Кіріспе

1953 жылы құрылған израильдік мекеме

Еврей тілі академиясы (אקדמיה ללשון העברית, ha akademyah la lashon ha ivrit) 1953 жылы Израиль үкіметі тарапынан Иерусалим еврей университетінің Гиват Рам кампусындағы еврей тілі саласындағы ең жоғары ғылыми мекеме ретінде құрылды. Академияның негізгі мақсаттары – еврей тілінің барлық кезеңдерін жинақтап, зерттеу; еврей тілінің пайда болуы мен дамуын анықтау; сөздік қоры, грамматикасы, жазуы, орфографиясы және транслитерациясы сияқты барлық салаларда еврей тілінің даму бағытын қадағалау. 2022 жылдан бері Академияға Моше Бар Ашер жетекшілік етеді. Оның құрамында 42 мүше бар, олардан бөлек академиялық кеңесшілер мен құрметті мүшелер де бар. Кез келген адам тіл мәселелері бойынша Академияға сұрақ қоюға және ресми жауап алуға құқылы.

Тарих

Академия 1890 жылы Елиезер Бен-Иегуда құрған және алғашқы президенті болған Еврей тілі комитетінің (Ваад ха-лашон ха-иврит) орнын басты. Еврей тілі Палестинада қолданысқа еніп, білім беру жүйесінде қабылдана бастаған соң, Еврей тілі комитеті бюллетеньдер мен сөздіктер жариялады. Ол бүгінгі күнде күнделікті қолданыстағы мыңдаған сөздерді жасады. Оның ізбасары – Еврей тілі академиясы қазіргі заманғы қолданысқа сай жаңа еврей сөздерін жасау миссиясын жалғастыруда. Академияның негізгі қызметі – басқа тілдерден алынған қарыз сөздерді еврей түбірлері мен құрылымдарынан жасалған жаңа сөздермен алмастыру болғанымен, оның өзінің атауы – "академия" сөзі қарыз сөз болып табылады. Академия осы иронияға өзінің ағылшын тіліндегі сайтында тоқталады. Академияның конституциясында белгіленген миссиясы – "еврей тілінің дамуын оның мәніне сәйкес бағыттау" (לכוון את דרכי התפתחותה של הלשון העברית לפי טבעה). Академия тілдің тарихи дамуына негізделген қазіргі еврей тілінің грамматикасы, орфографиясы, транслитерациясы және пунктуациясы үшін стандарттарды белгілейді. Одан бөлек, ол Еврей тілінің тарихи сөздігін жазады.

Ұйым

Пленум 42 мүшеден тұрады. Бұған қоса, Академияда 8 академиялық кеңесші жұмыс істейді, олардың ішінде тіл білімі, лингвистика, еврейтану және Библияны зерттеу саласындағы беделді ғалымдар бар. Академияның 9 құрметті мүшесі де бар. Академияның қаулылары барлық мемлекеттік органдарға, соның ішінде Израильдің мемлекеттік телерадио компаниясына міндетті.