Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландиялық заңгер Роберт Блэк – Эдинбург университетінде шотланд құқығының зейнеткер профессор. Ол 1972 жылдан бері Шотландияда адвокат болып жұмыс істеп, адвокаттық тәжірибеден өтті және 1987 жылы королеваның кеңесшісі (QC) атанды.
Scottish lawyer
Robert Black is Professor Emeritus of Scots Law at the University of Edinburgh. He has been an Advocate in Scotland since 1972, was in practice at the Bar and became a QC in 1987.
Академия
Роберт Блэк Локерби академиясында және Дамфрис академиясында білім алған. Ол 1968 жылы Эдинбург университетінің заң факультетін үздік дипломмен бітірді және сол жылы ең үздік түлек ретінде Лорд Президент Купердің естелік сыйлығымен марапатталды. Содан кейін ол Монреальдегі МакГилл университетінде 1970 жылы LL.M. дәрежесін алды, оқуға Commonwealth стипендиясы бойынша қабылданған. 1981 жылдың қаңтарында ол Эдинбургтегі шотланд құқығы кафедрасына тағайындалды және 2005 жылы зейнеткерлікке шыққанша профессор қызметін атқарды. Одан кейін ол Шотландияның дәлелдеу құқығы бойынша жартылай уақытпен сабақ берді. 1983-1999 жылдары шотланд (кейін жеке) құқығы кафедрасының меңгерушісі болды. 1984 жылдан 2003 жылға дейін ол адвокаттар факультетінің (Шотландия адвокатурасы) барлық деканат кеңесінің мүшесі болды. 2006–2007 оқу жылында Роберт Блэк университеттегі оқыту қызметінен толығымен зейнеткерлікке шықты.
Robert Black was educated at Lockerbie Academy and Dumfries Academy. He graduated from the University of Edinburgh with First Class Honours in Law in 1968 and was awarded the Lord President Cooper Memorial Prize as the most distinguished graduate in that year. Thereafter he studied at McGill University in Montreal on a Commonwealth Scholarship graduating LL. M. in 1970. In January 1981, he was appointed to the Chair in Scots Law at Edinburgh, until he took semi retired status as Emeritus Professor in 2005. Thereafter he continued part time, teaching the Scots Law of Evidence. Between 1983 and 1999 he served as Head of the Department of Scots (later Private) Law. From 1984 to 2003 he was a member of every Dean's Council of the Faculty of Advocates (the Scottish Bar). In 2006–7 academic session Black retired from university teaching.
Тағайындаулар
1981 жылдан 1994 жылға дейін уақытша шериф қызметін атқарды. Ол жылдар бойы Шотландия заң қоғамының дәлелдемелер жөніндегі сарапшысы, кеңейтілген сотқа қатысу құқығын алуға тырысатын адвокаттар үшін азаматтық және қылмыстық іс жүргізу және талап арыз дайындау жөніндегі сарапшысы, сондай-ақ адвокаттар факультетінің жеке құқық жөніндегі сарапшысы болып жұмыс істеді.
From 1981 to 1994 he served as a temporary sheriff. Over the years he has acted as the Law Society of Scotland's examiner in Evidence; as the examiner in Civil and Criminal Procedure and Pleading, for solicitors seeking extended rights of audience; and, as the Faculty of Advocates' examiner in Private Law.
Жарияланымдар
Ол 1987 жылдан 1996 жылға дейін "Шотландия заңдары: Стерлінгтің естелік энциклопедиясы" (25 томдық) бас редакторы болды. Ол көптеген кітаптарға және көптеген құқықтық журналдарға үлкен үлес қосты.
He was General Editor of The Laws of Scotland: Stair Memorial Encyclopedia (25 volumes) from 1987 to 1996. He has made extensive contributions to books and to numerous legal journal articles.
Локербидегі бомбалау
Блэк 1988 жылғы 21 желтоқсандағы Pan Am 103 рейсінің бомбалануына жеке және кәсіби қызығушылық танытты, әсіресе ол Шотландияның Локерби қаласында туып өскендіктен. Ол осы тақырыпта Ұлыбритания мен шетелде көптеген мақалалар жариялады. Блэк көбінесе Нидерландыдағы Цейст лагерінде қазылар алқасысыз Pan Am 103 рейсінің бомбалануына қатысты сот процесін бейтарап жерде өткізуші және Локерби ісіне шотланд заңын қолданудың архитектор ретінде танылады. Тоғыз айлық сот процесінің соңында, 2001 жылғы 31 қаңтарда Абдельбасет әл-Меграхи ұшақтың 259 жолаушысы мен экипажын, сондай-ақ Локерби қаласындағы 11 адамды өлтіргені үшін кінәлі деп танылды. Блэк үш судьяның бірауыздан шығарған үкіміне былай деп реакция берді: «Мен бұл өте әлсіз жағдайға негіделген іс деп ойладым. Мен мүлдем таңқалдым, қайран қалдым. Мұндай дәлелдерге сүйене отырып, шотланд судьясының кез келген адамды, тіпті ливиялық азаматты да айыптауына сенуге қиналдым». Ол Меграхидің апелляцияда ақталу мүмкіндігі жоғары екенін ескертті. Алайда Меграхидің айыптау үкіміне қарсы апелляциясы 2002 жылғы 14 наурызда қабылданбады. Оның адвокаттары 2003 жылғы қыркүйекте Шотландияның қылмыстық істерді қайта қарау комиссиясына (SCCRC) жүгінді, бірақ ол 2009 жылғы тамызда апелляциясын қайтарып алды және, емдеуге келмейтін қатерлі ісіктің салдарынан, 2009 жылғы 20 тамызда Гриннок түрмесінен мейірімділікпен босатылып Ливияға оралды. 2007 жылғы 1 қарашада Блэк Меграхидің түрмеде кездесуге шақыруын қабылдады. Блэк Меграхимен болған алғашқы кездесу туралы былай деп мәлімдеді: «Бүгінгі кездесудің нәтижесінде, мен тек қана қате айыптау болғанын ғана емес, сонымен қатар оның құрбанының кінәсіз адам болғанын түсіндім. Заңгерлер және, үміттенемін, басқалар да бұл айырмашылықты бағалайтын болады».
Black has taken a close personal and professional interest in the Pan Am Flight 103 bombing of 21 December 1988, particularly because he was born and brought up in Lockerbie, Scotland. He has published a substantial number of articles on the topic in the United Kingdom and overseas. Black is often referred to as the architect of holding the non jury Pan Am Flight 103 bombing trial at the neutral venue of Camp Zeist, Netherlands, and applying Scots Law to the Lockerbie case. At the end of the nine month trial, on 31 January 2001, Abdelbaset al Megrahi was convicted of the murder of 259 passengers and crew of the aircraft, and of 11 people in the town of Lockerbie. Black reacted to the unanimous verdict of the three judges: "I thought this was a very, very weak circumstantial case. I am absolutely astounded, astonished. I was extremely reluctant to believe that any Scottish judge would convict anyone, even a Libyan, on the basis of such evidence." He warned that Megrahi stood a better than average chance of being acquitted on appeal. However, Megrahi's appeal against conviction was rejected on 14 March 2002. His lawyers applied in September 2003 to the Scottish Criminal Cases Review Commission (SCCRC), but he dropped his appeal in August 2009 and, because of terminal cancer, was released from Greenock Prison on compassionate grounds and returned to Libya on 20 August 2009. On 1 November 2007, Black was invited by Megrahi to visit him in prison. Black reported on this first meeting with Megrahi, as follows:
"As a result of today's meeting, I am satisfied that not only was there a wrongful conviction, but the victim of it was an innocent man. Lawyers, and I hope others, will appreciate this distinction."
Сот төрелігінің қателігі
Бұрынғы Лорд Адвокат, Кармилли Лорд Фрейзердің басты айыптаушы куә Тони Гаучиді сынап, 2005 жылғы 23 қазандағы The Sunday Times газетінде жарияланған пікірлеріне жауап ретінде Блэк бұл пікірлерді «Локерби ісі бойынша сотқа қатысқан бірқатар адамдар енді SCCRC сот төрелігінің бұрмаланғанын және істі жаңадан қарау үшін қайтарылатынын күтіп, өздерін осыған дайындап жатыр дегеннің белгісі» деп сипаттады. 2005 жылғы 1 қарашада The Scotsman газетіне берген сұхбатында Блэк Меграхинің сотталуын «100 жыл ішінде Шотландиядағы ең қайғылы әділетсіздік» деп атады. Ол осы істі апелляциялық сотқа қайтару үшін күресін жалғастыратынын мәлімдеді. «Мен бұл туралы жаздым, бірақ ешкім қызығушылық танытпады», – деді Блэк. «Сот шешімін оқыған әрбір заңгер «бұл сөзсіз ақылға сыймас нәрсе» дейді. Бұл ақылға сыймас. Бұл мені қатты мазалайды, мен бұған тоқталмаймын». Блэк Меграхидің жағдайына ішінара жауапкершілікті сезінеді: «Мен осы процедураны ұсынғаным және ливиялықтарды оған келісуге көндіруге атсалысқаным үшін жауапкершілікті сезінемін. Ал содан кейін осы жағдай орын алды. Менің алаңдауым оның кінәлі ме, кінәсіз ме екендігінде емес, бірақ мен оның кінәсіз екеніне сенемін. Менің алаңдауым Зеистте ұсынылған дәлелдерге сүйене отырып, ол ешқашан сотталмауы керек еді». Сотқа дейінгі жария оқудың қазылар алқасына әсер ететін мүмкіндігі туралы кең таралған алаңдаушылыққа қарамастан, Блэк енді айыпталушының ол жасаған соттан гөрі дәстүрлі процедурада жақсырақ жағдайға түсер еді деп санайды. Блэк былай деді: «Егер оларды 15 адамнан тұратын қазылар алқасы соттаса, оларға дәлелдерді қалай бағалау керектігі, орынды күмән туралы және орынды күмән болған жағдайда не істеу керектігі туралы стандартты нұсқаулар берілгенде, ешбір шотланд қазылар алқасы сотта ұсынылған дәлелдерге сүйене отырып Меграхиді кінәлі деп таба алмаған болар еді».
Responding to remarks alleged to have been made by former Lord Advocate, Lord Fraser of Carmyllie, critical of main prosecution witness Tony Gauci, and reported in The Sunday Times of 23 October 2005, Black described the alleged remarks as "an indication that various people who have been involved in the Lockerbie prosecution are now positioning themselves in anticipation of the SCCRC holding that there was a prima facie miscarriage of justice and sending it back for a fresh appeal." In an interview with The Scotsman on 1 November 2005 Black said Megrahi's conviction was "the most disgraceful miscarriage of justice in Scotland for 100 years." He vowed to continue his fight to have the case brought back to the appeal courts. "I have written about this and nobody is interested," Black said. "Every lawyer who has read the judgment says 'this is nonsense'. It is nonsense. It really distresses me; I won't let it go." Black feels partially to blame for Megrahi's situation: "I feel a measure of responsibility for having suggested this form of procedure and having played a part in persuading the Libyans to agree to it. And then this happens. My concern is not about his guilt or innocence, although I do believe him to be innocent. My concern is that on the evidence led at Zeist, he ought never to have been convicted." Despite widespread concerns about the potential for pre trial publicity prejudicing a jury, Black now believes the accused may have fared better under the conventional procedure than in the non jury trial that he formulated. Black says: "If they had been tried by an ordinary Scottish jury of 15, who were given standard instructions about how they must approach the evidence, standard instructions about reasonable doubt and what must happen if there is a reasonable doubt about the evidence, no Scottish jury could have convicted Megrahi on the evidence led at the trial."
Меграхидің екінші шағымдауы
2007 жылдың 28 маусымында SCCRC өз қарауын аяқтағанын және Меграхи ісін соттылық апелляциялық сотқа екінші рет қарауға жібергенін мәлімдеді. 18 айдан астам кешігуден кейін 2009 жылдың қаңтарында екінші апелляция 2009 жылдың 27 сәуірінде басталатыны және істің күрделілігі мен қарастырылатын материалдың көптігіне байланысты сот отырысы 12 айға дейін созылуы мүмкін екені хабарланды. 2009 жылдың ақпан айында Блэк Локерби ісі бойынша апелляциялық шешімді жылдамдату мақсатында Шотландия заңнамасына бірнеше өзгеріс енгізуді ұсынды.
On 28 June 2007, the SCCRC announced that it had concluded its review and had referred Megrahi's case back to the Court of Criminal Appeal for a second appeal against conviction. After a delay of over 18 months, it was announced in January 2009 that the second appeal is scheduled to start on 27 April 2009 and that the hearing could last as long as 12 months because of the complexity of the case and volume of material to be examined. In February 2009, Black proposed a number of Scots law changes so as to expedite the Lockerbie appeal verdict.
Қоғамдық тексеруге шақыру
2008 жылдың қыркүйегінде Локерби әділет тобы Скай аралындағы Гресхорниш үйінде ұйымдастырған кездесуден кейін Блэк пен профессор Ханс Кёхлер Локербидегі жарылыс бойынша жаңа қоғамдық сауалнама талап етті. Блэк былай деді: "Егер Меграхидің шағымы қанағаттандырылса немесе әділ шағым жасау мүмкін болмаса, ол үйіне оралуы мүмкін. Алайда, бұл істі қайта қарауға қажетті саяси жігер бар деп менің сенімім жоқ, бірақ біз тырысып жатқан нәрселердің бірі – осы мәселені шеше алатын саясаткерлерге нық қадам жасату."
In September 2008, following a meeting organised by the Lockerbie Justice Group at Greshornish House on the Isle of Skye, Black and Professor Hans Köchler called for a new public inquiry into the Lockerbie bombing. Black said:Megrahi could go home if his appeal succeeds or if a fair appeal cannot be achieved. I am not convinced there is the political will to have the case reinvestigated, however, but one of the things we have been trying to do is to insert some backbone into those politicians who have the power to make it happen.
Оңтүстік Африкада жарты күн жұмыс
2005 жылы Блэк "жартылай зейнеткерлікке" шықты, ал 2006 жылы толық зейнеткерлікке кетті. Ол өзін заң ғылымының өмірден келе жатқан соңғы буынының бірі деп есептейді: "Көп жыл бұрын академиялық заңгерлердің көпшілігі маған ұқсас болды – олар тәжірибелі маман ретінде жол ашты. Қазір мұндай жағдай сирек кездеседі. Көптеген жағдайда олар өмірінде ешқашан заңдық мәселесі бар адамға кеңес берген емес". Блэк жылдың жартысын Оңтүстік Африканың Солтүстік Кейп аймағындағы шалғай ауылға жақын орналасқан екінші үйінде өткізеді.
In 2005 Black took "semi retired" status, before retiring altogether in 2006. He asserts that he is one of a dying breed of legal academics: "Most academic lawyers, years ago, were like me – they had come up through the ranks of the practising profession. That's unusual these days. In many cases they have never advised a human being with a legal problem in their lives." Black spends six months of the year at his second home near a remote village in the Northern Cape of South Africa.