Кіріспе

Radical Entertainment Inc. – Ванкувер қаласында орналасқан канадалық бейне ойынды дамытушы компания. Студия ең көп танымал болған ойындары – «Симпсон: Hit & Run» (2003), «Scarface: The World Is Yours» (2006), «Prototype» (2009) және «Prototype 2» (2012), сондай-ақ «Crash Bandicoot» франшизасының ойындары. Radical Entertainment компаниясы 1991 жылдың қыркүйек айында Рори Армес, Дейв Дэвис және Иан Уилкинсон құрған. 2005 жылы Vivendi Games компаниясы сатып алып, 2008 жылы Activision компаниясына өткізілді. Студия 2010 және 2012 жылдары үлкен штат қысқартуларға ұшырады, соның салдарынан жаңа ойындарды дамыту тоқтатылып, тек басқа Activision студияларына көмек көрсетумен айналысты.

1991-2000: шығу тегі мен ерте тарихы

Radical Entertainment-тің негізін қалаушылар Иан Уилкинсон мен Рори Армес бұрын 1980 жылдардың аяғында Distinctive Software компаниясында жұмыс істеген. 1991 жылы Distinctive Software компаниясын Electronic Arts сатып алғанда, Уилкинсон мен Армес өздерінің жеке компаниясын құру мүмкіндігін пайдаланды. Radical Entertainment 1991 жылдың қыркүйегінде Ванкувер қаласының Йельтаун ауданында құрылды. Студия негізінен Nintendo Entertainment System жүйесіне портталған ойындарды және басқа бейнеойындардың бейімделулерін жасады, 1994 жылы ең көп жұмыс істеген кезеңінде сегіз жобамен айналысты. Майк Риберо 1996 жылы Sega of America компаниясының сату және маркетинг вице-президенті лауазымын тастап, Radical Entertainment компаниясының бас директоры болды. 1996 жылы "The Divide: Enemies Within" ойыны шыққаннан кейін, бағдарламашы Алекс Гарден және композитор Пол Раскей Radical Entertainment компаниясынан шығып, сәйкесінше Relic Entertainment ойын әзірлеуші компаниясын және Studio Labs X аудио студиясын құрды. 1997 және 1998 жылдар аралығында бірнеше қызметкер Barking Dog Studios құру үшін студиядан кетті. THQ компаниясы шығарған сноуборд ойыны – MTV Sports: Pure Ride 2000 жылдың 28 қыркүйегінде жарық көрді.

2001-2005: Үлкен табысқа жету

2001 жылдың 11 мамырында Radical Entertainment және SPY Wireless Media компаниялары SPY-дың серіктестері мен клиенттеріне ұялы телефондар сияқты сымсыз құрылғыларды пайдалана отырып, жастар нарығына интерактивті қызметтер ұсыну арқылы жаңа кіріс және жарнама мүмкіндіктерін жасауға мүмкіндік беретін сымсыз мазмұнды басқару шешімін әзірлеу туралы келісім шартқа отырды. E3 2001 көрмесінде Radical Entertainment танымал анимациялық сериал «Симпсондар» негізіндегі оқиғаға құрылған жүргізу ойыны «Симпсондар: Жол ашу» (The Simpsons: Road Rage) және Electronic Arts мен Fox Interactive баспаларында жарық көрген, сондай-ақ THQ баспасында шыққан, экшн-саяхат элементтерімен ерекшеленетін тағы бір сноуборд ойыны – «Dark Summit» ойындарын таныстырды. 2001 жылдың 15 тамызында Radical Entertainment Nintendo-ның жаңа GameCube консолі үшін демонстрациялық қолданба мен ақ парақтың жасалғанын хабарлады. Демонстрация Radical-дың өзіндік Pure3D ойын қозғалтқышының негізгі мүмкіндіктерін пайдаланды, ал ақ парақ Radical-дың техникалық білімі туралы ақпаратты басқа ойын компанияларына ұсынды. «Dark Summit» және «The Simpsons: Road Rage» ойындары 2001 жылдың қараша айында жарық көрді. «The Simpsons: Road Rage» Солтүстік Америкада 2001 жылдың желтоқсан айындағы ең көп жалға алынған он ойынның қатарына кірді, бір апта ішінде бейне және ойынды жалға беру орындарына 500 000 доллардан астам кіріс әкелді. 2003 жылы Radical Entertainment Ubi Soft компаниясымен серіктестікке отырып, CSI франшизасы негізінде бірнеше ойынды әзірлеуге дайын болған 369 Interactive атты жаңа даму бөлімін ашты.

2005-2008: Vivendi Universal компаниясы сатып алды

Radical Entertainment Vivendi Universal Entertainment үшін аз ғана ойын жасағанмен, олар үлкен жетістікке ие болды және компанияның осы әзірлеушілерге деген қызығушылығын арттырды. 2005 жылы Vivendi Radical Entertainment-ті сатып алды; алайда, Radical-дың бұрынғы әзірлеушісінің айтуынша, жағдай көп өзгермеді және Radical әлі де тәуелсіз ойын әзірлеуші компания ретінде жұмыс істеді. Vivendi Radical-ды сатып алғаннан кейін, Vivendi-дің Sierra Entertainment таңбасымен шығарылған Scarface: The World Is Yours және The Incredible Hulk: Ultimate Destruction сияқты көптеген ойындарды жасауға кірісті. Radical-ға сондай-ақ Sierra Entertainment арқылы жарық көрген Crash Bandicoot франшизасын дамытуға лицензия берілді. Radical Traveller's Tales-тен Crash Tag Team Racing ойынын дамытуды өз міндетіне алды. Crash Tag Team Racing-тің табысының арқасында Radical Crash of the Titans ойынын жасауды бастады және «Crash Radical-да өз үйінде» деп мәлімдеді, яғни Radical барлық келесі Crash ойындарын дамытатынын айтты. Crash of the Titans ойынының сыншылар мен коммерциялық сәттілігі тағы бір жалғасын – Crash: Mind over Mutant ойынын тудырды, ол бұрынғысын сын тұрғысынан да, сатудан да озып кетті. Crash: Mind Over Mutant ойынын жасау барысында Radical Prototype жобасымен де айналыса бастады.

2008 жылдан қазіргі уақытқа дейін: Activision компаниясының сатып алуы, прототиптік ойындар және жұмыстан босатулар

Vivendi Games 2008 жылы Activision-мен бірігіп Activision Blizzard компаниясын құрғанда, Vivendi-дің бұрынғы студиялары, соның ішінде Radical Entertainment, Activision құрамына енді. Ол кезде Radical Entertainment төрт ойынды дамытып жатқан еді, олардың ішінде Crash: Mind Over Mutant және Prototype болды. Activision шамамен 100 адамды жұмыстан босатты, бұл студия қызметкерлерінің жартысына тең еді, және екі жарияланбаған жобаны тоқтатты. Олардың бірі – Джейсон Борн әлемінде өтетін Treadstone ойыны. Activision бұл мүлікке қызығушылық танытпады және оны Ludlum Entertainment-ке қайта сатты, ол кейіннен Electronic Arts-қа лицензия берді. 2010 жылдың ақпан айында Activision өзінің студияларынан, оның ішінде Radical Entertainment-тегі шамамен 90 адамды қоса алғанда, 200-ге жуық әзірлеушіні жұмыстан босатты, бұл сол кездегі студияның жұмыс күшінің жартысына тең болды. Prototype ойынының жалғасы – Prototype 2, 2012 жылдың сәуірінде жарық көрді. АҚШ-та ол шығарылған айдағы ең көп сатылған ойын болды. Дегенмен, Activision бұл ойынды коммерциялық сәтсіздік деп санады; 2012 жылдың 28 маусымында компания Radical Entertainment-те "маңызды штатты қысқартуды" жариялады, нәтижесінде студия өз ойындарын дамытуды тоқтатып, енді тек басқа Activision студияларын қолдайтын болады. Radical Entertainment-тің бұрынғы бас аудио директоры Роб Бриджетт сияқты бірнеше есептер студия жабылып қалғанын көрсеткенмен, Activision штатты қысқартуға қарамастан студия ашық болатынын мәлімдеді. Activision және Radical Entertainment осы мәлімдемені сол жылдың қыркүйек айында қайталады. Prototype 2 ойынының Microsoft Windows нұсқасы 2012 жылдың шілдесінде шығарылды. 2013 жылдың 15 желтоқсанында Канада үкіметі Radical Entertainment-тің корпоративтік мәртебесін Канадалық бизнес корпорациялар туралы заңның 212-бабын бұзғандықтан жойды. Оның соңғы танымал даму рөлі – 2015 жылы шығарылған Prototype және Prototype 2 ойындарының PlayStation 4 және Xbox One нұсқалары. 2022 жылға қарай Radical Entertainment-тен қалғандары – 6 қызметкерден тұратын команда ғана еді, олардың кейінгі жұмысы Activision Vancouver есебінен жүргізілетін болады; оған қарамастан, ол Microsoft-тің 2022 жылы Activision Blizzard компаниясын сатып алуы кезінде аталған студиялардың бірі болды.

Ұйым

Radical Entertainment компаниясы басшылық пен қызметкерлер арасында ашық және үнемі байланыс орнатты; компания президенті барлық қызметкерлерге екі апта сайын электрондық хат жіберіп, компанияның барлық салалары бойынша қызметкерлердің пікірін сұрады – қандай технологияларды пайдаланудан бастап, асханада қандай тағамдар болуы керекке дейін. Сонымен қатар, бас қаржы директоры тоқсан сайын семинар өткізіп, компанияның қаржылық көрсеткіштерін таныстырып, қызметкерлерге компанияның кірісін қайдан және қалай жұмсайтынын түсінуге көмектесті. Компания сонымен қатар прогрессивті кадрлық саясатты енгізді, мысалы, жұмыс уақытының негізгі сағаттары, ана демалысына толық жалақының 3 айлық көлемін қосымша төлеу, және қызметкерлер арасында жаңа идеяларды дамыту үшін интеллектуалдық меншік құқығын қарау процесін пайдалану. Бұл қарау процесі, «Идеялар кеңесі» деп аталды, және оны шығармашылық директоры Стивен Ван Дер Месхт басқаратын тоғыз қызметкерден тұратын команда жүргізді. Дамытуға ұсынылмаған идеялар қызметкерге қайтарылды, ол мүліктік құқықтың барлығын сақтап, оны дербес дамыта немесе басқа компанияға сата алатын болды. Radical Entertainment ішкі зерттеу және әзірлеу тобын Dave Forsey басқарды. 1998 жылдың қыркүйегінде команда 350 000 АҚШ доллары көлемінде федералдық грантпен қаржыланған Өнеркәсіптік зерттеулерге көмек бағдарламасын аяқтады. Жоба иерархиялық беттерде еріксіз топологияны қамтитын бірнеше технологиялық жетістіктерді қамтыды, соның ішінде 3D Studio MAX және Autodesk Maya бағдарламаларында иерархиялық қисықтарды (splines) әзірлеу. Бұл әзірлеме анимациялық кейіпкерлердегі жергілікті егжей-тегжейлі суреттеуді жасауға және осы жұмыс негізінде Rodin атты коммерциялық графикалық бағдарламалық жасақтаманы шығаруға мүмкіндік берді. 2000 жылдың наурыз айында команда BC Science Council грантын 200 000 АҚШ доллары көлемінде, ішкі ойын қозғалтқышының кітапханасын және кітапхана процесін жеңілдетуге арналған қосымша құралдарды әзірлеу үшін алды. 2001 жылы Форси және оның компаниядағы екі әріптесі Калгари университетіне видео ойын бағдарламалау бойынша бакалавриат деңгейіндегі курс әзірлеу және оқыту үшін шақырылды. Бұл курс, өзінің түрінде алғашқы болып саналды, компьютерлік ғылымның соңғы курсындағы студенттерге арналды және оларға видео ойын прототипін жобалау және іске асыру міндеті жүктелді. 2001 жылдың күзінде бірнеше басқа қызметкерлер Канададағы жақындап келе жатқан еңбек дағдарысына жауап ретінде Британдық Колумбия университетінде ұқсас курс оқыды.

Марапаттар

2000 жылдың 13 желтоқсанында National Post басылымы Radical Entertainment компаниясын Канаданың ең жақсы басқарылатын 50 жеке компаниясының қатарына қосты. Бұл құрметті, соңғы үш жылда қарқынды өсім көрсеткен және жылдық кірісі 5 миллион доллардан асатын жеке канадалық компаниялар ғана иелене алады.

Жасалған ойындар

Жыл Атауы Баспагер Платформа(лар) Сілтеме (дереккөздер) 1992 Рокки мен Буллвинкл және достарының оқиғалары THQ Nintendo Entertainment System Терминатор Mindscape

Ауыстырылған ойындар

Жыл Атауы Платформасы 1994 Брет Хулл Хоккей Sega Genesis 1995 RHI Рольдер Хоккей '95 Super Nintendo Entertainment System 2001 А. И. The Circuit немесе A. I. Gladiator Xbox 2006 Scarface: The World Is Yours Xbox 360 ~2007 The Simpsons: Hit & Run 2 Белгісіз 2008 Scarface 2 Белгісіз Treadstone 2010 Мен Crash Bandicoot, Crash 2010 немесе Crash Landed PlayStation 3, Wii, Xbox 360 2011 Spider-Man 4 PlayStation 3, Xbox 360 2012 Прототип 3 PlayStation 3, Xbox 360