Кіріспе

Комбинациялық антибиотик

Ампициллин/сульбактам – бұл кең таралған пенициллин туындысы антибиотик ампициллин мен бактериялық бета-лактамазаның ингибиторы сульбактамның тұрақты дозалық комбинациясы. Осы препараттың екі түрі бар. Біріншісі 1987 жылы жасалған және АҚШ-та Unasyn саудалық атауымен, ал АҚШ-тан тыс елдерде тек жалпы атауымен сатылатын тамырға енгізілетін антибиотик. Екіншісі – сультамициллин деп аталатын пероральді (ауызға қабылданатын) түр, ол АҚШ-тан тыс елдерде Ampictam саудалық атауымен, ал АҚШ-та тек жалпы атауымен сатылады. Ампициллин/сульбактам бета-лактамалық антибиотиктерге резистентті бактериялар тудырған инфекцияларды емдеу үшін қолданылады. Сульбактам ампициллинді ыдырататын ферментті тоқтатып, ампициллиннің бактерияларға шабуыл жасап, оларды жоюына мүмкіндік береді.

Медициналық қолданыстар

Ампициллин/сульбактам инфекциялық аурулардың көптеген түрлеріне қолданылатын кең спектрлі дәрі. Бактериялар бета-лактамазаға төзімділік танып, дәстүрлі пенициллин туындыларының тиімділігін жойған жағдайларда әдетте екінші қатарлы терапия ретінде қолданылады. Ол белгілі бір грамположительді бактерияларға, грамтеріс бактерияларға және анаэробтарға қарсы тиімді. Грамположительді бактериялар: Staphylococcus aureus (бета-лактамаза және бета-лактамаза өндірмейтін), Staphylococcus epidermidis (бета-лактамаза және бета-лактамаза өндірмейтін), Staphylococcus saprophyticus (бета-лактамаза және бета-лактамаза өндірмейтін), Enterococcus faecalis, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes және Streptococcus viridans. Грамтеріс бактериялар: Haemophilus influenzae (бета-лактамаза және бета-лактамаза өндірмейтін), Moraxella catarrhalis (бета-лактамаза және бета-лактамаза өндірмейтін), Escherichia coli (бета-лактамаза және бета-лактамаза өндірмейтін), Klebsiella spp. (барлық белгілі түрлері бета-лактамаза өндіреді), Proteus mirabilis (бета-лактамаза және бета-лактамаза өндірмейтін), Proteus vulgaris, Providencia rettgeri, Providencia stuartii, Morganella morganii және Neisseria gonorrhoeae (бета-лактамаза және бета-лактамаза өндірмейтін). Сүйек және буын инфекциялары. Ампициллин/сульбактам бета-лактамаза өндіретін сезімтал бактериялар тудырған сүйек және буын инфекцияларын емдеу үшін қолданылуы мүмкін. Іш қуысы инфекциялары. Ампициллин/сульбактам E. coli, Klebsiella spp. (оның ішінде K. pneumonia), B. fragilis және Enterobacter spp. тудырған бета-лактамаза өндіретін штаммдармен шақырылған іш қуысы инфекцияларын емдеу үшін қолданылуы мүмкін.

Қарсы көрсетілімдер

Ампициллин/сульбактам пенициллинге аллергиясы болған адамдарға қолдануға болмайды. Аллергиялық реакциялардың белгілері бөртпеден бастап, анафилаксия сияқты өмірге қауіпті жағдайларға дейін жетеді. Астма, экзема, қышыма немесе шоқжұлдыз ауруы бар пациенттерде кез келген пенициллинге жағымсыз реакциялар даму мүмкіндігі жоғары.

Жағымсыз әсерлер

Байқалған жағымсыз құбылыстар жергілікті және жүйелік реакцияларды қамтиды. Жергілікті жағымсыз реакциялар инъекция жасалған жердегі терінің қызаруымен, сезімталдықпен және ауыру сезімімен сипатталады. Ең көп кездесетін жергілікті реакция – инъекция жасалған жердегі ауырсыну. Бұл, бұлшық ішіне инъекция алған пациенттердің 16%-ында, ал тамырға инъекция алған пациенттердің 3%-ында байқалғандығы туралы хабарланды. Аз жиі кездесетін жағымсыз әсерлерге тамырлардың қабынуы (1,2%), кейде қан қыстырумен (3%) байланысты. Жүйелік реакциялардың ең көп кездесетін түрлері – диарея (3%) және бөртпе (2%). Ампициллин/сульбактамаға байланысты сирек кездесетін жүйелік реакцияларға кеудедегі ауырсыну, шаршау, құрысу, бас ауруы, ауырсынумен несеп шығару, несепті тоқтату, ішекте газ жиналу, лоқсығу, құсу, қышу, тілдің түктелуі, жұтқыншақтың тартылуы, терінің қызаруы, мұрыннан қан кету және бет пісу жатады. Бұл пациенттердің 1%-дан кемінде кездеседі.

Фармакодинамика және фармакокинетика

Ампициллинге сульбактам қосу ампициллиннің тиімділігін арттырады. Бұл ампициллинмен салыстырғанда микробқа қарсы белсенділікті 4-32 есеге дейін жоғарылатады. Ампициллин – уақытқа тәуелді антибиотик. Бактерияларды өлтіру көбінесе препараттың денедегі концентрациясы ең төменгі тежеуші концентрациядан (ЕТК) жоғары сақталатын уақытқа байланысты. Осылайша, әсер ету мерзімі бактериялардың қанша өлтірілетінін анықтайды. Әртүрлі зерттеулер көрсеткендей, бактерияларды барынша жою үшін пенициллин тобына жататын антибиотиктердің концентрациясы ЕТК-ден 50-60% уақыт бойы жоғары болуы керек. Бұл ұзақ мерзім бойы жеткілікті концентрацияда емдеудің жақсы нәтиже беруі мүмкін екенін білдіреді. Дегенмен, ампициллин сульбактаммен бірге қолданылғанда, сульбактам деңгейі белгілі бір шектен төмен түскенде бактериялардың қайта өсуі байқалады. Көптеген басқа антибиотиктер сияқты, ампициллин/сульбактамның жеткіліксіз дозада қолданылуы резистенттілікке алып келуі мүмкін. Ампициллин/сульбактамды ауыз жолымен қабылдағанда сіңірілуі нашар. Бұл препаратты жасау және енгізу грам-теріс бактерияларға қарсы бағытталған емді қолдануға мүмкіндік берді. Бета-лактамаза өндіретін бактериялардың көбеюімен ампициллин және басқа пенициллин туындылары осы бактерияларға қарсы тиімсіз болды. Сульбактам сияқты бета-лактамаза тежегіштерін ампициллинмен біріктіру арқылы бета-лактамаза өндіретін бактериялардың сезімталдығы артты.

Формуляциясы

Ампициллин сульбактамы тек парентеральді препарат түрінде ғана қолданылады, оны тамырға немесе бұлшық етке инъекциялауға болады және тамырға инфузия үшін дайындауға да болады. Ол ампициллин мен сульбактамының 2:1 қатынасында жасалады. Көлемді сатуда қолжетімді препараттарға мыналар кіреді:)