Кіріспе
Ливандық-американдық ғалым және Таяу Шығыс бойынша сарапшы (1886-1978)
Филип Хури Хитти (فيليب خوري حتي; 22 маусым 1886 – 24 желтоқсан 1978) – Принстон және Гарвард университеттерінің ливандық-американдық профессоры және ғалымы, араб және Таяу Шығыс тарихы, ислам және семит тілдері саласындағы авторитет. Ол АҚШ-та арабтану ғылымын дерлік жеке құрды. Оның шөбересі – қазір қайтыс болған NASA астронавы және мектеп мұғалімі Криста МакАулиф.
Philip Khuri Hitti (فيليب خوري حتي; 22 June 1886 – 24 December 1978) was a Lebanese American professor and scholar at Princeton and Harvard University, and authority on Arab and Middle Eastern history, Islam, and Semitic languages. He almost single handedly created the discipline of Arabic studies in the United States. His grandniece was the now deceased NASA astronaut and schoolteacher Christa McAuliffe.
Ерте өмір
Филип Хури Хитти 1886 жылдың 22 маусымында Ливан тауындағы Мутасаррыфат аймағында, Бейруттен оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 25 км қашықтықтағы Шемлан ауылында маронит христиан отбасында дүниеге келді.
Білім және академиялық мансап
Ол Суқ әл-Гарбтағы американдық пресвитериандық миссионерлік мектепте, содан кейін Сирия протестанттық колледжінде білім алған. 1908 жылы бітіргеннен кейін ол Колумбия университетіне ауысқанға дейін сол жерде сабақ берді, 1915 жылы докторлық дәрежесін алып, семит тілдерін оқытты. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Ливанға оралып, 1926 жылға дейін мұғалім болып жұмыс істеді. 1926 жылғы ақпанда оған Принстон университетіндегі кафедра ұсынылды, ол 1954 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін осы лауазымда болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Принстондағы Армияның мамандандырылған оқу бағдарламасы арқылы (болашақ елші Роджер Пол Дэвис те осы бағдарламаға қатысты) әскери қызметшілерге араб тілін үйретті. Хитти семит әдебиеті профессоры және Шығыс тілдері кафедрасының меңгерушісі болды. Ресми зейнетке шыққаннан кейін Гарвард университетінде жұмыс істеді. Ол сондай-ақ Юта университеті мен Джордж Вашингтон университетінің жазғы мектептерінде сабақ берді. Кейіннен ол Миннесота университетінде ғылыми зерттеуші болып жұмыс істеді. 1978 жылғы 24 желтоқсанда Нью-Джерси штатының Принстон қаласында қайтыс болды.
Палестинаны арап-иудейлер арасындағы қақтығысқа қатысты пікір
1944 жылы АҚШ Өкілдер палатасы алдында Хитти Палестинада еврейлердің отаны үшін тарихи негіздің жоқтығын қолдайтын куәлік берді. Оның куәлігі Принстон Herald газетінде жарияланды. Жауап ретінде Альберт Эйнштейн мен оның досы және әріптесі Эрих Калер сол газетте өз қарсы аргументтерін жариялады. Содан кейін Хитти жауап берді, ал Эйнштейн мен Калер Принстон Herald газетіндегі пікірсайысты екінші жауаптарымен аяқтады. 1945 жылы Хитти Біріккен Ұлттар Ұйымын құрған Сан-Франциско конференциясында Ирак делегациясына кеңесші болды. 1946 жылы Хитти Палестина мәселесі бойынша ағылшын-американдық тергеу комиссиясында алғашқы ливандық-американдық куәгер болды. Комиссия мүшесі, америкалық Бартли Крум еске алды:
Хитти Палестина деп аталатын мемлекет ешқашан болмаған, ол тарихи тұрғыдан Сирияның бір бөлігі болған және "жексенбі мектептері бізге көп зиян келтірді, себебі олар сыныптардың қабырғаларын Палестина карталарымен жауып, осылайша орташа американдық пен ағылшынның санасында Палестинаны еврейлермен байланыстырды" деді. Ол Палестинаның 7000 жылдық тарихын баяндады. Барлық уақыт бойы, деді ол, бұл арабтардың иеленген жері болған. Ол сионизмді моральдық, тарихи және практикалық тұрғыдан қорғауға болмайтындықтан, оның мүмкін емес екенін мәлімдеді. Бұл арабтарға олар жек көретін және ешқашан мойынсұнбайтын жат өмір салтын таңу болды.
the Palestine. His testimony was reprinted in the Princeton Herald. In response, Albert Einstein and his friend and colleague Erich Kahler jointly replied in the same newspaper with their counter arguments. Hitti then published a response and Einstein and Kahler concluded the debate in the Princeton Herald with their second response. In 1945 Hitti served as an adviser to the Iraqi delegation at the San Francisco Conference which established the United Nations. In 1946, Hitti was the first Lebanese American witness at the Anglo American Committee of Inquiry on Palestine. Bartley Crum, an American member of the committee, recalled:
Hitti explained that there was actually no such entity as Palestine never had been; it was historically part of Syria, and "the Sunday schools have done a great deal of harm to us because by smearing the walls of classrooms with maps of Palestine, they associate it with the Jews in the minds of the average American and Englishman." He traced the history of Palestine back 7000 years. All that time, he said, it had been the immemorial home of the Arabs. He asserted that Zionism was indefensible and unfeasible on moral, historic and practical grounds. It was an imposition on the Arabs of an alien way of life which they resented and to which they would never submit.