Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тьер (tjɛːʁ; Auvergnat: Tièrn) – Францияның орталық бөлігіндегі Овернь аймағындағы Пюи-де-Дом департаментіндегі коммуна. Амберт, Исоир және Риом қалаларымен бірге, бұл департаменттің төрт субпрефектурасының бірі. Тьер ауданы алты кантонға бөлінген қырық үш муниципалитетті қамтиды. Оның тұрғындары Тьернуа немесе Биторд деп аталады. Тьер – пышақ жасаудың маңызды тарихи орталығы, онда жүзге жуық компания және пышақ мұражайы бар; Франциядағы қалта пышақтарының, асүй және дастарқан пышақтарының жетпіс пайызы осы қалада өндіріледі. Тьернуа пышақ шеберлерінің білімі мен өнері жеті ғасырдан астам уақытқа созылады, ал Тьернуа пышақтарын жасау үшін пайдаланылған көптеген ескі су диірмендерін әлі де Руэттер аңғарында көруге болады. Қала таулар мен ауылдарға қарай тік жарлы таудың үстінде орналасқан. Ол екі бөлікке бөлінеді: төменгі қала (көптеген гипермаркеттер орналасқан) және жоғарғы, ортағасырлық қала.
Thiers (tjɛːʁ; Auvergnat: Tièrn) is a commune in the Puy de Dôme department of Auvergne in central France. With Ambert, Issoire and Riom, it is one of the department's four sub prefectures. The district of Thiers consists of forty three municipalities in six cantons. Its inhabitants are known as Thiernois or Bitords. Thiers is a major historical centre of knife manufacturing, with about one hundred companies and a cutlery museum; seventy percent of French pocketknives, kitchen and table knives are manufactured in Thiers. The knowledge and craft of the Thiernois cutlers are over seven centuries old, and many of the old watermills that were used to manufacture Thiernois knives can still be seen in the Vallée des Rouets. The city extends over on a rocky spur overhanging the nearby mountains and the villages. It is divided into two sections: the lower city (home to many hypermarkets) and the upper, medieval city.
Көршіліктер
Тьерс Дуроль аңғарына қарай тік төбелерде орналасқан, ал беткейдің тік болуы ұнтақ дайындау тігіштері үшін су электр энергиясын қамтамасыз етеді. Қала бірнеше аудандарға бөлінген. Жоғарғы қалаға ортағасырлық орталық, Булай, Понтель және Джейфур кіреді. Қаланың тарихының көп бөлігі оның төбелерінде болған. Төменгі қала 1950 жылдары даму басталды. Тьер гипермаркеттер мен супермаркеттерімен әйгілі, ал төменгі қала негізінен бизнес және қызметтерден тұрады. Ле-Мутье – гүлденген аудан, ол төменгі қала мен қала орталығының арасында орналасқан. Сент-Симфориен шіркеуінің есіктерінде тозақ аузы және жақын жердегі аңғарлардың өсімдіктері бейнеленген. Көптеген пышақ жасаушылар осы ауданда орналасқан.
Thiers is on the steep hills overlooking the Durolle Valley, and the gradient provides hydropower for grinding mills. The city is divided into a number of neighborhoods. The upper town includes the medieval center, Boulay, the Pontel and the Jaiffours. Much of the city's history took place in its hills. The lower city began to be developed during the 1950s. Thiers is known as a city of hypermarkets and supermarkets, and the lower city primarily consists of businesses and services. Le Moutier, a prosperous neighborhood, is between the lower city and the city center. The doors of the church of Saint Symphorien depict the mouth of hell and the plants of the nearby valleys. Many knife manufacturers are in the neighborhood.
Қауіптер
Тьер табиғи апаттарға осал. 1984 жылы қаланың солтүстігінде екі құлау орын алды: біреуі A89 тас жолы бойында, екіншісі Valleé des Usines аймағында. Тьерде жер сілкіністері де болуы мүмкін, ол 3-ші сейсмикалық аймаққа (орташа сейсмикалық белсенділік) жатады. Доре және Дуроль өзендерімен, сондай-ақ көптеген арналармен суға толы қалада су тасқыны жиі болады. Көптеген онжылдықтарда бір рет ерекше ауа райы байқалады, ал 1999 жылы қала орталығында күшті жел тіркелді. Табиғи қауіптерге қоса, қала адамның әрекетінен туындаған тәуекелдерге де ұшырайды. Дуроль өзеніндегі Мембрун тоғаны қала сыртынан шамамен бір километр қашықтықта орналасқан. 1999 жылы қалаға қарап тұрған тау, Маргеридес жартасының жанындағы орманды өртеп жіберген өртқосушылардың шабуылына ұшырады.
Thiers is vulnerable to natural disasters. The north of the city experienced two landslides in 1984: one along the A89 autoroute and the other in the Valleé des Usines. Earthquakes may also occur in Thiers, which is classified as a Zone 3 Seismic Area (moderate seismicity). The city, which on the Dore and Durolle Rivers and a number of streams, has a history of flooding. Exceptional weather occurs every few decades, and winds of were recorded in the city centre in 1999. In addition to natural hazards, the city is exposed to human created risks. The Membrun Dam, on the Durolle, is a kilometre from the city's outskirts. In 1999, the mountain overlooking the city was the target of arsonists who set fire to the forest near the Margerides cliff.
Парктер мен бақтар
Верден алаңында, Граммон көшесінде, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі француздық күш-жігерді еске түсіретін ескерткіш орналасқан. Лес-Жарден де-Сен-Жан ескі Тьер ауруханасы мен Дуроль өзенінің арасында жатыр. Ле Брейль паркі бұрынғы кемпинг болған; парктің төменгі бөлігінде киім ауыстыратын бөлмелер, душ қабылдау орындары және лагерьтік дәретханалар әлі көрініп тұр. Шассинь қамалында ағылшын стиліндегі ландшафтық бақ бар. Жергілікті жәрмеңке қыркүйектің үшінші аптасында Оранжерея паркі мен Ле Брейль паркі арасындағы саябақта өтеді. Тьер станциясының (Тьер бекеті) қарсы жағында шағын жасыл аймақ бар.
Verdun Square, on Rue Grammont, has a monument commemorating French efforts during World War I. Les Jardins de Saint Jean are between the old Thiers hospital and the Durolle River. Le Breuil Park is a former campsite; locker rooms, showers, and camp toilets are still visible at the bottom of the park. The Chassaigne Castle features an English landscape garden. A local fair is held during the third week of September in a park between the Orangerie Park and Le Breuil Park. There is a small green area opposite the Gare de Thiers (Thiers Station).
Қорғалатын аумақтар
Тьерді қоршаған табиғи аймақтар батыста Лимань жазығы, Доре аңғары (көбінесе Natura 2000 желісімен санатталған және қорғалатын), Ливрадои-Форц аймақтық табиғи паркі және Лимань жазығынан әрі Аувернь жанартаулары.
Natural areas surrounding Thiers are the Limagne plain in the west; the Dore valley, largely classified and protected by the Natura 2000 network; the Livradois Forez Regional Natural Park, and the Auvergne volcanoes beyond the Limagne plain.
Қалалық жаңғыру
2002 жылы Тьерс Антонин Шастель алаңын, Сан-Хуан ауданын және Трансваал көшелерін жаңарту жобасын қолға алды.
Thiers began an urban renewal project in 2002, rehabilitating Antonin Chastel Place, the San Juan district and the Transvaal streets.
Ежелгі дәуір
Тьерс Лезуға жалғастыратын римдік жолдың шығыс жағында орналасқан. Бұл жол бұрынғы 89-ұлттық жолдың бір бөлігі болған, қазір 2089-департаменттік жолға және 62-қосымша жолға айналды.
Thiers is at the eastern end of the Roman road linking it to Lezoux. The road was part of the old national road 89, which has become Departmental Road 2089 and Secondary Road 62.
Орта ғасырлар
Қала 10-ғасырда Малфредтің (Овернь графының немересі) қамал мен шіркеу салдыру бұйрығымен негізделді, осылар Église Saint Genès de Thiers шіркеуіне айналды. 1371 жылы Тиер барониясы Лордтарға, кейін Бурбон герцогтарына өтті.
The town was settled during the 10th century, when Malfred (granddaughter of the count of Auvergne) ordered the construction of a castle and church which became Église Saint Genès de Thiers. In 1371, the Barony of Thiers passed to the Lords and then the Dukes of Bourbon.
Француз төңкерісі
1791 жылы маусымда Людовик XVI-ның Вареннеге қашуынан кейін Тьерде контрреволюциялық қызметтерді басу басталды, ал 1793 жылы ақпанда дін қызметкерлеріне қарсы күшейіп, 1815 жылға дейін жалғасқан эмиграция толқынына әкелді. Революциялық бақылау комитеті 1793 жылдың 22 мамырында құрылғанмен, комитет өте активті болған жоқ; оның түрмесі қыркүйек айында ашылды. 1793 жылдың қазан айында Тьерде 49 адам тұтқындалды, олардың көпшілігі Воллор-Вилл және Сервант көтерілісіне қатысқандар еді.
The repression of counterrevolutionary activities in Thiers began in June 1791, after Louis XVI's flight to Varennes, intensifying in February 1793 against the clergy and triggering a wave of emigration which lasted until 1815. Although the Revolutionary Supervisory Committee was created on 22 May 1793, the committee was not very active; its prison opened in September. Forty nine people were arrested in Thiers, primarily those involved in the revolts of Vollore Ville and Servant, in October 1793.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Тьер – 1944 жылдың 25 тамызында қару күшімен босатылған Пю-де-Дом департаментіндегі сирек қалалардың бірі, тіпті жалғыз болған қала. Шайқас 1944 жылдың 22 маусымында Францияға жіберілген және 29 маусымда Вишиге жеткен 400 сарбаздық SS Panzergrenadiers Training Battalion 18 жасағына қарсы болды. Әскерлер Тьер, Рандан, Сент-Йорр, Ле-Майет-де-Монтань қалаларында, сондай-ақ 103-ші FFI батальонының Франц-Тирерлер мен Партизандары (майор Андре Россиньоль басқаратын, "Pigeon" атымен танылған) және майор Роджер Белигаттың 104-ші батальоны (лақап аты "Ален Дерваль") арасында бөлінді. Виши режимі тағайындаған қала әкімі мен аудан әкімі FFI және неміс әскерлері арасында делдалдық қызмет атқарды.
Thiers was one of the few towns, and the only one in the Puy de Dôme, which was freed by arms on 25 August 1944. The fighting opposed the 400 strong SS Panzergrenadiers Training Battalion 18, which was sent to France on 22 June 1944 and reached Vichy on 29 June. The troops were divided among Thiers, Randan, Saint Yorre, Le Mayet de Montagne, the Francs Tireurs et Partisans (FTP) of the 103rd FFI battalion (led by Major André Rossignol, known as "Pigeon") and the 104th Battalion of Major Roger Beligat (alias "Alain Derval"). The mayor, appointed by the Vichy regime, and the sub prefect were intermediaries between the FFI and the German troops.
Экономика
Тьер ас-су жабдықтарымен әйгілі, ал ескі аудандағы мұражай пышақ жасау тарихын көрсетеді. Ары қарай, өзен бойында 2009 жылы ашылған "Usine du May" өнеркәсіптік мұра мұражайы орналасқан. Зауыттардың ішінде Forges Gorce бар, олар жип арадан бастап комбайнға дейін ауыл шаруашылығы машиналарын үшін пышақтар жасайды.
Thiers is known for its cutlery, and a museum in the old quarter exhibits the history of knife making. Further along the valley, the industrial heritage museum l'Usine du May, opened in 2009. Factories include Forges Gorce, who make blades for agricultural machinery from hedge trimmers to combine harvesters.
Туризм
Тьерде жеті қонақ үй, алты қонақ бөлмесі, үш шағын үй және үш кемпинг бар. Туристік ақпараттық орталық қала орталығында Пиру қасарының табанында орналасқан.
Thiers has seven hotels, six guest rooms, three gîtes, and three campsites. A tourist office is at the foot of the half timbered castle of Pirou in the town center.
Мұражайлар
Жапырақша музейінде тұрақты және уақытша көрмелер, сондай-ақ пышақ шеберлерінің жұмыстарының көрсетілімдері бар. Le Creux de l'enfer – ұлттық және халықаралық бағдарламалармен қазіргі заманғы өнер орталығы.
The Cutlery Museum has permanent and temporary exhibits and demonstrations of the work of cutlers. Le Creux de l'enfer is a center of contemporary art, with national and international programming.
Ойын-сауық
Le Métro – қазіргі заманғы музыкаға арналған концерт залы. "Мулен-блю" – кабаре. Монако кинотеатры үш экранды және түрлі мазмұндағы фильмдер көрсетеді, ал жергілікті киноклуб әр ай сайын бір фильм ұсынады. Тьерс 1976 жылы Франсуа Трюффо түсірген "Шағын өзгеріс" фильмінде бейнеленген. Бұл журналист Клэр Шазал мен актер Зиннедин Суалемнің туған жері.
Le Métro is a concert hall dedicated to contemporary music. The Moulin bleu is a cabaret. The three screen Monaco Cinema has a varied program, and the local cinema club presents a film every month. Thiers was featured in François Truffaut's 1976 film, Small Change. It is the birthplace of journalist Claire Chazal and actor Zinedine Soualem.
Фестивальдар
Жыл сайынғы Пампарина музыка фестивалі 1997 жылдан бері шілде айының бірінші демалыс күндері қала көшелерінде өткізіліп келеді. Халықаралық фестиваль 2016 және 2017 жылдары 45 000-нан астам адамды қамтыды. 1991 жылдан бері әр көктемде "Кутэлия" пышақ фестиваліне әлемнің түкпір-түкпірінен 100-ден астам қатысушы келеді. Фестивальте көрсетулер мен достық жарыстар ұйымдастырылады. 2012 жылдан бері әр желтоқсанда қала орталығында үш жерде Рождество жәрмеңкесі өткізіледі.
The annual Pamparina music festival has been held on the town streets during the first weekend in July since 1997. The international festival attracted over 45,000 people in 2016 and 2017. Each spring since 1991, the Coutellia knife festival has more than 100 exhibitors from around the world. The festival features demonstrations and friendly competition. A Christmas market has been held at three locations in the town center each December since 2012.
Демалыс және спорт
Тьерде үш стадион бар: төменгі қаладағы Антонин Шастель стадионы, жоғарғы қаладағы Гравельс стадионы және Илоа демалыс орталығындағы стадион. Орталық, Ауверньдегі ең ірісі, Natura 2000 желісінің және Ливрадои-Форе аймақтық табиғи паркінің құрамына кіреді.
Thiers has three stadiums: the Antonin Chastel stadium in the lower town; the Gravels stadium in the upper town, and a stadium in the leisure centre of Iloa. The centre, Auvergne's largest, is part of the Natura 2000 network and the Livradois Forez Regional Natural Park.
Бауырлас қалалар
Тьер қаласы 1978 жылдан бері Англияның Бриджнорт қаласымен, ал 1986 жылдан бері Германияның Шробенхаузен қаласымен бауырлас қала болып келеді.
Thiers has been a sister city of Bridgnorth, England since 1978 and Schrobenhausen, Germany since 1986.