Кіріспе

Blaye (blaj;) – Францияның оңтүстік-батысындағы Nouvelle Aquitaine аймағындағы Жиронда департаментіндегі коммуна және субпрефектура. Ғасырлар бойы Блай солтүстіктен Бордоға немесе одан әрі оңтүстікке, Испания мен Португалияға баратын адамдар үшін өте ыңғайлы кезең болды. Ежелгі заманнан бері нығайтылған, үлкен өзеннің жағасында орналасқан бұл стратегиялық маңызды орын 17 ғасырдың соңында Вобанның еңбегі арқасында жаңартылды. 1685 жылы Людовик XIV-нің бекіністер жөніндегі бас комиссары Жиронда өзенді бақылауға алу және көтеріліс болған жағдайда Бордоны ұстап тұру үшін өзенге шлюз салуды ұсынды. Осы кезде Блай цитаделі салынды, ол сағаны бақылау жүйесінің маңызды бөлігіне айналды. Қалалық көрініске үстемдік танытатын бұл әсерлі құрылыс 2008 жылдан бері ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді, Вобанның салған құрылыстарының бір бөлігі ретінде, олардың келесі ғасырлардағы әскери сәулет және жоспарлау саласындағы әлемдік ықпалының куәсі ретінде танылды.

Халық саны

Оның тұрғындары француз тілінде Blayais немесе Blayaises деп аталады.

География

Блай Жиронда сағасының оң жағалауында орналасқан (бұл жерде өте кең), Бордоның солтүстігінде, A10 тас жолына жақын. Сирек жүк пойыздары бар темір жол желісі бар, бірақ жолаушылар тасымалы жоқ. Шағын паром Жиронда арқылы Медоктағы Ламаркаға қатынайды.

Тарих

Ежелгі заманда Блайе (Блавия) Сантон тайпасының порты болған. Дәстүр бойынша, франк батыры Роланд цитадель орнындағы базиликаға жерленген. Бұл «Жорда де Блей» дастанында маңызды орынға ие. Блайе ертеден-ақ маңызды бекініс болып саналды және ағылшындарға қарсы соғыстарда (олар 1352 жылы оны өртеп тастады) және француз дін соғыстарында (1593 жылы испандық теңіз күштерінің жеңісіне куә болған кезде) маңызды рөл атқарды. Берри герцогинясы 1832–1833 жылдары оның бекінісінде қамауда ұсталған. Бұрын қала Blaye et Sainte Luce деп аталған, ал 1961 жылдың маусым айында Blaye деп қайта аталды.

Көрікті жерлер

Қалада өзен жағасындағы жартаста Вобан салған цитадель орналасқан, ішінде ортағасырлық қамалдың қираған қалдықтары, Château des Rudel ((fr)) және Аквитания королі Клотер II-нің ұлы Хариберт II-нің қабірі сақталған Сент-Ромен базиликасының қираған қалдықтары бар. Жақын маңда өзендегі аралда Пате форты мен сол жағалауда Медок форты да орналасқан, екеуі де 17 ғасырдан келген және Вобан Бордоға су арқылы жасалатын шабуылдардан қорғану жүйесін толықтырған.

Құқықтық институттар

Қалада бірінші инстанция және коммерциялық трибуналдар бар.