Ол жеке өмірінде зор қайғыға ұшырады. Оның күйеу баласы жас кезінде емделе алмайтын аурудан қайтыс болды, ал қайғыдан өлген қызы да сол күні көз жұмды. 1942 жылы ол әйелін де жоғалтты. Әйелі қайтыс болғаннан кейін ол тағы 18 жыл өмір сүрді және осы жылдарда көптеген шығармалар жазды, бірақ жеке басының трагедияларына еңбегіне әсер етуге рұқсат бермеді. 1959 жылы салған ауыр инсульттан кейін де жазуын тоқтатпады. 1960 жылдың 27 сәуірінде ол тағы бір инсульт алды және ұйықтағанда қайтыс болды. Раджшехардың кіші інісі Жириндрашехар Бос (1887–1953) – Батыс емес әлемдегі алғашқы фрейдтік психоаналитиктердің бірі, сонымен қатар балаларға арналған кітаптардың авторы болған.
Basu was married and had one daughter. He suffered a great deal of tragedy in his personal life. His son in law died of a terminal illness at a very young age, and his heartbroken daughter died the same day. In 1942, he lost his wife as well. He lived for almost 18 years after his wife's demise and wrote a great deal during this time, but he did not allow his personal tragedies to colour his writing. Even after a debilitating stroke in 1959, he continued writing. On 27 April 1960, he suffered a second stroke while he was resting and died in his sleep. Rajshekhar's younger brother, Girindrasekhar Bose (1887–1953), was an early Freudian psychoanalyst of the non Western world, and also wrote books for children.
Экранға бейімделу
Сатьяжит Рай режиссерлік еткен екі бенгал фильмі Парашурамның қысқа әңгімелері негізінде түсірілген. Олар – "Параш-патар" (Философ тасы), сол аттас әңгіме бойынша, және "Махапуруш" (Киелі адам), "Биринчибаба" әңгімесі бойынша. "Чаар" фильміндегі бір әңгіме ("Батесварер Абодан") Раджшекхар Басудың туындысы. Фильмнің режиссері – Сандип Рей.
Two Bengali movies, both directed by Satyajit Ray, were based on short stories by Parashuram. These were Parash Pathar ( (The philosopher's stone)), based on the story of the same name; and Mahapurush ( (The holy man)), based on the short story Birinchibaba In the film Chaar, one story (Bateswarer Abodan) is written by Rajshekhar Basu. The film is directed by Sandip Ray.