Кіріспе

АҚШ-та президенттік сайлау немесе аралық сайлау өткезілмейтін кезде сайлау өтеді. АҚШ-тағы жыл аралығындағы сайлау дегеніміз, әдетте, президенттік сайлау да, аралық сайлау да өткізілмейтін тақ санды жылда өткізілетін жалпы сайлау. Кейде "жылдан тыс" термині аралық сайлау жылдарында да қолданылуы мүмкін, ал "жылдан тыс цикл" термині жұп санды жылғы сайлау күнінен басқа күні өткізілетін кез келген сайлауға қатысты болуы мүмкін. Жыл аралығындағы сайлауларда федералды лауазымдарға сайлаулар, мемлекеттік заң шығарушы органдарға өте аз сайлаулар және губернаторлық сайлаулар сирек кездеседі. Оның басым бөлігі округтер мен муниципалитеттер деңгейінде өтеді. Бюллетеньде көптеген қала әкімдері, түрлі штаттардағы азаматтардың бастамалары және көптеген жергілікті мемлекеттік лауазымдар болады. Сондай-ақ, федералдық, штаттық және жергілікті лауазымдардағы бос орындарды толтыру үшін бірқатар арнайы сайлаулар да болуы мүмкін. Жыл сайын сайлау өткізетін аймақтар, сайлауды жұп санды жылдарда біріктіретін аймақтарға қарағанда жиі дауыс беруді қажет етеді.

Негізгі мәліметтер мен негіздеме

Жылдар аралығындағы сайлауларда президенттік немесе аралық сайлаулармен салыстырғанда, сайыстардың саны азайды және сайлауға қатысу деңгейі жұп жылғы сайлауларға қарағанда төмен болады. АҚШ президентінің мерзімді сайлаулары әрқашан жұп жылдары өткізілгенімен, конгресс сайлаулары үшін бұл қағида әрқашан сақталмаған. Конгресс 1872 жылы Өкілдер палатасының сайлауларын біртіндеп реттемес бұрын, жеке штаттар сайлауды тақ жылдың басындағы айларға белгілей алатын. Сайлау уақытын анықтау мәселесіндегі шешімдердегі басты фактор – қазіргі биліктегі саясаткерлердің саяси есептеулері болып көрінеді. Сайлауға қатысудың төмен болуы, жергілікті саяси топтар құратын, жақсы ұйымдастырылған мүдделі топтарға да пайдалы, бұл олардың қолдайтын кандидаттарына үкіметте көбірек орын алуға мүмкіндік береді. Екі үлкен саяси партияның көпшілігі сайлау циклына көшуді қаласа да, бұл мүдделі топтар өздерінің саяси ықпалын реформалардың бір бөлігін тежеу үшін пайдаланды. Калифорния, Аризона және Невада штаттары жергілікті сайлауларды циклға көшіруде үлкен жетістіктерге қол жеткізді.

Федералды сайлау

Сенат пен Өкілдер палатасының мерзімілі, жоспарланған сайлаулары әрқашан жұп санды жылдары өткізіледі. Бұл лауазымдарға сайлау тақ санды жылдары тек қана ерекше сайлау өткізу қажет болған жағдайда ғана ұйымдастырылады – әдетте, бұл қызметтегі адамның отставкаға кетуі немесе қайтыс болуы себепті болады. АҚШ Президентіне ерекше сайлау ешқашан өткізілмейді. Егер Президент қайтыс болса, отставкаға кетсе немесе (импичмент арқылы айыпталып) қызметтен алынса, оның орнын АҚШ Конституциясы мен Президенттік мұрагерлік туралы заңда белгіленген Президенттік мұрагерлік тізбесі арқылы анықталатын адам басады және Президенттік мерзімнің қалған бөлігін аяқтайды.

Мемлекеттік сайлау

Бес штат өздерінің губернаторларын төрт жылдық мерзімге президенттік сайлау жылдары емес, басқа жылдары өткізілетін сайлауларда сайлайды: Кентукки, Луизиана, Миссисипи, Нью-Джерси және Вирджиния. Кентукки, Луизиана және Миссисипи штаттары президенттік сайлауға дейінгі жылы губернатор сайлауын өткізеді; мысалы, 2023 жылғы сайлау. Нью-Джерси мен Вирджиния штаттары президенттік сайлаудан кейінгі жылы сайлау өткізеді; мысалы, 2025 жылғы сайлау. Луизиана, Миссисипи, Нью-Джерси және Вирджиния штаттарында басқа жылдары штаттық заң шығарушы органдардың сайлаулары да өтеді. Басқа жылдары түрлі штаттарда азаматтардың бастамаларымен қатар, түрлі мемлекеттік лауазымдарды толтыру үшін арнайы сайлаулар да болуы мүмкін. Штаттар 2021 жылғы Калифорния губернаторының қайта шақыру арқылы өткен сайлауы сияқты, қайта шақыру сайлауларын да өткізуге рұқсат береді.

Жергілікті сайлау

Көптеген сайлаулар, еңбектенбейтін, тақ жылдары жергілікті және қалалық деңгейдегі лауазымдарға өтеді. Басқа муниципалитеттер мен жергілікті басқару органдары шығындарды үнемдеу, сайлауға қатысушылар санын арттыру және сайлаушылардың толыққандырақ құрамын қамтамасыз ету үшін сайлауларын жұп жылдары біріктіреді.