Кіріспе

Көшіруші – бірдей нәрсенің көшірмесін жасайтын адам. Бүгінгі таңда бұл термин көбінесе музыкалық көшірушілерге қатысты қолданылады, олар музыка индустриясында композитордың немесе аранжировщиктің қолжазбасынан анық көшірмелер жасау үшін жұмыс жасайды. Дегенмен, бұл термин кейде басқа суретшілердің картиналарының көшірмелерін жасайтын суретшілерді де білдіреді.

Музыкалық көшірмешілер

1990 жылға дейін көптеген көшірушілер ноталарды және жеке аспаптық партияларды әдемі жазу үшін каллиграфиялық қалам, ноталық қағаз және көбінесе сызғыш қолданып, қолмен жазып отырды. Толық нотадан бүкіл оркестрге партия дайындау – үлкен еңбек еді. 1990 жылдары көшірушілер нота жазу бағдарламаларын – музыкалық нотацияға арналған мәтін өңдеуші сияқты компьютерлік бағдарламаларды қолдана бастады. (Sibelius, Finale, MuseScore, LilyPond және тағы да басқалары осындай бағдарламалардың қатарында). Нота жазу бағдарламалары композиторға немесе ән жазушыға компьютерлік тышқан немесе пернетақта арқылы, немесе MIDI құралдары бар аспапта ойнау арқылы әндерінің мелодиясын, ырғағын және сөздерін компьютерге енгізуге мүмкіндік береді. Композиция толыққаннан кейін, компьютерге барлық аспаптарға арналған партияларды басып шығару тапсырылады. Қолмен жазылған және компьютерде жасалған көшірмелер музыкалық нотация, музыка теориясы, әртүрлі музыка стилінің ережелері мен конвенциялары (мысалы, сәйкес әшекейлеу, акциденттерге қатысты гармония ережелері және т.б.) туралы терең білімді, сондай-ақ егжей-тегжейлілікке және бұрынғы қағидаларға ұқыптылықты талап етеді. Иоганн Себастьян Бахтың екінші әйелі Анна Магдалена күйеуінің шығармаларын, соның ішінде Анна Магдалена Бахтың жазба кітабына енгізілгендерін, мысалы, "Bist du bei mir", BWV 508 көшіріп отырды. Людвиг ван Бетховеннің көшірушілерімен қарым-қатынасы шиеленіскен, олар жиі қателіктер жіберіп, Urtext басылымдары пайда болғанға дейін түзетілмеді; кейбір музыка зерттеушілері Бетховеннің көшірушілерін анықтауға көп күш жұмсады.

Музейдегі көшірмешілер

Көшіруші бағдарламаларын бірнеше мұражайлар ұйымдастырады, олар көпшілікке арналған рұқсаттар береді. Бұл рұқсаттар суретшілерге мұражайларға кіріп, өнер туындыларының көшірмелерін жасауға мүмкіндік береді.

Тарих

Париждегі Лувр 1793 жылы суретшілерге суреттерді көшіруге мүмкіндік берген алғашқы мұражайлардың бірі болды. Көп ұзамай Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайы (MET) сияқты басқа да ірі мұражайлар осы жолды ұстанды.

Пикассо сияқты көрнекті суретшілер өз өнерін мұражайларда көшіруші ретінде бастады. Бұл бағдарламаның пайдалылығы жиі айтылды, мысалы, Пол Сезанн және Ценнино Ценни сияқты суретшілердің есімдері аталады. Ингр мен Делакруа Луврға барып, басқа суретшілерден үйренудің және олардың көркемдік ерекшеліктерін анықтаудың маңыздылығын баса көрсетті. Көшірудің пайдасы Окада мен Ишибасидің (2004) зерттеуінде қарастырылды. Зерттеу көрсеткендей, көшіруге қатысушылар өздерінің өнер стилін басқалармен салыстырып, бағалауға мүмкіндік алды, бұл бақылау тобымен салыстырғанда оларды шығармашылыққа жетеледі.

Рұқсаттар

Кейбір орталықтарда бағдарламаның танымал болуына байланысты рұқсаттардың саны уақыт өте келе күрт азайды. Рұқсаттар көбінесе жергілікті тұрғындарға беріледі. Бұрынғыда кейбір көшірмешілер Прадода жасаған көшірмелерін сату арқылы ақша табуға болатын, алайда 21-ғасырда көшірмешілер үшін мұндай мүмкіндіктер нашарлап кетті.

Жалған өнімдер

Суретшілер көбінесе уақыт шектеулеріне немесе жеке стильдік таңдауларына байланысты жұмыстың белгілі бір бөлігін ғана суреттейді. Көркем туындыларды жасаудың жалғандығына берілетін жаза, заңдық құжаттар сияқты басқа да жалғандық түрлеріне қарағанда ауыр болған жоқ, ондай жазаға өлім жазасы қарастырылған (1832 жылға дейін). Сот шектеулерінің нашар болуының себебі экономикалық зиянның аз болуымен түсіндіріледі. Жалған туындылардың көп болуының тағы бір себебі – технология жетілмегендіктен көшірмені анықтау қиын болды.

Гендерлік стереотиптер

19-ғасырда көшіру ісінде жынысқа қатысты шектеулер болған жоқ. Дегенмен, гендерлік стереотиптер кеңінен таралды: әйел көшірушілердің еңбектері жиі шығармашылықтан мүлдем құралақан деп сыналып, кемсітілді. Ал ер көшірушілер осы тәжірибені өнерлік шеберлігін арттыру жолы ретінде қарастырды. Жұмысының ерекшелігіне байланысты, ерлерге олармен байланыс орнату оңай болды, мысалы, галереяға бірге бару арқылы. Осының салдарынан, көптеген қаңқу-қалақтар таралып, олар әйелдің қоғамдағы абыройын түгелдей жоқ қылуға себеп болды.